✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

9. Sınıf Sayılar, Oran ve Orantı, Denklem ve Problemler Test Çöz

SORU 1

\(x, y, z\) birer tam sayı olmak üzere, \(x \cdot y > 0\), \(y \cdot z < 0\) ve \(x+y < 0\) eşitsizlikleri veriliyor. Buna göre \(x, y, z\) sayılarının işaretleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) \(+, +, -\)
B) \(-, -, +\)
C) \(-, +, -\)
D) \(+, -, +\)
E) \(-, +, +\)
Açıklama:

Verilen eşitsizlikleri tek tek inceleyelim:

\(1)\) \(x \cdot y > 0\): Bu eşitsizlik, \(x\) ve \(y\) sayılarının aynı işaretli olduğunu gösterir. Yani, ikisi de pozitif (\(+\)) veya ikisi de negatif (\(-\)) olmalıdır.

\(2)\) \(y \cdot z < 0\): Bu eşitsizlik, \(y\) ve \(z\) sayılarının zıt işaretli olduğunu gösterir. Yani, biri pozitif (\(+\)) ise diğeri negatif (\(-\)) olmalıdır.

İlk iki eşitsizliği birleştirdiğimizde, \(x\) ve \(y\) aynı işaretli, \(y\) ve \(z\) zıt işaretli olduğuna göre, \(x\) ve \(z\) sayılarının da zıt işaretli olması gerektiğini anlarız.

Şimdi bu bilgileri kullanarak iki olası durumu değerlendirelim:

Durum 1: \(x\) ve \(y\) pozitif olsun. (\(x>0, y>0\))

  • \(y>0\) olduğu için \(y \cdot z < 0\) eşitsizliğinin sağlanması için \(z\) negatif olmalıdır (\(z<0\)).
  • Bu durumda işaretler sırasıyla \((+, +, -)\) olur.
  • Şimdi üçüncü eşitsizliği kontrol edelim: \(x+y < 0\). \(x\) pozitif ve \(y\) pozitif olduğundan, \(x+y\) de pozitif olacaktır (\(x+y>0\)). Bu durum \(x+y < 0\) eşitsizliği ile çelişir. Dolayısıyla bu durum doğru olamaz.

Durum 2: \(x\) ve \(y\) negatif olsun. (\(x<0, y<0\))

  • \(y<0\) olduğu için \(y \cdot z < 0\) eşitsizliğinin sağlanması için \(z\) pozitif olmalıdır (\(z>0\)).
  • Bu durumda işaretler sırasıyla \((-, -, +)\) olur.
  • Şimdi üçüncü eşitsizliği kontrol edelim: \(x+y < 0\). \(x\) negatif ve \(y\) negatif olduğundan, \(x+y\) de negatif olacaktır (\(x+y<0\)). Bu durum \(x+y < 0\) eşitsizliğini sağlar.

Buna göre, \(x, y, z\) sayılarının işaretleri sırasıyla negatif, negatif, pozitif (\(-, -, +\)) olmalıdır.

Doğru cevap B seçeneğidir.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

📌 9. Sınıf Matematik Sınav Notları: Sayılar, Oran Orantı, Denklem ve Problemler

Sevgili 9. Sınıf öğrencileri, bu notlar Matematik sınavınıza hazırlanırken sizlere yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Konuları tekrar ederken ve soru çözerken bu notları bir rehber olarak kullanabilirsiniz. Başarılar dileriz! 🚀

1. Sayılar Kümesi ve Temel Kavramlar

Matematiğin temelini oluşturan sayılar, farklı kümeler halinde incelenir. Her bir sayılar kümesinin kendine özgü özellikleri vardır.

💡 Bölünebilme Kuralları

Büyük sayıları bölme işlemi yapmadan tam bölünüp bölünmediğini anlamamızı sağlayan kurallardır.

EBOB (En Büyük Ortak Bölen) ve EKOK (En Küçük Ortak Kat): İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğüne EBOB, ortak katlarının en küçüğüne EKOK denir. Örnek: \(12\) ve \(18\) sayılarının EBOB'u \(6\), EKOK'u \(36\) 'dır.

2. Oran ve Orantı

Oran ve orantı, günlük hayatta ve matematikte miktarları karşılaştırmak için kullanılan önemli kavramlardır.

💡 Oran

İki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasına oran denir. Birimi yoktur veya aynı birimden iki çokluğun oranı birimsizdir. Örnek: \(5\) elmanın \(10\) armuta oranı \(\frac{5}{10} = \frac{1}{2}\) 'dir.

💡 Orantı

İki veya daha fazla oranın eşitliğine orantı denir. Örnek: \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d} = k\) (\(k\) orantı sabiti)

✅ Orantı Çeşitleri

Orantı Çeşidi Açıklama Matematiksel İfade
Doğru Orantı İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyor veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa. \(\frac{x}{y} = k\) (sabit)
Ters Orantı İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa. \(x \cdot y = k\) (sabit)

3. Birinci Dereceden Denklemler ve Çözümleri

İçinde bilinmeyen (genellikle \(x\)) bulunan ve bilinmeyenin kuvveti \(1\) olan eşitliklere birinci dereceden denklem denir.

Genel formu \(ax + b = 0\) şeklindedir, burada \(a eq 0\) ve \(a, b\) birer gerçek sayıdır.

🚀 Denklem Çözme Adımları

  1. Denklemdeki bilinmeyen (\(x\)) terimleri bir tarafta, sabit terimleri diğer tarafta toplayın.
  2. Eşitliğin her iki tarafında da benzer terimleri birleştirin.
  3. Bilinmeyenin katsayısına bölünerek bilinmeyeni yalnız bırakın.
  4. Çözüm kümesini yazın.
Özdeşlik: İçindeki değişkenlere verilen tüm değerler için doğru olan eşitliklerdir. Örneğin, \((x+y)^2 = x^2 + 2xy + y^2\) bir özdeşliktir. Denklem ise sadece belirli değerler için doğrudur.

4. Problemler

Matematiksel bilgileri gerçek hayat senaryolarına uygulayarak çözüm bulma becerisidir. Problemleri çözerken dikkatli okuma ve doğru denklem kurma çok önemlidir.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek 1: Sayı Problemi

Soru: Bir sayının \(3\) katının \(5\) eksiği, aynı sayının \(2\) katının \(7\) fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?

Çözüm:

Sayıya \(x\) diyelim.

Bu iki ifade birbirine eşit olduğuna göre denklemi kuralım:

\(3x - 5 = 2x + 7\)

Bilinmeyenleri bir tarafa, sabitleri diğer tarafa toplayalım:

\(3x - 2x = 7 + 5\)

\(x = 12\)

Cevap: Bu sayı \(12\) 'dir.

Örnek 2: Oran Orantı Problemi

Soru: Bir duvarı \(6\) işçi \(10\) günde boyarsa, aynı duvarı \(4\) işçi kaç günde boyar? (İşçilerin çalışma hızı sabittir.)

Çözüm:

İşçi sayısı ile işin bitme süresi arasında ters orantı vardır. İşçi sayısı azalırsa, işin bitme süresi artar.

İşçi sayısı (\(İ\)) ile gün sayısı (\(G\)) ters orantılı ise \(İ \cdot G = k\) (sabit) olmalıdır.

Denklemimizi kuralım:

\(4 \cdot x = 60\)

\(x = \frac{60}{4}\)

\(x = 15\)

Cevap: \(4\) işçi aynı duvarı \(15\) günde boyar.