✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

12. Sınıf Temel İlkeler, 1. Dünya Savaşı Cepheleri, İlk Türk Devletleri, İlk Müslüman Devletleri, Büyük Selçuklu Devleti ve Küçük Kaynarca Antlaşması Test Çöz

SORU 1

Türkiye Cumhuriyeti'nde devletin yönetim şeklinin belirlenmesinde, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu kabul eden, seçim esasına dayalı bir yönetim biçimini benimseyen ve halkın kendi temsilcileri aracılığıyla kendini yönetmesini öngören Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Cumhuriyetçilik
B) Milliyetçilik
C) Halkçılık
D) Laiklik
E) Devletçilik

Açıklama:

Soru metninde "egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu", "seçim esasına dayalı yönetim" ve "halkın kendi temsilcileri aracılığıyla kendini yönetmesi" ifadeleri, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesinin temel niteliklerini tanımlamaktadır. Cumhuriyetçilik, milli egemenliği esas alan, yönetimi halkın iradesine bırakan ve seçimle iş başına gelmeyi öngören bir yönetim biçimidir.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/17

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

📌 Atatürk İlkeleri ve Temel Nitelikleri

Atatürk ilkeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini oluşturan ve modern Türk toplumunun temelini atan evrensel değerlerdir. Bu ilkeler, ulusal egemenlik, çağdaşlaşma ve toplumsal barış gibi kavramları ön planda tutar.

💡 Cumhuriyetçilik

Devlet yönetiminde millet egemenliğini esas alan ilkedir. Yönetimin halk tarafından seçilen temsilciler aracılığıyla yürütülmesini ve cumhuriyet rejiminin korunmasını hedefler. Türk Medeni Kanunu'nun kabulü ve TBMM'nin açılması bu ilkenin önemli adımlarıdır.

💡 Milliyetçilik

Milletin birliğini, beraberliğini ve bağımsızlığını esas alan ilkedir. Irk, din, mezhep ayrımı gözetmeksizin kendini Türk hisseden herkesi Türk milletinin bir parçası sayar. Misak-ı Milli kararları ve Türk Dil Kurumu'nun kurulması bu ilke ile doğrudan ilişkilidir.

💡 Halkçılık

Toplumda hiçbir zümreye, sınıfa ya da kişiye ayrıcalık tanımayan, herkesin kanun önünde eşit olduğunu savunan ilkedir. Sosyal adaleti ve fırsat eşitliğini amaçlar. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının (\(1934\)) verilmesi ve aşar vergisinin kaldırılması bu ilkenin somut örnekleridir.

💡 Devletçilik

Ekonomik kalkınmada devletin öncü ve düzenleyici rolünü benimseyen ilkedir. Özellikle sermaye birikiminin yetersiz olduğu dönemlerde büyük yatırımların devlet eliyle yapılmasını öngörür. Sümerbank ve Etibank'ın kurulması, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı bu ilkenin uygulamalarıdır.

💡 Laiklik

Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını, vicdan ve ibadet özgürlüğünü güvence altına alan ilkedir. Akılcılığı ve bilimselliği esas alır. Halifeliğin kaldırılması (\(1924\)) ve tevhidi tedrisat kanunu bu ilkenin önemli adımlarıdır.

💡 İnkılapçılık

Türk toplumunu çağdaş uygarlık seviyesine ulaştırmak amacıyla yapılan yenilikleri ve değişimleri ifade eder. Statükoculuğu reddeder, sürekli gelişimi ve yenileşmeyi savunur. Harf İnkılabı ve uluslararası saat ve takvimin kabulü bu ilkeye örnektir.

✅ Atatürk İlkeleri, birbirini tamamlayan ve birbirinden ayrılmaz bir bütündür. Hiçbiri tek başına anlaşılamaz ve uygulanamaz.

🚀 I. Dünya Savaşı Cepheleri

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda savaştığı cepheler, genel olarak üç ana kategoriye ayrılır: Taarruz, Savunma ve Müttefiklere Yardım Cepheleri. Osmanlı Devleti, yaklaşık \(3.000.000\) kilometrekarelik bir alanda savaşmıştır.

