Kafiye, Redif, Şiirde Ölçü ve Uyak Şeması Testi Çöz

1)

Aşağıdakilerden hangisi kafiyenin (uyak) tanımını doğru bir şekilde vermektedir?

A) Şiirde dize sonlarında tekrar eden aynı görevdeki ek veya kelime gruplarıdır.
B) Şiirde anlamı güçlendirmek için kullanılan söz sanatlarıdır.
C) Şiirde dize sonlarında farklı anlamlarda ancak aynı seslerle yazılan kelimelerin tekrarıdır.
D) Şiirde dize sonlarında, ses benzerliğine dayalı olarak tekrarlanan, anlam ve görev bakımından farklı ses veya ek benzerlikleridir.
E) Şiirde bir konuyu işlerken kullanılan ana duygu veya temadır.

2)

"Bir sabah uyandım, içimde bir telaş, Gözümde belirdi, uzakta bir taş." Yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimeler arasındaki kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tam kafiye
B) Yarım kafiye
C) Zengin kafiye
D) Cinaslı kafiye
E) Tunç kafiye

3)

"Aşkınla yanan gönlüm, bir gül oldu, Sende buldum huzuru, ey bülbül oldu." Yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimeler arasındaki kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yarım kafiye
B) Tam kafiye
C) Zengin kafiye
D) Cinaslı kafiye
E) Tunç kafiye

4)

"Dağlarda yankılanır sesim, bir çağlayan, Gönlümde fırtınalar, durmadan ağlayan." Yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimeler arasındaki kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yarım kafiye
B) Tam kafiye
C) Zengin kafiye
D) Cinaslı kafiye
E) Tunç kafiye

5)

"Dost bağından ayrı düşen bülbül gibi, Hasretinle yanıp duran bir kul gibi." Yukarıdaki dizelerde altı çizili kelimelerde ortak olan sesler ve görevleri dikkate alındığında, kafiye ve redif ayrımı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) "-gibi" kelimeleri redif, "bülbül" ve "kul" kelimeleri arasında "-ul" tam kafiyedir.
B) "-gibi" kelimeleri kafiye, "bülbül" ve "kul" kelimeleri arasında "-ul" rediftir.
C) Sadece "-gibi" kelimeleri rediftir, kafiye yoktur.
D) Sadece "bülbül" ve "kul" kelimeleri arasında "-ul" kafiyesi vardır, redif yoktur.
E) Hem kafiye hem de redif bulunmamaktadır.

6)

Aşağıdakilerden hangisi "redif"in doğru tanımıdır?

A) Şiirde dize sonlarında anlam ve görev bakımından aynı olan ses veya ek benzerliğidir.
B) Şiirde dize sonlarında yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı kelimelerin tekrarıdır.
C) Şiirde dize sonlarında yalnızca ses benzerliği olan kelime veya eklerdir.
D) Şiirde dize başlarında anlamca birbirini tamamlayan kelimelerin kullanılmasıdır.
E) Şiirde dize sonlarında bir veya daha fazla sesin uyumlu bir şekilde tekrar etmesidir.

7)

"Ağlarım çağlar gibi, Derdim var dağlar gibi." Yukarıdaki dizelerde altı çizili kelime grubu aşağıdaki edebi sanatlardan hangisine örnektir?

A) Tam kafiye
B) Yarım kafiye
C) Cinaslı kafiye
D) Redif
E) Tunç kafiye

8)

Redif ile kafiye arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

A) Redif dize başlarında bulunurken, kafiye dize sonlarında bulunur.
B) Redif sadece eklerden oluşurken, kafiye sadece kelimelerden oluşur.
C) Redif anlam ve görev birliği taşırken, kafiye sadece ses benzerliği taşır.
D) Kafiye şiire ahenk katarken, redifin ahenk katkısı yoktur.
E) Kafiye her dizede olmak zorundayken, redif isteğe bağlıdır.

9)

Aşağıdaki dizelerin hangisinde "ek hâlinde redif" kullanılmıştır?

A) Gönlümde bir kuş sesi, neşeli öterdi.
B) Gözlerim yollarda kaldı, gelmedin geri.
C) Rüzgar eser dalgalanır, denizler coşar.
D) Sensiz geçen her günüm, bir ömür gibiydi.
E) Baharın gelişiyle çiçekler açtı, Kuşlar neşeyle dallarda uçtu.

10)

Aşağıdaki dörtlüğün hangi dizeleri arasında redif bulunmaktadır? I. Bir akşam üstü çıktım tepelere, II. Güneş batarken vurdu gölgelere. III. Yalnızlık çöktü yine gönlüme, IV. Hasretin vurdu yüreğime.

A) I ve II
B) II ve III
C) III ve IV
D) I ve IV
E) Hiçbir dizede redif yoktur.

11)

Aşağıdaki dizelerde kullanılan hece ölçüsü kalıbı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? "Gurbet elde bir hal geldi başıma Ağlama gözlerim kim var karşımda Dostluk kurdum gençlik çağım yaşında Sevda çeker gönlüm kime danışır"

A) \(7\) 'li hece ölçüsü
B) \(8\) 'li hece ölçüsü
C) \(10\) 'lu hece ölçüsü
D) \(11\) 'li hece ölçüsü
E) Serbest ölçü

12)

Aruz ölçüsünde, uzun (kapalı) bir hecenin ölçü gereği kısa (açık) okunması durumuna ne ad verilir?

A) İmâle
B) Zihaf
C) Vasl (Ulama)
D) Taktî
E) Med

13)

Aşağıdakilerden hangisi serbest ölçüyle yazılan şiirlerin en belirgin özelliklerinden biridir?

