Besin zincirindeki üretici, tüketici, ayrıştırıcılara örnekler verir.
a. Parazit besin zincirlerine değinilmez.
b. Ekoloji piramitlerinde enerji aktarımı, vücut büyüklüğü, birey sayısı ve biyolojik birikim vurgulanır.
Bitkilerde besin üretiminde fotosentezin önemini fark eder.
a. Fotosentezde karbondioksit ve su kullanıldığı, besin ve oksijen üretildiği vurgulanır. Kimyasal denklemine girilmez.
b. Fotosentezin yapay ışıkta da meydana gelebileceği vurgulanır.
c. Fotosentez yapan canlıların üretici olduğu ifade edilir.
Canlılarda solunumun önemini belirtir.
a. Solunumun kimyasal denklemine girilmez.
b. Bitkilerin gece ve gündüz solunum yaptığına değinilir.
c. Oksijenli ve oksijensiz solunum evrelerine girilmeden verilir fakat açığa çıkan enerji miktarları sayısal olarak belirtilmez.
ç. ATP’nin yapısına girilmeden isminden bahsedilir.
Madde döngülerini şema üzerinde göstererek açıklar.
Kaynakların kullanımında tasarruflu davranmaya özen gösterir.
Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili çıkarımlarda bulunur. Işık rengi, karbondioksit miktarı, su miktarı, ışık şiddeti ve sıcaklık vurgulanır.
Madde döngülerinin yaşam açısından önemini sorgular.
Küresel iklim değişikliklerinin nedenlerini ve olası sonuçlarını tartışır.
a. Sera etkisi açıklanır.
b. Küresel iklim değişikliği bağlamında çevre sorunlarının Dünya’nın geleceğine ve insan yaşamına nasıl bir etkisi olabileceği sorgulanır.
c. Çevre sorunlarının dünyanın geleceğine nasıl bir etkisinin olabileceğine yönelik öngörüleri sanatsal yollarla ifade etmeleri istenir.
ç. Öğrencilerin ekolojik ayak izini hesaplaması sağlanır.
d. Dünya ülkelerinin küresel iklim değişikliğini önlemek için aldıkları önlemlere (ör. Kyoto Protokolü) değinilir.
Kaynakların tasarruflu kullanımına yönelik proje tasarlar.
Geri dönüşüm için katı atıkların ayrıştırılmasının önemini açıklar.
Geri dönüşümün ülke ekonomisine katkısına ilişkin araştırma verilerini kullanarak çözüm önerileri sunar.
Kaynakların tasarruflu kullanılmaması durumunda gelecekte karşılaşılabilecek problemleri belirterek çözüm önerileri sunar.
Bu ünite, canlıların yaşamlarını sürdürmek için enerjiyi nasıl kullandıklarını ve bu enerjinin çevresel sistemlerde nasıl dönüştüğünü inceler. Aynı zamanda çevre sorunlarını ve sürdürülebilirlik kavramını ele alır.
Örnek 1:
Bir bitkinin gündüz ve gece gerçekleştirdiği temel enerji dönüşüm olayları nelerdir?
Çözüm 1:
Örnek 2:
Bir besin zincirinde üreticilerin toplam enerji miktarı 10.000 birim ise, bu besin zincirindeki ikincil tüketicilere aktarılması beklenen enerji miktarı yaklaşık olarak kaç birimdir?
Çözüm 2:
Enerji akışında %10 kuralı geçerlidir. Buna göre:
Dolayısıyla, ikincil tüketicilere aktarılması beklenen enerji miktarı yaklaşık 100 birimdir.
Örnek 3:
Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmanın doğrudan bir sonucu değildir?
Çözüm 3:
Küresel ısınma, Dünya'nın ortalama sıcaklığının artmasıyla doğrudan ilişkilidir ve buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi, iklim değişiklikleri gibi sonuçlara yol açar. Asit yağmurları ise genellikle hava kirliliği sonucu atmosfere yayılan kükürt dioksit ve azot oksit gibi gazların su buharı ile birleşmesiyle oluşur ve küresel ısınmanın doğrudan bir sonucu değildir, ancak çevre sorunları arasında yer alır.
Doğru cevap: C) Asit yağmurları