Taarruz Cepheleri (Saldırı)

Kafkas Cephesi: Osmanlı'nın Rusya'ya karşı açtığı ilk cephedir (\(1914\)). Enver Paşa komutasında Sarıkamış Harekatı'nda ağır kayıplar verilmiştir. Rus İhtilali sonrası imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile Kars, Ardahan, Batum (Elviye-i Selase) geri alınmıştır.
Kanal (Süveyş) Cephesi: İngilizlerin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek amacıyla açılmıştır. Cemal Paşa komutasındaki iki taarruz da başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Savunma Cepheleri

Çanakkale Cephesi: İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirmek ve Rusya'ya yardım ulaştırmak amacıyla açtığı cephedir (\(1915\)). Mustafa Kemal'in başarılarıyla İtilaf Devletleri ağır bir yenilgi almıştır. Bu cephe, savaşın süresini uzatmış ve Mustafa Kemal'i dünya çapında tanıtmıştır.
Irak Cephesi: İngilizlerin Musul petrollerini ele geçirmek ve Rusya'ya karadan ulaşmak amacıyla açtığı cephedir. Kut'ül Amare zaferine rağmen cephe kaybedilmiştir.
Hicaz-Yemen Cephesi: Halifeliğin kutsal topraklarını korumak amacıyla açılmıştır. Arap isyanları ve İngiliz desteği nedeniyle zorlu mücadeleler yaşanmıştır.
Suriye-Filistin Cephesi: Kanal Cephesi'nin devamı niteliğindedir. Mustafa Kemal bu cephede başarılı savunmalar yapmıştır.

Müttefiklere Yardım Cepheleri

Galiçya, Makedonya, Romanya Cepheleri: Osmanlı askerleri, müttefikleri olan Almanya ve Avusturya-Macaristan'a yardım amacıyla bu cephelerde savaşmıştır.

🏛️ İlk Türk Devletleri

Orta Asya'da kurulan ve Türklerin ilk teşkilatlı devlet yapılarını oluşturan önemli devletlerdir. Bu devletler, konargöçer yaşam tarzı, ordu-millet anlayışı ve güçlü süvari birlikleri ile tanınır.

Asya Hun Devleti (\(M.Ö.\) \(220\) - \(M.S.\) \(216\))

Tarihte bilinen ilk Türk devleti olarak kabul edilir.
En parlak dönemi Mete Han zamanıdır. Mete Han, onlu sistemi kurmuş ve Çin'i vergiye bağlamıştır.
Türk boylarını ilk kez tek çatı altında toplamıştır.

Göktürkler (\(M.S.\) \(552\) - \(659\)) / (\(682\) - \(745\))

Türk adıyla kurulan ilk devlettir.
Orhun Kitabeleri (Göktürk Yazıtları), Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı örnekleridir.
Bumin Kağan tarafından kurulmuş, Mukan Kağan döneminde en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Uygurlar (\(745\) - \(840\))

Yerleşik yaşama geçen ilk Türk devletidir.
Maniheizm dinini benimsemişler ve bu durum savaşçı özelliklerini zayıflatmıştır.
Mimari, resim ve matbaacılıkta gelişmişlerdir.

🕌 İlk Müslüman Türk Devletleri

Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte kurulan ve İslam kültürüne önemli katkılar sağlayan devletlerdir.

Karahanlılar (\(840\) - \(1212\))

Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir.
Türkçeyi resmi dil olarak kullanmışlar ve Türk-İslam sentezinin ilk örneklerini vermişlerdir.
Satuk Buğra Han döneminde İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmişlerdir.
Yusuf Has Hacip'in Kutadgu Bilig ve Kaşgarlı Mahmut'un Divan-ı Lügat'it-Türk gibi önemli eserleri bu dönemde yazılmıştır.

Gazneliler (\(963\) - \(1187\))

Afganistan'ın Gazne şehrinde kurulmuştur.
En parlak dönemini Gazneli Mahmut zamanında yaşamıştır. Hindistan'a \(17\) sefer düzenleyerek İslamiyet'i yaymıştır.
Çok uluslu bir yapıya sahip olmaları ve taht kavgaları yıkılışlarında etkili olmuştur.

👑 Büyük Selçuklu Devleti (\(1040\) - \(1157\))

Oğuzların Kınık boyu tarafından kurulan ve İslam dünyasının siyasi liderliğini üstlenen büyük bir Türk devletidir.

Kuruluşu ve Yükselişi

Dandanakan Savaşı (\(1040\)): Gazneliler'i mağlup ederek bağımsızlığını ilan etmiştir. Tuğrul Bey tarafından kurulmuştur.
Malazgirt Savaşı (\(1071\)): Alparslan komutasındaki Selçuklu ordusu, Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere açmıştır. Bu savaş, Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecini başlatmıştır.
Melikşah dönemi, devletin en geniş sınırlarına ulaştığı ve kültürel açıdan en parlak dönemidir. Nizamülmülk, Nizamiye Medreseleri'ni kurarak eğitim alanında önemli adımlar atmıştır.

