✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

6. Sınıf Maddenin Hal Değişimi Noktaları Test Çöz

SORU 1

Erime noktası \(0^\circ\text{C}\) ve kaynama noktası \(100^\circ\text{C}\) olan saf bir madde için aşağıdaki sıcaklıklardan hangisinde sıvı halde bulunur?

A) \(-5^\circ\text{C}\)
B) \(0^\circ\text{C}\)
C) \(50^\circ\text{C}\)
D) \(105^\circ\text{C}\)
Açıklama:

Saf bir madde erime noktası ile kaynama noktası arasındaki sıcaklıklarda sıvı halde bulunur. Bu madde için erime noktası \(0^\circ\text{C}\) ve kaynama noktası \(100^\circ\text{C}\) 'dir. Dolayısıyla, madde \(0^\circ\text{C}\) ile \(100^\circ\text{C}\) arasındaki sıcaklıklarda sıvı haldedir. Şıklarda verilen \(50^\circ\text{C}\) değeri bu aralıktadır. \(-5^\circ\text{C}\) 'de katı, \(0^\circ\text{C}\) 'de erimekte olan katı/sıvı karışımı veya katı, \(105^\circ\text{C}\) 'de ise gaz halindedir.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

📌 Maddenin Hal Değişimi Noktaları: Temel Bilgiler

Sevgili \(6\). sınıf öğrencileri, çevremizdeki her şey maddedir ve maddeler farklı hallerde bulunabilirler: katı, sıvı ve gaz. Maddeler ısı alarak veya ısı vererek bir halden başka bir hale geçebilirler. Bu geçişlerin belirli sıcaklıklarda gerçekleştiğini biliyor muydunuz? İşte bu sıcaklıklara hal değişimi noktaları denir. Bu dersimizde, maddenin hal değişimi noktalarını detaylıca inceleyeceğiz!

🧊 Erime ve Donma Noktası

Bir katı maddeye ısı verildiğinde, tanecikleri arasındaki çekim kuvveti zayıflar ve tanecikler daha serbest hareket etmeye başlar. Yeterli ısı alındığında, madde katı halden sıvı hale geçer. Bu olaya erime denir.

📌 Unutmayın: Saf maddelerde erime noktası ile donma noktası aynı sıcaklıktadır. Örneğin, suyun donma noktası \(0\) °C iken, buzun erime noktası da \(0\) °C'dir.

💡 Örnek: Buz, \(0\) °C'de erir; su, \(0\) °C'de donar.

Bazı Maddelerin Erime Noktaları:

Madde Erime Noktası (\(°C\))
Su (Buz) \(0\)
Demir \(1538\)
Alkol (Etil) \(-114\)

💧 Kaynama ve Yoğuşma Noktası

Sıvı bir maddeye ısı verilmeye devam edildiğinde, tanecikler arasındaki çekim kuvvetleri daha da zayıflar ve tanecikler birbirinden tamamen ayrılarak serbestçe hareket etmeye başlar. Madde bu durumda sıvı halden gaz hale geçer. Bu olaya buharlaşma denir ve buharlaşmanın en hızlı gerçekleştiği duruma kaynama denir.

📌 Unutmayın: Saf maddelerde kaynama noktası ile yoğuşma noktası aynı sıcaklıktadır. Örneğin, suyun kaynama noktası deniz seviyesinde \(100\) °C iken, su buharının yoğuşma noktası da \(100\) °C'dir.

💡 Örnek: Su, \(100\) °C'de kaynar; su buharı, \(100\) °C'de yoğuşur.

Bazı Maddelerin Kaynama Noktaları:

Madde Kaynama Noktası (\(°C\))
Su \(100\)
Alkol (Etil) \(78\)
Cıva \(357\)

🌬️ Süblimleşme ve Kırağılaşma

Bazı maddeler katı halden ısı alarak doğrudan gaz hale geçebilirler. Bu duruma süblimleşme denir. Tersine, gaz halindeki bazı maddeler ısı vererek doğrudan katı hale geçebilirler. Bu duruma ise kırağılaşma denir.

💡 Önemli Notlar ve İpuçları

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru \(1\):

Aşağıda verilen maddelerden hangisinin erime noktası ile donma noktası aynıdır?

  1. Tuzlu su
  2. Şekerli su
  3. Saf su
  4. Kolonya

Çözüm:

Hal değişimi noktaları (erime, donma, kaynama, yoğuşma) sadece saf maddeler için sabittir ve erime noktası ile donma noktası aynı sıcaklıktadır. Tuzlu su, şekerli su ve kolonya birer karışımdır. Bu nedenle belirli bir hal değişim noktaları yoktur. Saf su ise bir bileşiktir ve saf maddedir. Dolayısıyla, saf suyun erime noktası (\(0\) °C) ile donma noktası (\(0\) °C) aynıdır.

Doğru Cevap: \(3\). Saf su

Soru \(2\):

Bir deneyde, bir miktar saf buz ısıtılmaya başlanmıştır. Buzun sıcaklığı \(-10\) °C'den \(0\) °C'ye yükselmiş, bir süre \(0\) °C'de kalmış ve ardından tekrar yükselmeye başlamıştır. Bu deneydeki \(0\) °C'de sıcaklığın sabit kalmasının nedeni nedir?

Çözüm:

Deneyde buz ısıtıldığında sıcaklığı yükselirken, \(0\) °C'ye ulaştığında sıcaklığın bir süre sabit kaldığı belirtilmiştir. Bu durum, maddenin hal değiştirdiği anlamına gelir. Buz için \(0\) °C, erime noktasıdır. Buz, bu sıcaklıkta katı halden (buz) sıvı hale (su) geçerken, aldığı ısıyı sıcaklığını artırmak yerine halini değiştirmek için kullanır. Bu yüzden sıcaklık sabit kalır.

Cevap: Buzun erimekte olması ve bu süreçte sıcaklığının sabit kalması. Bu sıcaklık, buzun erime noktasıdır.