15. ve 16. yüzyıllarda Avrupa'da yaşanan Rönesans ve Reform hareketleri, bilimsel düşüncenin, sanatın ve felsefenin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Bu gelişmeler, Avrupa'nın kültürel ve entelektüel alanda büyük ilerlemeler kaydetmesini sağlarken, Osmanlı Devleti'nde benzer bir dönüşüm yaşanmamıştır.
Bu durumun Osmanlı Devleti'ni değişime zorlayan süreçlerle ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
A) Osmanlı Devleti'nin, Avrupa'nın bilimsel ve kültürel alanlarda gerisinde kalmasının temel nedenlerinden biri haline gelmesi
B) Osmanlı'nın, Avrupa'daki dini çatışmalardan faydalanarak topraklarını genişletmesi
C) Osmanlı'nın, Avrupa'ya karşı siyasi ve askerî üstünlüğünü daha da artırması
D) Avrupa'daki yeni ekonomik modellerin Osmanlı'ya doğrudan entegre olması