7. Sınıf Matematik Sınav Çalışma Notları 🚀
Sevgili 7. Sınıf Öğrencileri,
Bu çalışma notları, yaklaşan matematik sınavınızda başarılı olmanız için Eşitlik, Denklem, Oran-Orantı ve Yüzdeler konularını pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Hadi başlayalım! 📌
1. Eşitlik ve Denklem
1.1. Eşitlik Nedir?
İki matematiksel ifadenin birbirine denk veya eşit olduğunu gösteren bağıntıya eşitlik denir. Eşitlik, genellikle bir terazinin dengede durması gibi düşünülebilir. Eşitliğin sol tarafı ile sağ tarafı her zaman aynı değeri temsil eder. Eşitlik sembolü ' \(=\) ' ile gösterilir.
- Örnek: \(5 + 3 = 8\) ifadesi bir eşitliktir. Sol taraf (\(5 + 3 = 8\)) ile sağ taraf (\(8\)) birbirine eşittir.
- Örnek: \(2 \times 4 = 10 - 2\) ifadesi de bir eşitliktir. Sol taraf (\(2 \times 4 = 8\)) ile sağ taraf (\(10 - 2 = 8\)) birbirine eşittir.
1.2. Denklem Nedir?
İçinde bir veya daha fazla bilinmeyen (genellikle \(x, y, k\) gibi harflerle gösterilir) bulunan ve bu bilinmeyenlerin belirli değerleri için doğru olan eşitliklere denklem denir. Denklemlerin amacı, bilinmeyenin değerini bulmaktır. 💡
- Örnek: \(x + 5 = 12\) bir denklemdir. Burada bilinmeyen \(x\) 'tir. \(x\) 'in değerini bulmak için eşitliğin her iki tarafından \(5\) çıkarırız: \(x + 5 - 5 = 12 - 5 \Rightarrow x = 7\).
- Örnek: \(3y - 4 = 11\) bir denklemdir. Bilinmeyen \(y\) 'dir. İlk olarak her iki tarafa \(4\) ekleriz: \(3y - 4 + 4 = 11 + 4 \Rightarrow 3y = 15\). Sonra her iki tarafı \(3\) 'e böleriz: \(\frac{3y}{3} = \frac{15}{3} \Rightarrow y = 5\).
Unutma: Bir eşitliğin her iki tarafına aynı sayı eklenir, çıkarılır, çarpılır veya bölünürse (sıfır hariç), eşitlik bozulmaz. Bu, denklemleri çözerken kullandığımız temel ilkedir. ✅
2. Oran ve Orantı
2.1. Oran Nedir?
İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasına oran denir. Oran, genellikle \(\frac{a}{b}\) veya \(a:b\) şeklinde gösterilir. Burada \(b \ eq 0\) olmalıdır. Birimsiz oranlarda birimler sadeleşirken, birimli oranlarda birimler kalır.
- Örnek: Bir sınıfta \(10\) kız, \(15\) erkek öğrenci varsa, kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı \(\frac{10}{15} = \frac{2}{3}\) 'tür.
- Örnek: \(5\) kg elmanın \(20\) TL olması durumunda, elmanın kilogram fiyatı oranı \(\frac{20 \text{ TL}}{5 \text{ kg}} = 4 \text{ TL/kg}\) 'dir.
2.2. Orantı Nedir?
İki veya daha fazla oranın birbirine eşit olmasına orantı denir. Orantılar genellikle \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d}\) veya \(a:b = c:d\) şeklinde gösterilir. Burada \(a, b, c, d\) birer sayıdır ve \(b \ eq 0, d \ eq 0\) olmalıdır.
2.2.1. İçler-Dışlar Çarpımı
Bir orantıda, içler çarpımı (ortadaki terimlerin çarpımı) dışlar çarpımına (uçtaki terimlerin çarpımı) eşittir. Yani, \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d}\) ise \(a \times d = b \times c\) olur. Bu kural, orantı problemlerini çözerken çok kullanışlıdır. 🚀
- Örnek: \(\frac{3}{5} = \frac{x}{15}\) orantısında \(x\) 'i bulalım. İçler-dışlar çarpımı yaparak: \(3 \times 15 = 5 \times x \Rightarrow 45 = 5x \Rightarrow x = \frac{45}{5} \Rightarrow x = 9\).