Yıkılışı

Haçlı Seferleri, Batınilik faaliyetleri (Hasan Sabbah ve Alamut Kalesi), taht kavgaları, Atabeylerin bağımsızlık çabaları ve Oğuz isyanları gibi nedenlerle zayıflamış ve yıkılmıştır.
Katvan Savaşı (\(1141\)): Karahitaylar'a yenilgi, devletin yıkılış sürecini hızlandırmıştır.

📜 Küçük Kaynarca Antlaşması (\(1774\))

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan ve Osmanlı Devleti'nin gerileme döneminde imzaladığı en ağır antlaşmalardan biridir.

Antlaşmanın Maddeleri

Madde	Açıklama
Kırım Bağımsız Olacak	Kırım, Osmanlı'dan ayrılacak ve bağımsız olacak, ancak dini yönden halifeye bağlı kalacaktı. (Rusya'nın ilhakına zemin hazırlamıştır.)
Rusya'ya Kapitülasyon Hakkı	Rusya'ya ticari imtiyazlar (kapitülasyon) tanınacaktı.
Ortodoksların Koruyuculuğu	Rusya, Osmanlı sınırları içindeki Ortodoksların hamiliğini üstlenebilecekti. (Osmanlı'nın iç işlerine karışma hakkı kazandı.)
Savaş Tazminatı	Osmanlı, Rusya'ya ağır bir savaş tazminatı (\(15.000\) kese akçe) ödeyecekti.
Karadeniz'de Donanma	Rusya, Karadeniz'de donanma bulundurma ve boğazları kullanma hakkı elde edecekti.

Önemi ve Sonuçları

Osmanlı Devleti ilk kez tamamı Müslüman olan bir toprağı (Kırım) kaybetmiştir.
Rusya, sıcak denizlere inme politikasında önemli bir adım atmıştır.
Osmanlı Devleti'nin denge politikası izlemesine neden olmuştur.
Antlaşma, Osmanlı'nın siyasi ve ekonomik bağımsızlığını ciddi şekilde zedelemiştir.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru \(1\)

Aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisi, Türk toplumunda hiçbir zümreye, sınıfa veya kişiye ayrıcalık tanımayarak herkesin kanun önünde eşit olduğunu savunur?

A) Cumhuriyetçilik
B) Milliyetçilik
C) Halkçılık
D) Devletçilik
E) Laiklik

Çözüm: Halkçılık ilkesi, toplumda eşitliği, sosyal adaleti ve ayrıcalıkların kaldırılmasını esas alır. Bu ilke, kanun önünde herkesin eşit olduğunu vurgular ve hiçbir zümreye ayrıcalık tanınmamasını hedefler. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Soru \(2\)

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin açtığı aşağıdaki cephelerden hangisi, İngilizlerin sömürgeleriyle olan bağlantısını kesmeyi ve Süveyş Kanalı'nı kontrol altına almayı amaçlamıştır?

A) Kafkas Cephesi
B) Çanakkale Cephesi
C) Kanal Cephesi
D) Irak Cephesi
E) Suriye-Filistin Cephesi

Çözüm: Kanal (Süveyş) Cephesi, Osmanlı Devleti'nin Almanya'nın da desteğiyle İngilizlerin Hindistan ve Uzak Doğu sömürgeleriyle olan bağlantısını kesmek amacıyla açtığı bir taarruz cephesidir. Bu cephenin temel amacı Süveyş Kanalı'nı ele geçirmektir. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

A) Cumhuriyetçilik
B) Milliyetçilik
C) Halkçılık
D) Laiklik
E) Devletçilik

Atatürk ilkelerinden biri olan Halkçılık, toplumda hiçbir zümreye, sınıfa veya kişiye ayrıcalık tanınmamasını, herkesin kanun önünde eşit olmasını ve devlet hizmetlerinden eşit şekilde yararlanmasını öngörür. Bu ilkenin aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkili olduğu söylenemez?

A) Sosyal adalet
B) Sınıfsız toplum anlayışı
C) Milli egemenlik
D) Devletin ekonomik hayata müdahalesi
E) Eşitlik ve dayanışma

Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün Laiklik ilkesinin temel özelliklerinden biri değildir?

A) Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması
B) Vicdan, ibadet ve inanç özgürlüğünün güvence altına alınması
C) Akıl ve bilimi rehber edinerek hurafelerden uzaklaşılması
D) Devletin tüm dinlere eşit mesafede durması
E) Tüm dinlerin tek bir çatı altında devlet kontrolünde birleştirilmesi

Osmanlı Devleti'nin \(1\). Dünya Savaşı'nda açtığı taarruz (saldırı) cepheleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Çanakkale ve Suriye-Filistin
B) Kafkas ve Hicaz-Yemen
C) Kanal ve Kafkas
D) Irak ve Suriye-Filistin
E) Çanakkale ve Irak

İtilaf Devletleri'nin Çanakkale Cephesi'ni açmalarındaki temel amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlı topraklarındaki petrol bölgelerini ele geçirmek.
B) Rusya'ya deniz yoluyla askeri ve ekonomik yardım ulaştırmak.
C) Balkan devletlerini kendi saflarına çekmek.
D) Osmanlı Devleti'ni savaş dışı bırakarak Almanya ile bağlantısını kesmek.
E) Ortadoğu'daki Arap isyanlarını desteklemek.

Osmanlı Devleti'nin \(1\). Dünya Savaşı sırasında kendi toprakları dışında, müttefiklerine yardım amacıyla asker gönderdiği cephelere genel olarak ne ad verilir?

A) Savunma Cepheleri
B) Taarruz Cepheleri
C) Yardım Cepheleri
D) İç Cepheler
E) Güney Cepheleri

İlk Türk devletlerinde görülen aşağıdaki özelliklerden hangisinin, bu devletlerin kısa sürede yıkılmasında veya sık sık yer değiştirmesinde etkili olduğu söylenemez?

A) Boylar Federasyonu şeklinde örgütlenmeleri ve taht kavgalarının yaşanması.
B) Göçebe yaşam tarzının benimsenmesi.
C) Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması.
D) Ordu-millet anlayışının benimsenmesi.
E) İkili teşkilat sisteminin uygulanması.

Göktürkler dönemine ait Orhun Yazıtları'nın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, Türk devlet geleneği açısından önemini en iyi şekilde ortaya koymaktadır?

A) Çin etkisiyle yazılmış olmaları.
B) Türk tarihinin bilinen ilk yazılı kaynakları olmaları.
C) Sadece dini içerikli metinler barındırmaları.
D) Uygurlar tarafından dikilmiş olmaları.
E) Runik alfabeyle yazılmış olmaları.

İlk Türk devletlerinde hükümdarlara devleti yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılmasına "kut" anlayışı denir. Bu anlayışın aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açtığı söylenemez?

A) Hükümdarın otoritesini güçlendirmesi.
B) Taht kavgalarına zemin hazırlaması.
C) Hükümdarın halk üzerinde sorgulanamaz bir konuma gelmesi.
D) Devletin hanedanın ortak malı sayılması.
E) Sosyal sınıflaşmanın ortaya çıkması.

10)

Emeviler Dönemi'nde uygulanan Arap milliyetçiliği politikaları, İslam dünyasında önemli tepkilere neden olmuştur. Bu durum, özellikle Emevi Devleti'nin yıkılmasında ve Abbasilerin iktidara gelmesinde etkili olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi, Emevilerin Arap milliyetçiliği politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıkan gelişmelerden biri değildir?

A) Mevali adı verilen Arap olmayan Müslümanların ikinci sınıf vatandaş olarak görülmesi.
B) İslam coğrafyasında Emevi yönetimine karşı ayaklanmaların yaygınlaşması.
C) Kerbela Olayı'nın yaşanması ve Şii-Sünni ayrımının keskinleşmesi.
D) Horasan'da Emevi karşıtı hareketlerin ve propagandaların güçlenmesi.
E) Emevi hanedanına yönelik siyasi muhalefetin ve hoşnutsuzluğun artması.

11)

Abbasi Devleti, İslam dünyasında bilim ve kültür alanında büyük bir gelişme göstermiş, bu dönemde Bağdat önemli bir ilim merkezi haline gelmiştir. Özellikle halife Harun Reşid ve oğlu Memun dönemlerinde bu gelişim zirveye ulaşmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Abbasi Dönemi'nde bilim ve kültür alanındaki bu gelişmeyi destekleyen unsurlardan biri değildir?

A) Antik Yunan ve Helenistik eserlerin Arapçaya tercüme edilmesi için büyük çaba harcanması.
B) Beytü'l-Hikme gibi bilim ve araştırma merkezlerinin kurulması ve desteklenmesi.
C) Rasathanelerin kurulması ve astronomi, matematik gibi alanlarda önemli çalışmalar yapılması.
D) Türklerin İslam ordularındaki ve yönetimindeki etkinliğinin artması ve Samarra gibi şehirlerin kurulması.
E) Farklı inanç ve kültürlere sahip bilim insanlarının çalışmalarına destek verilmesi ve hoşgörülü bir ortam sağlanması.

