📌 \(4.\) Sınıf Türkçe Sınav Notları: Kelimeler, Kısaltmalar ve Doğru Kullanım!
💡 \(1.\) Konu: Kelimelerin Eş Anlamını Biliriz (Anlamdaş Kelimeler)
Aynı anlamı taşıyan, birbirinin yerine kullanılabilecek kelimelere eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler denir. Yazılışları farklı olsa da anlamları aynıdır. Eş anlamlı kelimeleri bilmek, konuşma ve yazma becerilerimizi geliştirir, anlatımımızı zenginleştirir.
- 🚀 Örnekler:
- Öğrenci - Talebe
- Okul - Mektep
- Doktor - Hekim
- Siyah - Kara
- Beyaz - Ak
- Kırmızı - Al
- Misafir - Konuk
- Sene - Yıl
- Görev - Vazife
✅ Unutma: Eş anlamlı kelimeler, cümlede birbirinin yerine kullanıldığında cümlenin anlamı değişmez. Örneğin, "Benim öğretmenim çok iyidir." cümlesindeki "öğretmenim" kelimesinin yerine "muallimim" kelimesini koyarsak, "Benim muallimim çok iyidir." olur ve anlam aynı kalır.
Aşağıdaki tabloya dikkat edelim:
| Kelime | Eş Anlamlısı |
|---|---|
| Hediye | Armağan |
| Yurt | Vatan |
| Fakir | Yoksul |
| Kalp | Yürek |
| Zaman | Vakit |
💡 \(2.\) Konu: Yabancı Kelimelerin Türkçe Karşılıklarını Kullanırız
Dilimize başka dillerden girmiş, henüz tam olarak yerleşmemiş kelimeler yerine Türkçe karşılıklarını kullanmak, dilimizi korumak ve zenginleştirmek için çok önemlidir. Özellikle teknoloji ile birlikte hayatımıza giren kelimelerin Türkçe karşılıklarını öğrenmeliyiz. Bu sayede hem daha güzel Türkçe konuşuruz hem de herkes birbirini daha iyi anlar.
- 🚀 Örnekler:
- Online - Çevrimiçi
- Selfie - Özçekim
- Bye bye - Güle güle
- Start - Başlangıç
- Full - Dolu
- Link - Bağlantı
- Laptop - Dizüstü bilgisayar
✅ Unutma: Yabancı kelimeler yerine Türkçe karşılıklarını kullanmak, hem dilimizi doğru kullanmamızı sağlar hem de herkese dilimizin güzelliğini gösterir. Örneğin, "Bu oyunu online oynayabilir miyiz?" yerine "Bu oyunu çevrimiçi oynayabilir miyiz?" demek daha doğrudur.
💡 \(3.\) Konu: Kısaltmaları ve Kısaltmalara Gelen Ekleri Doğru Yazarız
Kısaltmalar, kelimelerin veya kelime gruplarının daha kısa yazılmasıdır. Kısaltmaların doğru yazılması ve onlara gelen eklerin doğru kullanılması, yazılı anlatımımız için çok önemlidir. Bu konuda dikkat etmemiz gereken bazı kurallar vardır:
- 📌 Büyük Harfli Kısaltmalar: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle (') ayrılır.
- Örnek: TDK'ye (Te-De-Ke'ye), TBMM'nin (Te-Be-Me-Me'nin), TRT'den (Te-Re-Te'den).
- 📌 Küçük Harfli Kısaltmalar: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekler ise kısaltmanın açılımına göre gelir ve yine kesme işaretiyle (') ayrılır.
- Örnek: kg'dan (kilogramdan), cm'yi (santimetreyi), mm'ye (milimetreye).
- 📌 Noktalı Kısaltmalar: Bazı kısaltmaların sonunda nokta bulunur (örn: Dr., Prof.). Bu tür kısaltmalara ek geldiğinde kesme işareti kullanılmaz ve ek doğrudan noktadan sonra yazılır. Ancak bu tür kısaltmalara \(4.\) sınıfta sıkça ek gelmez, daha çok unvan olarak kullanılırlar.
- Örnek: T.C.'nin (Türkiye Cumhuriyeti'nin)
✅ Unutma: Kısaltmalara gelen eklerin doğru yazımı, yazılışımızın düzgün ve anlaşılır olmasını sağlar. Örneğin, " \(10\) kg elma aldım." cümlesinde "kg" bir kısaltmadır ve eğer buna ek gelecekse (örn: " \(10\) kg'dan fazla"), eki doğru yazmak önemlidir.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru \(1\)
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi eş anlamlı değildir?
- A) Siyah - Kara
- B) Hediye - Armağan
- C) Fakir - Zengin
- D) Doktor - Hekim
Çözüm \(1\)
Doğru cevap C seçeneğidir. "Fakir" ve "Zengin" kelimeleri eş anlamlı değil, zıt anlamlı kelimelerdir. Diğer seçeneklerdeki kelime çiftleri eş anlamlıdır.
Örnek Soru \(2\)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yabancı bir kelimenin yerine Türkçe karşılığı doğru kullanılmıştır?
- A) Bu filmi online izledik.
- B) Arkadaşımla selfie çektik.
- C) Maçı canlı izlemek çok heyecanlıydı.
- D) Bilgisayarımın laptop modeli çok iyi.
