Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme
a) Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini oluşturan bileşenleri belirler.
b) Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini oluşturan bileşenler arasındaki ilişkileri belirler.
Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme
a) Mekânda gerçekleşen coğrafi olay, olgu veya konuyu belirler.
b) Mekânda gerçekleşen coğrafi olay, olgu veya konu ile coğrafya öğrenmenin önemi arasındaki ilişkiyi belirler.
Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme
a) Coğrafya biliminin gelişimiyle ilgili gerekli bilgilere ulaşmak için hangi araçları kullanacağını belirler.
b) Belirlediği araçları kullanarak coğrafya biliminin gelişimiyle ilgili ihtiyaç duyduğu bilgilere ulaşır.
c) Coğrafya biliminin gelişimiyle ilgili ulaştığı bilgileri doğrular.
ç) Coğrafya biliminin gelişimiyle ilgili doğruladığı bilgileri kaydeder.
9. Sınıf Coğrafya dersinin ilk ünitesi olan "Coğrafyanın Doğası", coğrafya biliminin temelini oluşturan kavramları, prensipleri ve diğer bilim dallarıyla ilişkisini inceler. Coğrafya, yeryüzünü oluşturan doğal ve beşeri unsurları karşılıklı etkileşim içerisinde mekansal açıdan inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve doğa arasındaki ilişkiyi, olay ve olguların yeryüzündeki dağılışını, nedenlerini ve sonuçlarını araştırır.
Coğrafya, Fiziki Coğrafya ve Beşeri Coğrafya olmak üzere iki ana kola ayrılır:
Coğrafyanın temel inceleme prensipleri şunlardır:
Coğrafya, doğa ve sosyal bilimlerin birçok dalıyla yakın ilişki içerisindedir. Örneğin, jeoloji, meteoroloji, botanik, zooloji gibi doğa bilimleri; tarih, sosyoloji, ekonomi, arkeoloji gibi sosyal bilimler coğrafyaya veri sağlar ve ondan yararlanır. Coğrafyanın amacı, yeryüzündeki mekansal çeşitliliği anlamak, doğal kaynakları sürdürülebilir bir şekilde yönetmek ve çevresel sorunlara çözümler üretmektir.
Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın temel inceleme prensiplerinden biri değildir?
A) Nedensellik Prensibi
B) Dağılış Prensibi
C) Karşılıklı İlgi Prensibi
D) Değişebilirlik Prensibi
E) Gözlem Prensibi
Çözüm 1:
Coğrafyanın temel prensipleri nedensellik, dağılış, karşılıklı ilgi ve değişebilirliktir. Gözlem, coğrafi araştırmalarda kullanılan bir yöntem olmakla birlikte, doğrudan bir inceleme prensibi değildir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
"Bir bölgedeki deprem riskinin nedenlerini, fay hatlarının yeryüzündeki dağılışını ve bu durumun bölge ekonomisi üzerindeki olası etkilerini araştıran bir coğrafyacı, coğrafyanın hangi alt dallarından yararlanmaktadır?"
A) Klimatoloji ve Nüfus Coğrafyası
B) Jeomorfoloji ve Ekonomik Coğrafya
C) Hidrografya ve Yerleşme Coğrafyası
D) Biyocoğrafya ve Kültür Coğrafyası
E) Siyasi Coğrafya ve Toprak Coğrafyası
Çözüm 2:
Deprem riskinin nedenleri ve fay hatlarının yeryüzündeki dağılışı yer şekilleri bilimi olan Jeomorfoloji'nin konusudur. Deprem gibi doğal afetlerin bölge ekonomisi üzerindeki etkileri ise insan faaliyetlerini inceleyen Ekonomik Coğrafya'nın inceleme alanına girer. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Bir coğrafya projesi için aşağıdaki konular belirlenmiştir:
Bu konular sırasıyla coğrafyanın hangi ana kollarına aittir?
A) Fiziki Coğrafya - Fiziki Coğrafya
B) Beşeri Coğrafya - Beşeri Coğrafya
C) Fiziki Coğrafya - Beşeri Coğrafya
D) Beşeri Coğrafya - Fiziki Coğrafya
E) Klimatoloji - Nüfus Coğrafyası
Çözüm 3:
1. konu, doğal bitki örtüsü ve doğal faktörler olduğu için Fiziki Coğrafya'nın (özelde Biyocoğrafya) kapsamına girer. 2. konu, nüfusun dağılışı ve yoğunlaşması gibi insanla ilgili faaliyetleri ve sonuçlarını ilgilendirdiği için Beşeri Coğrafya'nın (özelde Nüfus Coğrafyası ve Yerleşme Coğrafyası) kapsamındadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.