12)

İslam Devleti'nin ilk dönemlerinde merkeziyetçi bir yapı sergilemesine rağmen, özellikle Abbasi Devleti'nin zayıflamasıyla birlikte İslam coğrafyasında birçok bağımsız veya yarı bağımsız devlet ortaya çıkmıştır. Bu devletlere "Tevaif-i Mülk" adı verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, Abbasi Devleti'nin zayıflayarak Tevaif-i Mülk devletlerinin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?

A) Halifelerin dini ve siyasi otoritelerinin giderek zayıflaması.
B) Farklı bölgelerdeki valilerin ve komutanların bağımsızlık eğilimlerinin artması.
C) Türk komutanların ve askerlerin devletteki gücünün artması ve kendi hanedanlıklarını kurmaları.
D) Haçlı Seferleri'nin başlamasıyla İslam coğrafyasının dış tehditlerle karşılaşması.
E) Merkezi ordunun zayıflaması ve eyaletlerdeki yerel güçlerin kendi ordularını kurarak güçlenmesi.

13)

Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluş sürecinde önemli bir dönüm noktası olan Dandanakan Savaşı (\(1040\)) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Gazneliler Devleti'nin yıkılış sürecine girmesine neden olmuştur.
B) Selçukluların Horasan'a tamamen hakim olmasını sağlamıştır.
C) Tuğrul Bey, bu zaferle sultan unvanını almıştır.
D) Anadolu'nun kapılarının Türklere açılmasında önemli bir adımdır.
E) Selçukluların resmen devletleştiği kabul edilir.

14)

Büyük Selçuklu Devleti döneminde, özellikle Vezir Nizamülmülk'ün çabalarıyla kurulan Nizamiye Medreseleri'nin başlıca kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Devletin idari ve askeri kadrolarına nitelikli eleman yetiştirmek.
B) Sünni İslam anlayışını yayarak Şii Fatımi propagandasıyla mücadele etmek.
C) Bilimsel çalışmaları destekleyerek İslam dünyasında ilmi gelişmeleri sağlamak.
D) Toplumda dini birliği ve düzeni sağlamak.
E) Türkmenlerin yerleşik hayata geçişini hızlandırmak.

15)

Büyük Selçuklu Devleti'nin siyasi birliğini zayıflatan ve yıkılışında etkili olan iç nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

A) Atabeylerin bağımsızlık eğilimleri ve merkezi otoritenin zayıflaması.
B) Fatımi Devleti'nin yıkıcı faaliyetleri.
C) Batınilik hareketinin devlet düzenini bozucu isyanları.
D) Taht kavgaları ve veraset sistemindeki belirsizlikler.
E) Türkmenlerin devlete küstürülmesi ve isyanları.

16)

Küçük Kaynarca Antlaşması (\(1774\)) ile Osmanlı Devleti, Kırım Hanlığı'nın bağımsızlığını tanımak zorunda kalmıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki konumu ve egemenliği açısından ne gibi bir anlam taşımaktadır?

A) Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki tartışmasız egemenliğinin sona erdiğinin en önemli işareti olması.
B) Rusya'nın Akdeniz'e inme politikasının kesin olarak başarıya ulaştığını göstermesi.
C) Osmanlı Devleti'nin Batı sınırlarında toprak kayıplarının hızlandığını kanıtlaması.
D) Ortodoks Hristiyanların koruyuculuğu hakkının Rusya'ya geçmesiyle doğrudan ilgili olması.
E) Osmanlı ekonomisinin dışa bağımlılığının tamamen ortadan kalktığını göstermesi.

17)

Küçük Kaynarca Antlaşması'nın (\(1774\)) en önemli hükümlerinden biri de Rusya'ya Osmanlı topraklarındaki Ortodoks Hristiyanların koruyuculuğu hakkının tanınmasıydı. Bu hükmün Osmanlı Devleti için uzun vadede ortaya çıkardığı en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rusya'nın Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasına zemin hazırlaması.
B) Osmanlı Devleti'nin Batı devletleriyle olan ilişkilerinin tamamen kopmasına neden olması.
C) Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki toprak kayıplarının tamamen durmasını sağlaması.
D) Osmanlı Devleti'nin vergi gelirlerinin ciddi oranda artış göstermesi.
E) Kapitülasyonların tamamen ortadan kalkmasına yol açması.

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/1033-12-sinif-temel-ilkeler-1-dunya-savasi-cepheleri-ilk-turk-devletleri-ilk-musluman-devletleri-buyuk-selcuklu-devleti-ve-kucuk-kaynarca-antlasmasi-test-coz-91gr