Çözüm \(2\)
Doğru cevap C seçeneğidir. "Canlı" kelimesi, "live" kelimesinin Türkçe karşılığıdır ve cümlede doğru bir şekilde kullanılmıştır. A seçeneğinde "online" yerine "çevrimiçi", B seçeneğinde "selfie" yerine "özçekim", D seçeneğinde ise "laptop" yerine "dizüstü bilgisayar" kullanılabilirdi.
"Yıl" kelimesinin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) AyB) Sene
C) Mevsim
D) Gün
"Doktor, hastasına ilaç verdi." cümlesindeki "doktor" kelimesinin eş anlamlısı nedir?
A) HemşireB) Öğretmen
C) Hekim
D) Eczacı
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi eş anlamlı değildir?
A) Kırmızı - AlB) Yaşlı - İhtiyar
C) Siyah - Kara
D) Beyaz - Siyah
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yabancı dillerden alınmış ve dilimize henüz yerleşmemiş bir kelime kullanılmış ve bu kelimenin Türkçe karşılığı doğru verilmiştir?
A) Bugün okulda bir 'event' düzenledik. (Karşılığı: Etkinlik)B) Kitap okumayı 'full' seviyorum. (Karşılığı: Az)
C) 'Online' dersler çok sıkıcı. (Karşılığı: Yüz yüze)
D) Arkadaşıma 'link' gönderdim. (Karşılığı: Resim)
"Yarınki toplantı için 'check-in' işlemlerini yapmayı unutma." cümlesindeki altı çizili kelimenin yerine hangi Türkçe karşılık getirilmelidir?
A) Kontrol etmeB) Kayıt yaptırma
C) Başlangıç
D) Hatırlatma
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya gelen ek yanlış yazılmıştır?
A) KDV'ye zam geldi.B) TRT'den haberleri izledik.
C) TBMM'ne yeni bir kanun teklifi sunuldu.
D) PTT'nin dağıtım ağı genişledi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "Dr." kısaltmasına gelen ek yanlış yazılmıştır?
A) Dr. Ali'ye gittik.B) Dr. Ayşe'nin muayenehanesi.
C) Dr. Mehmet'den randevu aldık.
D) Dr. Canan'la konuştuk.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya gelen ek doğru yazılmıştır?
A) Bu yol \(10\) km.'dir.B) \(5\) gr. şeker ekledim.
C) \(20\) cm'lik bir cetvelim var.
D) \(3\) m.'den kısa.
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi eş anlamlıdır?
A) Hızlı - YavaşB) Siyah - Kara
C) Açık - Koyu
D) Uzun - Kısa
"Doktor, hastayı dikkatle muayene etti." cümlesinde altı çizili kelimenin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) HastaB) Hemşire
C) Hekim
D) Eczacı
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin eş anlamlısı "armağan" kelimesidir?
A) ParaB) Hediye
C) Eşya
D) İstek
"Derslerimi artık online takip ediyorum." cümlesinde altı çizili kelimenin yerine aşağıdaki Türkçe karşılıklardan hangisi kullanılmalıdır?
A) ÇevrimiçiB) Hızlı
C) Kolay
D) Canlı
"Arkadaşlarım ile parkta harika bir selfie çektik." cümlesindeki altı çizili kelimenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) ResimB) Özçekim
C) Fotoğraf
D) Portre
"Deprem çantası malzemelerle full olmalı." cümlesinde altı çizili kelimenin yerine Türkçe karşılığı kullanıldığında cümle hangi şekilde doğru olur?
A) Deprem çantası malzemelerle dolu olmalı.B) Deprem çantası malzemelerle boş olmalı.
C) Deprem çantası malzemelerle büyük olmalı.
D) Deprem çantası malzemelerle ağır olmalı.
"Öğretmenimiz ödev için bir link gönderdi." cümlesindeki altı çizili kelimenin yerine hangi Türkçe kelime kullanılabilir?
A) AdresB) Bağlantı
C) Mesaj
D) Dosya
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde " \(TDK\) " kısaltmasına getirilen ek doğru yazılmıştır?
A) Türk Dil Kurumu'nun yeni kararı \(TDK\) 'ye bildirildi.B) Türk Dil Kurumu'nun yeni kararı \(TDK\) 'ya bildirildi.
C) Türk Dil Kurumu'nun yeni kararı \(TDK\) 'da bildirildi.
D) Türk Dil Kurumu'nun yeni kararı \(TDK\) 'den bildirildi. [E] Türk Dil Kurumu'nun yeni kararı \(TDK\) 'nın bildirildi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ek yanlış kullanılmıştır?
A) \(TBMM\) 'ye yeni yasa teklifi sunuldu.B) \(PTT\) 'den gönderilen kargoyu aldım.
C) \(MEB\) 'in kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.
D) \(TDK\) 'nın açıklaması herkesi şaşırttı. [E] \(TRT\) 'ye zam yapıldı.
Kısaltmalara ek getirilirken dikkat edilmesi gereken temel kural aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ek, kısaltmanın açılımının son harfinin okunuşuna göre getirilir.B) Ek, kısaltmanın son harfinin yazılışına göre getirilir.
C) Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
D) Ek, her zaman kesme işaretiyle ayrılmaz. [E] Ekler, kısaltmanın ilk harfinin okunuşuna göre getirilir.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/1081-4-sinif-es-anlamli-kelimeler-yabanci-kelimelerin-turkce-karsiliklari-ve-kisaltmalar-ve-ekleri-test-coz-1258