Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa devletlerinin aksine denizcilik teknolojisindeki (kalyona geçiş gibi) gelişmelere uyum sağlamakta zorlanması ve Akdeniz'deki deniz hakimiyetinin zayıflamasında aşağıdaki faktörlerden hangisi diğerlerine göre daha az etkili olmuştur?
A) Uzun yıllar Akdeniz'deki kadırga savaşlarında başarılı olmanın getirdiği değişim direnci.
B) Gerekli büyük gemilerin inşası için yeterli kalitede ve miktarda kereste kaynaklarına erişimde yaşanan sorunlar.
C) Avrupa'daki gibi köklü denizci okullarının ve sürekli yenilenen uzman kadrolarının bulunmaması.
D) Ordu ve devletin kara ağırlıklı bir stratejiye odaklanması ve deniz gücüne yeterli önemin verilmemesi.
E) Yeni tip gemiler için gerekli demir-çelik sanayisinde Avrupa'ya kıyasla geri kalınması.