📌 3. Sınıf Matematik: Basamaklı Doğal Sayıları Tek Basamaklı Doğal Sayılara Bölme
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notumuzda, büyük sayıları daha küçük sayılara nasıl böleceğimizi öğreneceğiz. Bölme işlemi, bir bütünü eşit parçalara ayırmak veya bir grup içinde kaç tane eşit grup olduğunu bulmak için kullandığımız çok önemli bir matematik işlemidir. Hazır mısın? Başlayalım! 🚀
💡 Bölme Nedir?
Bölme, tekrar eden çıkarma işleminin kısa yoludur. Örneğin, \(10\) tane elmayı \(2\) arkadaşa eşit olarak paylaştırmak istediğimizde bölme yaparız. Her arkadaşa kaç elma düşer? İşte bunu bulmak için bölme kullanırız: \(10 \div 2 = 5\).
✅ Bölme İşleminin Terimleri
Bölme işlemini yaparken bazı özel isimler kullanırız:
- Bölünen: Bölünecek olan, yani paylaştırılacak olan sayıdır. (Örnek: \(10 \div 2\) işleminde \(10\) sayısı Bölünen'dir.)
- Bölen: Bölme işlemini yaptığımız, yani kaç eşit parçaya ayırdığımızı veya bir grup içinde kaç tane olduğunu bulmaya çalıştığımız sayıdır. (Örnek: \(10 \div 2\) işleminde \(2\) sayısı Bölen'dir.)
- Bölüm: Bölme işleminin sonucudur. Her bir parçaya düşen miktarı veya kaç grup oluştuğunu gösterir. (Örnek: \(10 \div 2 = 5\) işleminde \(5\) sayısı Bölüm'dür.)
- Kalan: Bölme işlemi sonunda paylaştırılamayan, artan sayıdır. Bazen hiç kalmaz (\(0\)), bazen de bir miktar sayı kalır.
Unutma: Kalan her zaman Bölen'den küçük olmalıdır! Eğer Kalan, Bölen'den büyük veya eşitse, işlemine devam etmen gerekir. 🧐
🚀 Basamaklı Doğal Sayıları Tek Basamaklı Doğal Sayılara Bölme Adımları
Şimdi adım adım bölme işlemini nasıl yapacağımıza bakalım:
- En Soldan Başla: Bölünen sayının en solundaki basamaktan başla.
- Kaç Kere Var? Bölünen'in o basamağındaki veya o anki oluşan kısmında, Bölen sayının kaç kere olduğunu bul.
- Çarpma ve Çıkarma: Bulduğun sayıyı (bölümün bir parçası) Bölen ile çarp. Çıkan sonucu, Bölünen'in o anki kısmının altına yaz ve çıkar.
- Yanındaki Sayıyı İndir: Çıkarma işleminin sonucunun yanına, Bölünen'in bir sonraki basamağındaki sayıyı indir.
- Tekrar Et: Yeni oluşan sayıyla aynı adımları (Adım \(2\), \(3\), \(4\)) tekrarla. Bölünen'deki tüm basamaklar bitene kadar işleme devam et.
Önemli Not: Eğer indirdiğin sayı veya oluşan yeni sayı, Bölen'den küçükse, bölüme bir \(0\) (sıfır) yazmayı unutma ve bir sonraki basamağı indirerek işleme devam et. 💡
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru 1: Kalansız Bölme
Soru: \(48\) sayısını \(2\) sayısına bölelim.
Çözüm:
| \(48\) | \(|\) | \(2\) |
| \(-4\) | \(|\) | \(24\) (Bölüm) |
| \(08\) | ||
| \(-8\) | ||
| \(0\) |
Adımlar:
- Bölünen \(48\), Bölen \(2\).
- Önce \(4\) 'ün içinde \(2\) kaç kere var? \(2\) kere var. Bölüme \(2\) yaz.
- \(2 \times 2 = 4\). \(4\) 'ün altına \(4\) yazıp çıkar: \(4 - 4 = 0\).
