✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 4

SORU 1

Bir göl ekosisteminde, yaz aylarında artan sıcaklık ve besin maddesi girişiyle birlikte aşırı yosunlaşma (alg patlaması) gözlenmiştir. Bu durum, göldeki balık popülasyonlarında ciddi azalışlara neden olmuştur. Bu olayı ekosistemin canlı ve cansız bileşenleri arasındaki ilişkiler açısından en doğru şekilde açıklayan ifade hangisidir?

A) Artan sıcaklık, balıkların metabolizma hızını düşürerek üremelerini engellemiştir.
B) Yosunlar, su yüzeyini kaplayarak güneş ışığının suya girişini engellemiş ve bu durum balıkların besin kaynaklarını artırmıştır.
C) Yosunlar gündüz fotosentez yaparak sudaki oksijen miktarını artırırken, gece solunum yaparak veya öldüklerinde ayrıştırıcılar tarafından tüketilirken sudaki oksijeni aşırı derecede tüketmiş, bu da balıkların oksijensiz kalarak ölmesine yol açmıştır.
D) Aşırı yosunlaşma, sudaki karbondioksit seviyesini artırarak balıkların solunumunu hızlandırmıştır.
E) Yosunlar, sudaki ağır metalleri emerek suyu temizlemiş, ancak bu durum balıkların besin zincirini bozmuştur.
Açıklama:
Alg patlaması, yani aşırı yosunlaşma, gündüz fotosentez yaparak oksijen üretse de, gece solunum yaparken veya öldüklerinde ayrıştırıcılar tarafından parçalanırken sudaki çözünmüş oksijeni hızla tüketirler. Bu durum, suda yaşayan balıklar gibi diğer canlıların oksijensiz kalarak ölmesine neden olur. Bu olay, cansız bileşenler (sıcaklık, besin maddeleri) ile canlı bileşenler (yosunlar, balıklar, ayrıştırıcılar) arasındaki karmaşık ve yıkıcı bir ilişkiyi göstermektedir.