Bir metre, yarım metre, 10 cm ve 5 cm için standart olmayan ölçme araçları tanımlar ve bunları kullanarak ölçme yapar. Öğrencilerin kulaç, adım, karış gibi bedensel ve ip, tel, kalem gibi bedensel olmayan ölçme araçları tanımlamaları ve bunları kullanarak farklı ölçme etkinlikleri yapmaları istenir.
Terimler veya kavramlar: kilometre (km)
Metre ile santimetre arasındaki ilişkiyi açıklar ve birbiri cinsinden yazar.
a) Dönüşümlerde ondalık gösterim gerektirmeyen sayılar kullanılmasına dikkat edilir.
b) Dönüşümler somut uygulamalarla yaptırılır.
Cetvel kullanarak uzunluğu verilen bir doğru parçasını çizer.
Kilometreyi tanır, kullanım alanlarını belirtir ve kilometre ile metre arasındaki ilişkiyi fark eder. Birimler arası dönüşüm işlemlerine yer verilmez.
Metre ve santimetre birimlerinin kullanıldığı problemleri çözer. Problem çözerken en çok iki işlemli problemlere yer verilir.
Nesnelerin çevrelerini belirler.
Terimler veya kavramlar: çevre
Şekillerin çevre uzunluğunu standart olmayan ve standart birimler kullanarak ölçer.
a) Önce standart olmayan birimlerle ölçme yapılır.
b) Bir şeklin çevre uzunluğunu ölçerken aynı kenarları tekrar tekrar ölçmemesi ve ölçülmeyen kenar kalmaması gerektiği vurgulanır.
Şekillerin çevre uzunluğunu hesaplar.
a) Geometri tahtası, noktalı veya kareli kâğıtta verilmiş olan kare, dikdörtgen veya bunların birleşiminden oluşturulan şekillerin çevre uzunlukları hesaplatılır.
b) Çemberin çevresi hesaplanmaz.
Şekillerin çevre uzunlukları ile ilgili problemleri çözer.
Şekillerin alanını standart olmayan uygun malzeme ile kaplar ve ölçer.
a) Kaplama malzemesi olarak eş büyüklükte renkli kâğıt, plastik vb. malzeme kullanılabilir. Kaplanacak yüzeyin tek parça olmasına özellikle dikkat edilir.
b) Alan ölçmede birim sayısı ve birim tekrarının önemi vurgulanır.
c) Öğrencilerin birim sayısını sayarak söylemelerine yönelik çalışmalara yer verilir.
ç) İki farklı şeklin aynı türden standart olmayan birimlerle kaplanarak ölçülmesi ve alanlarının karşılaştırılmasına yönelik çalışmalar yaptırılır.
Terimler veya kavramlar: alan
Bir alanı, standart olmayan alan ölçme birimleriyle tahmin eder ve birimleri sayarak tahminini kontrol eder.
Standart sıvı ölçme aracı ve birimlerinin gerekliliğini açıklayarak litre veya yarım litre birimleriyle ölçmeler yapar.
Terimler veya kavramlar: litre (L)
Bir kaptaki sıvının miktarını litre ve yarım litre birimleriyle tahmin eder ve ölçme yaparak tahmininin doğruluğunu kontrol eder.
Litre ile ilgili problemleri çözer.
Bu ünitede, etrafımızdaki nesnelerin ve şekillerin farklı özelliklerini ölçmeyi öğreniyoruz. Uzunluk, çevre, alan ve sıvı ölçüleri günlük hayatımızda sıkça kullandığımız ölçülerdir.
Uzunluk Ölçme: Bir nesnenin ne kadar uzun olduğunu veya iki nokta arasındaki mesafeyi ölçmek için uzunluk birimlerini kullanırız. Temel uzunluk birimleri metre (m) ve santimetredir (cm). Bir metre, yüz santimetreye eşittir (1 m = 100 cm). Cetvel, şerit metre gibi araçlarla uzunlukları ölçeriz.
Çevre Ölçme: Bir şeklin dış kenarlarının toplam uzunluğuna çevre denir. Bir şeklin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını toplarız. Örneğin, bir masanın çevresini bulmak için masanın dört kenarının uzunluğunu ölçüp toplarız. Kare, dikdörtgen gibi şekillerin çevresi bu şekilde hesaplanır.
Alan Ölçme: Bir yüzeyin ne kadar yer kapladığını ifade eden ölçüdür. Bir şeklin iç kısmının ne kadar geniş olduğunu gösterir. Alanı ölçmek için genellikle birim kareleri sayarız. Örneğin, bir fayansın veya halının kapladığı yeri alan olarak ifade ederiz. Daha büyük yüzeylerin alanını tahmin etmek için de alan ölçüsü kullanılır.
Sıvı Ölçme: Sıvı maddelerin miktarını ölçmek için sıvı ölçü birimlerini kullanırız. Temel sıvı ölçü birimi litredir (L). Bir litre, iki yarım litreye veya dört çeyrek litreye eşittir. Su, süt, meyve suyu gibi sıvıları litre cinsinden ölçeriz. Ölçekli kaplar sıvı miktarını ölçmemize yardımcı olur.
Soru: Bir kalemin uzunluğu 15 santimetredir. Bu kalemin uzunluğu kaç metredir?
Çözüm: Bir metre 100 santimetreye eşit olduğu için, 15 santimetre 1 metreden daha kısadır. 15 cm, 1 metrenin 100'de 15'idir. Yani 0,15 metredir. Genellikle 3. sınıfta cm olarak bırakılır veya 1 metreden kısa olduğu belirtilir. Bu durumda kalem 1 metreden çok kısadır.
Soru: Bir kare masanın bir kenarının uzunluğu 80 santimetredir. Bu masanın çevresi kaç santimetredir?
Çözüm: Kare dört eşit kenara sahip olduğu için, masanın çevresini bulmak için bir kenar uzunluğunu 4 ile çarparız. Çevre = 80 cm + 80 cm + 80 cm + 80 cm = 320 cm veya Çevre = 4 x 80 cm = 320 cm.
Soru: Annem bir sürahiye 2 litre su koydu. Bu sürahideki su kaç yarım litre eder?
Çözüm: Bir litre iki yarım litreye eşit olduğu için, 2 litre su 2 x 2 = 4 yarım litre eder.
Soru: Aşağıdaki dikdörtgen şekil, birim karelerle kaplıdır. Bu şeklin alanı kaç birim karedir? (Şekil hayal edin: 3 birim genişliğinde, 4 birim uzunluğunda bir dikdörtgen)
Çözüm: Şekildeki birim kareleri saydığımızda (3 sıra, her sırada 4 kare): 4 + 4 + 4 = 12 birim kare bulunur. Alan 12 birim karedir.