- \(8\) 'i aşağı indir. Şimdi \(08\) yani \(8\) oldu.
- \(8\) 'in içinde \(2\) kaç kere var? \(4\) kere var. Bölüme \(4\) yaz.
- \(4 \times 2 = 8\). \(8\) 'in altına \(8\) yazıp çıkar: \(8 - 8 = 0\).
- Kalan \(0\). Bölüm \(24\).
Sağlama: \(Bölünen = Bölen \times Bölüm + Kalan\)
\(48 = 2 \times 24 + 0\)
\(48 = 48\) ✅
Örnek Soru 2: Kalanlı Bölme
Soru: \(57\) sayısını \(5\) sayısına bölelim.
Çözüm:
| \(57\) | \(|\) | \(5\) |
| \(-5\) | \(|\) | \(11\) (Bölüm) |
| \(07\) | ||
| \(-5\) | ||
| \(2\) |
Adımlar:
- Bölünen \(57\), Bölen \(5\).
- Önce \(5\) 'in içinde \(5\) kaç kere var? \(1\) kere var. Bölüme \(1\) yaz.
- \(1 \times 5 = 5\). \(5\) 'in altına \(5\) yazıp çıkar: \(5 - 5 = 0\).
- \(7\) 'yi aşağı indir. Şimdi \(07\) yani \(7\) oldu.
- \(7\) 'nin içinde \(5\) kaç kere var? \(1\) kere var. Bölüme \(1\) yaz.
- \(1 \times 5 = 5\). \(7\) 'nin altına \(5\) yazıp çıkar: \(7 - 5 = 2\).
- Kalan \(2\). Bölüm \(11\).
Sağlama: \(Bölünen = Bölen \times Bölüm + Kalan\)
\(57 = 5 \times 11 + 2\)
\(57 = 55 + 2\)
\(57 = 57\) ✅
İşte bu kadar! Bölme işlemi pratikle çok daha kolay hale gelecek. Bol bol alıştırma yapmayı unutma! 💪
\(72\) sayısını \(3\) 'e böldüğümüzde elde ettiğimiz bölüm kaçtır?
A) \(21\)B) \(24\)
C) \(27\)
Bir fırıncı, pişirdiği \(60\) adet simidi \(5\) tepsiye eşit şekilde paylaştırmak istiyor. Her tepsiye kaç simit koyması gerekir?
A) \(10\)B) \(12\)
C) \(15\)
\(150\) sayısının \(6\) 'ya bölümü kaçtır?
A) \(20\)B) \(25\)
C) \(30\)
Eren, \(96\) sayfalık bir masal kitabını her gün \(4\) sayfa okuyarak kaç günde bitirir?
A) \(20\)B) \(22\)
C) \(24\)
Bir kırtasiyeci, \(240\) adet kurşun kalemi \(8\) kutuya eşit olarak paylaştırmak istiyor. Her kutuya kaç kalem düşer?
A) \(25\)B) \(30\)
C) \(35\)
\(48\) sayısının \(4\) 'e bölümü kaçtır?
A) \(12\)B) \(14\)
C) \(16\)
Bir sınıfta \(63\) öğrenci vardır. Öğretmen, öğrencileri \(3\) eşit gruba ayırmak istiyor. Her grupta kaç öğrenci olur?
A) \(20\)B) \(21\)
C) \(22\)
\(120\) sayısını \(5\) 'e bölersek sonuç kaç olur?
A) \(20\)B) \(22\)
C) \(24\)
\(96\) kalemi \(8\) kutuya eşit olarak paylaştırırsak, her kutuda kaç kalem olur?
A) \(10\)B) \(11\)
C) \(12\)
Bir çiftçi \(216\) tane elmayı \(6\) kasaya eşit olarak yerleştirmek istiyor. Her kasaya kaç elma koymalıdır?
A) \(34\)B) \(36\)
C) \(38\)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/1752-3-sinif-2-basamakli-dogal-sayilari-1-basamakli-dogal-sayilara-bolme-test-coz-qchi