✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Cihan Devleti Olma Süreci Test 3

SORU 1



1453-1683 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin hem Avrupa’da hem Asya’da hem de denizlerde farklı ve güçlü rakiplere karşı eş zamanlı olarak mücadele edebilmesi ve genişlemesini sürdürerek bir ‘cihan devleti’ hâline gelmesi, dönemin koşullarında oldukça sıra dışı bir başarıdır. Bu başarının ardındaki en özgün ve belirleyici faktörlerden biri olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Coğrafi keşifler nedeniyle Avrupalı güçlerin dikkatinin deniz aşırı bölgelere kayması
B) İslam dünyasının genelinde siyasi birliğin sağlanmış olması ve tek bir liderlik altında toplanması
C) Dinamik, meritokratik ve merkezî bir yönetim anlayışıyla farklı bölgelerin hızla entegre edilerek kaynakların etkin kullanılması
D) Ateşli silah teknolojisinde Avrupa’dan sürekli olarak daha ileri düzeyde olması
E) Komşu devletlerin iç karışıklıklar içinde bulunması ve Osmanlı’ya karşı güçlü ittifaklar kuramaması
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nin 1453-1683 yılları arasında birçok cephede eş zamanlı mücadele edebilmesi ve cihan devleti hâline gelmesi, güçlü bir merkeziyetçi yönetim, esnek ve dinamik bir ordu ile bürokrasi, farklı etnik ve dini grupları entegre etme kabiliyeti (istimalet) ve kaynakları etkin kullanabilme becerisi sayesinde mümkün olmuştur. Bu faktörler, Osmanlı'nın sadece askeri gücüne değil, aynı zamanda yönetim felsefesi ve organizasyon yeteneğine dayanır. C seçeneği, Osmanlı'nın meritokratik (liyakat esaslı) devşirme sistemi, merkeziyetçi yapısı ve yeni fethedilen bölgeleri hızla imparatorluk bünyesine katabilme kabiliyeti gibi unsurları vurgulayarak, bu 'sıra dışı' başarının ardındaki en özgün ve belirleyici iç faktörlerden birini işaret etmektedir. Diğer seçenekler ya dış faktörlerdir ya da Osmanlı başarısını tam olarak açıklayan tek başına yeterli etkenler değildir.