✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Maddelerin birbiri içinde çözünebilirliği Test 4

SORU 1

Şeker (sakkaroz, C12H22O11) suda kolayca çözünürken, yemeklik yağ (esas olarak trigliseritler, apolar) neden çözünmez? Bu durumun temel bilimsel açıklaması nedir?


A) Şeker iyonik bir bileşiktir, yağ ise moleküler bir bileşiktir.
B) Şeker apolar bir maddedir ve su da apolardır; yağ ise polar bir maddedir ve su apolardır.
C) Şeker polar bir moleküldür ve su ile hidrojen bağları oluşturabilirken, yağ apolar yapısı nedeniyle su ile yeterince etkileşemez.
D) Yağın yoğunluğu sudan az olduğu için çözünmez, sadece su yüzeyinde kalır.
E) Şekerin tanecik boyutu küçük olduğu için çözünürken, yağın tanecik boyutu büyüktür.
Açıklama:
Şeker (sakkaroz) moleküler bir bileşik olmasına rağmen yapısında çok sayıda hidroksil (-OH) grubu içerir. Bu gruplar sayesinde polar olan su molekülleri ile güçlü hidrojen bağları oluşturabilir, bu da şekerin suda kolayca çözünmesini sağlar. Yemeklik yağlar ise büyük ölçüde apolar yapıdaki trigliseritlerden oluşur. Apolar yapıları nedeniyle su molekülleri ile hidrojen bağı veya güçlü dipol-dipol etkileşimleri oluşturamazlar. Bu durum, 'benzer benzeri çözer' ilkesi gereğince, apolar yağın polar suda çözünmemesine neden olur. Şeker iyonik bir bileşik değildir (A yanlış). Şeker ve su polar, yağ apolardır (B yanlış). Yoğunluk farkı iki sıvının karışıp karışmayacağını değil, karışmadıklarında hangi katmanın üste çıkacağını belirler (D yanlış). Tanecik boyutu çözünme hızını etkiler, çözünürlüğü değil (E yanlış).