2.2.2. Doğru Orantı
İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa, bu çokluklar doğru orantılıdır denir. Doğru orantılı çoklukların oranı sabittir. \(y\) ve \(x\) doğru orantılı ise \(\frac{y}{x} = k\) (orantı sabiti) veya \(y = kx\) şeklinde ifade edilir.
2.2.3. Ters Orantı
İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa, bu çokluklar ters orantılıdır denir. Ters orantılı çoklukların çarpımı sabittir. \(y\) ve \(x\) ters orantılı ise \(y \times x = k\) (orantı sabiti) şeklinde ifade edilir.
3. Yüzdeler
3.1. Yüzde Kavramı
Bir bütünün \(100\) eşit parçasından kaç tanesini ifade ettiğini gösteren kesirlere yüzde denir. Yüzde sembolü ' \(\%\) ' ile gösterilir. Örneğin, ' \(\%25\) ' demek, bir bütünün \(100\) parçasından \(25\) 'i demektir ve bu \(\frac{25}{100}\) veya \(0.25\) olarak yazılabilir.
- Yüzdeyi kesre çevirme: \(\% P = \frac{P}{100}\)
- Kesri yüzdeye çevirme: Paydayı \(100\) yap veya kesri \(100\) ile çarp.
- Örnek: \(\frac{3}{4}\) kesrini yüzdeye çevirelim. Paydayı \(100\) yapmak için \(25\) ile genişletiriz: \(\frac{3 \times 25}{4 \times 25} = \frac{75}{100} = \%75\).
3.2. Yüzde Hesaplamaları
- Bir sayının yüzdesini bulma: Bir \(A\) sayısının \(\% P\) 'si demek, \(A \times \frac{P}{100}\) demektir.
- Örnek: \(80\) 'in \(\%20\) 'si kaçtır? \(80 \times \frac{20}{100} = 80 \times 0.20 = 16\).
- Yüzdesi verilen sayıyı bulma: \(\% P\) 'si \(B\) olan sayı kaçtır? Bu durumda sayı \(X\) ise, \(X \times \frac{P}{100} = B \Rightarrow X = B \times \frac{100}{P}\).
- Örnek: \(\%15\) 'i \(30\) olan sayı kaçtır? \(X \times \frac{15}{100} = 30 \Rightarrow X = 30 \times \frac{100}{15} = 2 \times 100 = 200\).
- İki sayının birbirinin yüzde kaçı olduğunu bulma: \(A\) sayısı \(B\) sayısının yüzde kaçıdır? \(\frac{A}{B} \times 100\).
- Örnek: \(12\) sayısı \(60\) 'ın yüzde kaçıdır? \(\frac{12}{60} \times 100 = \frac{1}{5} \times 100 = 20\). Yani \(\%20\) 'sidir.
- Yüzde Artış / Azalış Hesaplamaları:
- Bir sayıyı \(P\) kadar artırmak: \(\text{Sayı} + (\text{Sayı} \times \frac{P}{100})\) veya \(\text{Sayı} \times (1 + \frac{P}{100})\).
- Bir sayıyı \(P\) kadar azaltmak: \(\text{Sayı} - (\text{Sayı} \times \frac{P}{100})\) veya \(\text{Sayı} \times (1 - \frac{P}{100})\).
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru 1: Denklem
Bir sayının \(3\) katının \(5\) eksiği, aynı sayının \(2\) katının \(7\) fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
Çözüm:
Bilinmeyen sayıyı \(x\) ile gösterelim.
- "Bir sayının \(3\) katının \(5\) eksiği": \(3x - 5\)
- "Aynı sayının \(2\) katının \(7\) fazlası": \(2x + 7\)
- Bu iki ifade birbirine eşit olduğuna göre denklemi kuralım: \(3x - 5 = 2x + 7\)
- Şimdi denklemi çözelim. Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit terimleri diğer tarafa toplayalım:
- \(3x - 2x = 7 + 5\)
- \(x = 12\)
Cevap: Bu sayı \(12\) 'dir. ✅
Örnek Soru 2: Oran-Orantı ve Yüzdeler
\(50\) kilogramlık bir çuval pirincin önce \(\%20\) 'si, daha sonra kalan pirincin \(\%10\) 'u satılmıştır. Çuvalda kaç kilogram pirinç kalmıştır?
