✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

11. Sınıf İyonlaşma Oranı ve Denge Sabiti Test 4

SORU 1

Zayıf bir asit olan HA'nın sulu çözeltisi için asitlik denge sabiti (K_a) değeri 2.5 x 10^-6'dır. Aynı sıcaklıkta bu asidin 0.1 M'lık sulu çözeltisinin iyonlaşma yüzdesi %0.5 ise, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?


A) Asidin derişimi artırılırsa K_a değeri artar.
B) Sıcaklık artırılırsa iyonlaşma yüzdesi kesinlikle azalır.
C) Aynı sıcaklıkta, 0.01 M HA çözeltisinin iyonlaşma yüzdesi %0.5'ten küçük olur.
D) Aynı sıcaklıkta, 0.01 M HA çözeltisinin iyonlaşma yüzdesi %0.5'ten büyük olur.
E) HA'ya HCl eklenirse iyonlaşma yüzdesi artar.
Açıklama:
Zayıf asitlerin iyonlaşma yüzdesi ve K_a arasındaki ilişkiyi inceleyelim:
A) K_a değeri (denge sabiti) sadece sıcaklıkla değişen bir sabittir. Asidin derişimi ile değişmez. Bu ifade yanlıştır.
B) Denge sabiti K_a'nın sıcaklıkla değişimi, tepkimenin entalpisine bağlıdır. Asitlerin iyonlaşması genellikle endotermik olduğundan, sıcaklık artışı K_a'yı artırabilir ve iyonlaşma yüzdesini de artırabilir. Dolayısıyla 'kesinlikle azalır' demek yanlıştır.
C ve D) Zayıf asitlerin iyonlaşma yüzdesi, derişim azaldıkça artar (Le Chatelier prensibi gereği, seyrelme dengeyi ürünler yönüne yani iyonlaşma yönüne kaydırır). Bu nedenle, 0.1 M HA çözeltisinin iyonlaşma yüzdesi %0.5 ise, daha seyreltik olan 0.01 M HA çözeltisinin iyonlaşma yüzdesi %0.5'ten büyük olacaktır. Dolayısıyla D seçeneği doğru, C seçeneği yanlıştır.
E) HA'ya HCl (kuvvetli bir asit) eklenirse, çözeltideki ortak iyon olan H⁺ derişimi artar. Le Chatelier prensibine göre denge, H⁺ derişimini azaltacak yöne, yani girenler yönüne (HA oluşumu) kayar ve HA'nın iyonlaşması azalır. Bu nedenle iyonlaşma yüzdesi düşer. Bu ifade yanlıştır.
Doğru cevap D'dir.