A) Dizelerdeki hece sayılarının eşit olması.
B) Belirli bir aruz kalıbına bağlı kalınması.
C) Şiirin belirli bir ritim ve ahenk taşımaması.
D) Dize sonlarında kafiye ve redif zorunluluğunun bulunması.
E) Ölçü, uyak ve dize düzeni gibi geleneksel kurallara bağlı kalınmaması.

14)

Türk şiirine Arap ve Fars edebiyatlarından geçen, hecelerin uzunluk ve kısalık değerine (açık ve kapalı hece ayrımına) dayanan ölçü sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hece ölçüsü
B) Serbest ölçü
C) Aruz ölçüsü
D) Parmak hesabı
E) Vezin

15)

Aşağıdakilerden hangisi hece ölçüsü ile aruz ölçüsü arasındaki temel farklardan biri değildir?

A) Hece ölçüsü milli ölçümüz iken, aruz ölçüsü Arap ve Fars edebiyatından alınmıştır.
B) Hece ölçüsü dizelerdeki hece sayısının eşitliğine dayanırken, aruz ölçüsü hecelerin uzunluk ve kısalık değerine dayanır.
C) Hece ölçüsünde duraklar önemli bir yer tutarken, aruz ölçüsünde takti (kalıplara ayırma) esastır.
D) Hece ölçüsü daha çok halk şiirinde kullanılırken, aruz ölçüsü divan şiirinde yaygın olarak kullanılmıştır.
E) Her iki ölçüde de şiirde ahengi sağlamak için sadece kafiye ve redife başvurulur.

16)

Aşağıdaki dizelerden hangisi düz uyak şemasına (\(AAAA\)) örnek teşkil eder?

A) Geldi geçti ömrüm bir an gibi, Sanki bir rüya, bir yalan gibi, Gözümde tütüyor duman gibi, Sensiz geçen günler ziyan gibi.
B) Bir bahar sabahı açan güller, Kokusuyla sarar tüm gönüller, Bülbüller ötüşür, coşar seller, Aşkınla yanan kalbim inler.
C) Gözlerimden yaşlar süzülür, Yüreğimde fırtına çözülür, Sanki her an dünya üzülür, Sana olan sevgim süzülür.
D) Rüzgar eser dalgalanır deniz, Güneş batar kızıl olur her iz, Aşkınla yanar gönlüm temiz, Sensiz geçen günler hep sessiz.
E) Yollar uzun, gidilmez, Derin sular geçilmez, Gönül yarasın silinmez, Sensiz hayat çekilmez.

17)

Aşağıdaki dörtlüklerden hangisi çapraz uyak (\(ABAB\)) şemasına sahiptir?

A) Gönlümde bir hüzün var yine, Sanki yağmur yağar içime, Hasretinle yandım ben yine, Düşlerim hep seninle.
B) Deniz kenarında bir akşamüstü, Gökyüzü kızıl renge büründü, Yalnızlık kalbime bir kor düştü, Anılar bir bir gözümde göründü.
C) Uçar kuşlar uzak diyarlara, Güneş batar, döner karalara, Aşkım seni arar, sorar yollara, Yine düştüm derin daralara.
D) Gözlerim ufukta seni arar, Yüreğim seninle coşar, coşar, Sensiz geçen her gün bana zarar, Aşkınla dolu bu diyar.
E) Bir kuş sesi gelir uzaktan, Yankılanır dağlardan, ırmaktan, Aşkınla doluyum baştan, ayaktan, Umut yeşerir topraktan.

18)

"Sarma uyak" şeması (\(ABBA\)) aşağıdaki dörtlüklerin hangisinde doğru bir şekilde örneklendirilmiştir?

A) Bir gül açmış bahçede, Kokusu yayılır her yerde, Bülbül öter seherde, Aşkınla gönlüm derbeder.
B) Rüzgar eser, yapraklar düşer, Gurbet elde gönlüm üşür, Yine aklıma sen düşer, Hasretinle içim coşar.
C) Bahar geldi, kuşlar öter, Gönül seni özler, bekler, Güller açar, bülbül öter, Aşkınla içim titrer.
D) Hayat bir rüya gibi geçer, Zaman su gibi akar, gider, Umutlar solar, düşler biter, Gönlüm seni her dem ister.
E) Yalnızlık sinmiş odama, Hasretin dokunur canıma, Sensizlik çöker ruhuma, Bir resmin bakar karşıma.

19)

Bir dörtlüğün birinci, ikinci ve dördüncü dizelerinin birbiriyle uyaklı olup, üçüncü dizenin serbest olduğu uyak şemasına ne ad verilir?

A) Düz uyak
B) Çapraz uyak
C) Sarma uyak
D) Mani tipi uyak
E) Örüşük uyak

20)

"Ağaçlar yeşerir, bahar gelir, Kuşlar uçar, gökyüzü şenlenir, Toprak uyanır, çiçekler açar, Her yer mis kokar, gönlüm sevinir." Yukarıdaki dörtlüğün uyak şeması aşağıdakilerden hangisidir?

A) \(AAAA\) (Düz uyak)
B) \(ABAB\) (Çapraz uyak)
C) \(AABB\) (Düz uyak)
D) \(ABBA\) (Sarma uyak)
E) \(AABA\) (Mani tipi uyak)

9. Sınıf Kafiye, Redif, Şiirde Ölçü ve Uyak Şeması Test Çöz

📌 Şiir Bilgisi: Kafiye, Redif, Ölçü ve Uyak Şeması

💡 Kafiye (Uyak) Nedir?

💡 Redif Nedir?

💡 Şiirde Ölçü (Vezin) Nedir?

💡 Uyak Şeması (Kafiye Düzeni) Nedir?

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek Soru \(1\)

Örnek Soru \(2\)