Çözüm:
- Başlangıçtaki pirinç miktarı: \(50\) kg.
- İlk satış: \(50\) kg pirincin \(\%20\) 'si satıldı.
- Satılan miktar: \(50 \times \frac{20}{100} = 50 \times 0.20 = 10\) kg.
- Kalan pirinç miktarı (ilk satıştan sonra): \(50 - 10 = 40\) kg.
- İkinci satış: Kalan pirincin (\(40\) kg) \(\%10\) 'u satıldı.
- Satılan miktar: \(40 \times \frac{10}{100} = 40 \times 0.10 = 4\) kg.
- Çuvalda kalan pirinç miktarı (ikinci satıştan sonra): \(40 - 4 = 36\) kg.
Cevap: Çuvalda \(36\) kilogram pirinç kalmıştır. ✅
Aşağıdakilerden hangisi bir eşitlik (denklem) belirtir?
A) \(3x + 5\)B) \(7 - y < 10\)
C) \(2a = 18\)
D) \(x + y - z\)
\(x + 8 = 15\) eşitliğinde \(x\) değeri kaçtır?
A) \(5\)B) \(7\)
C) \(9\)
D) \(23\)
\(3k - 4 = 11\) eşitliğinde \(k\) değeri kaçtır?
A) \(3\)B) \(4\)
C) \(5\)
D) \(6\)
"Bir sayının \(2\) katının \(5\) fazlası \(19\) 'a eşittir." ifadesini belirten denklem aşağıdakilerden hangisidir?
A) \(2x - 5 = 19\)B) \(x + 2 + 5 = 19\)
C) \(2x + 5 = 19\)
D) \(x / 2 + 5 = 19\)
\(5y - 7 = 2y + 8\) eşitliğini sağlayan \(y\) değeri kaçtır?
A) \(3\)B) \(4\)
C) \(5\)
D) \(6\)
Hangi sayının \(3\) katının \(5\) fazlası \(29\) 'a eşittir?
A) \(6\)B) \(7\)
C) \(8\)
D) \(9\)
\(5x - 7 = 2x + 11\) denklemini sağlayan \(x\) değeri kaçtır?
A) \(2\)B) \(4\)
C) \(6\)
D) \(8\)
Bir sınıftaki öğrencilerin \(\frac{1}{3}\) 'ü erkek öğrencidir. Erkek öğrenci sayısı \(12\) olduğuna göre, bu sınıftaki toplam öğrenci sayısı kaçtır?
A) \(24\)B) \(30\)
C) \(36\)
D) \(42\)
\(3(x - 4) + 2x = 13\) denklemini sağlayan \(x\) değeri kaçtır?
A) \(3\)B) \(5\)
C) \(7\)
D) \(9\)
Ardışık iki doğal sayının toplamı \(47\) olduğuna göre, küçük sayı kaçtır?
A) \(22\)B) \(23\)
C) \(24\)
D) \(25\)
\(300\) sayısının \(\%15\) 'i kaçtır?
A) \(30\)B) \(45\)
C) \(50\)
D) \(60\)
Bir sayının \(\%20\) 'si \(70\) ise, bu sayı kaçtır?
A) \(280\)B) \(300\)
C) \(350\)
D) \(400\)
\(80\) sayısı, \(200\) sayısının yüzde kaçıdır?
A) \(\%30\)B) \(\%40\)
C) \(\%50\)
D) \(\%60\)
Fiyatı \(120\) TL olan bir ürüne \(\%25\) indirim yapıldığında, ürünün yeni fiyatı kaç TL olur?
A) \(80\)B) \(90\)
C) \(100\)
D) \(110\)
Bir mağazada satılan bir pantolonun fiyatı \(150\) TL'dir. Sezon sonunda bu pantolona önce \(\%10\) zam yapılmış, ardından zamlı fiyat üzerinden \(\%20\) indirim uygulanmıştır. Pantolonun son fiyatı kaç TL'dir?
A) \(132\)B) \(144\)
C) \(156\)
D) \(162\)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/1759-7-sinif-esitlik-ve-denklem-oran-ve-oranti-ve-yuzdeler-test-coz-mct5