✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

10. Sınıf Dirençlerin Bağlanması ve Ohm Yasası Test Çöz

SORU 1

Şekildeki elektrik devresinde, $R_1 = 2 \, \Omega$, $R_2 = 3 \, \Omega$ ve $R_3 = 5 \, \Omega$ değerindeki dirençler seri bağlanmıştır. Buna göre, devrenin eşdeğer direnci kaç $\Omega$ dur?

A) $2 \, \Omega$
B) $5 \, \Omega$
C) $8 \, \Omega$
D) $10 \, \Omega$
E) $15 \, \Omega$

Açıklama:

Dirençler seri bağlandığında, devrenin eşdeğer direnci ($R_{eş}$) tüm dirençlerin cebirsel toplamına eşittir.

Formül: $R_{eş} = R_1 + R_2 + R_3 + ...$

Verilen değerler için:

$R_1 = 2 \, \Omega$

$R_2 = 3 \, \Omega$

$R_3 = 5 \, \Omega$

Bu değerleri formülde yerine koyarsak:

$R_{eş} = 2 \, \Omega + 3 \, \Omega + 5 \, \Omega$

$R_{eş} = 10 \, \Omega$

Dolayısıyla, devrenin eşdeğer direnci $10 \, \Omega$ dur.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/12

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

💡 10. Sınıf Fizik: Dirençlerin Bağlanması ve Ohm Yasası Çalışma Notları 🚀

Merhaba sevgili $10$. sınıf öğrencileri! Elektrik devrelerinin temelini oluşturan Dirençlerin Bağlanması ve Ohm Yasası konuları, fizik dersinin en önemli ve anlaşılması gereken bölümlerindendir. Bu notlar, sınavlarınıza hazırlanırken size yol gösterecek, temel kavramları pekiştirmenizi sağlayacaktır. Hazırsanız başlayalım! 📌

1. Ohm Yasası

Ohm Yasası, bir elektrik devresinde akım, gerilim (potansiyel farkı) ve direnç arasındaki ilişkiyi açıklayan temel bir yasadır. Alman fizikçi Georg Simon Ohm tarafından bulunmuştur.

Gerilim (Potansiyel Farkı - $V$): Devredeki elektrik enerjisinin birim yük başına düşen miktarıdır. Birimi Volt ($V$)'tur.
Akım ($I$): Birim zamanda iletkenin kesitinden geçen yük miktarıdır. Birimi Amper ($A$)'dir.
Direnç ($R$): Bir iletkenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluktur. Birimi Ohm ($\Omega$)'dur.

Ohm Yasası Formülü:

$ $V = I \cdot R$ \(

💡 Unutmayın: Gerilim (\) V $) doğru orantılı olarak akım ($ I $) ve direnç ($ R \() ile değişir. Direnç sabitken gerilim artarsa akım artar, gerilim azalırsa akım azalır. Aynı şekilde gerilim sabitken direnç artarsa akım azalır, direnç azalırsa akım artar.

2. Dirençlerin Bağlanması

Dirençler elektrik devrelerinde iki farklı şekilde bağlanabilir: Seri Bağlama ve Paralel Bağlama.

2.1. Seri Bağlama

Dirençlerin birbiri ardına, uç uca eklenmesiyle yapılan bağlantı şeklidir. Akımın izleyebileceği tek bir yol vardır.

✅ Akım: Devredeki her dirençten geçen akım şiddeti aynıdır. (\) I_{toplam} $=$ I_ $1 =$ I_ $2 =$... $=$ I_n \()
✅ Gerilim: Her bir direnç üzerindeki gerilimler farklı olabilir ve toplam gerilim, dirençler üzerindeki gerilimlerin toplamına eşittir. (\) V_{toplam} $=$ V_1 + V_2 + ... + V_n \()
✅ Eşdeğer Direnç (\) R_{eş} \(): Devredeki tüm dirençlerin toplamına eşittir.

\) $R_{eş} = R_1 + R_2 + ... + R_n$ \(

2.2. Paralel Bağlama

Dirençlerin iki ucu arasında birden fazla yol oluşturacak şekilde bağlanmasıdır. Akım, kollara ayrılarak dirençler üzerinden geçer.

✅ Gerilim: Paralel bağlı dirençlerin uçları arasındaki potansiyel farkı (gerilim) aynıdır. (\) V_{toplam} $=$ V_ $1 =$ V_ $2 =$... $=$ V_n \()
✅ Akım: Ana kol akımı, paralel kollardaki akımların toplamına eşittir. (\) I_{toplam} $=$ I_1 + I_2 + ... + I_n \()
✅ Eşdeğer Direnç (\) R_{eş} \(): Eşdeğer direncin tersi, dirençlerin terslerinin toplamına eşittir.

\) $\frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + ... + \frac{1}{R_n}$ \(

Özel Durumlar:

İki direnç paralel bağlı ise: \) R_{eş} $= \frac{R_1 \cdot R_2}{R_1 + R_2}$ \(
\) N $ tane özdeş direnç paralel bağlı ise: $ R_{eş} $= \frac{R}{N}$ \(

📌 Seri ve Paralel Bağlamanın Karşılaştırılması

Özellik	Seri Bağlama	Paralel Bağlama
Akım (\) I \()	Her yerde aynıdır (\) I_{toplam} $=$ I_ $1 =$ I_2 \()	Kollara ayrılır (\) I_{toplam} $=$ I_1 + I_2 \()
Gerilim (\) V \()	Toplamı verir (\) V_{toplam} $=$ V_1 + V_2 \()	Her kolda aynıdır (\) V_{toplam} $=$ V_ $1 =$ V_2 \()
Eşdeğer Direnç (\) R_{eş} \()	Dirençler artar (\) R_{eş} $=$ R_1 + R_2 \()	Dirençler azalır (\) $\frac{1}$ {R_{eş}} $= \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}$ \()

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek Soru \) 1 \(

Şekildeki devrede \) R_ $1 = 3$ \, $\Omega$ $ ve $ R_ $2 = 7$ \, $\Omega$ $ dirençleri seri bağlanmıştır. Devreye $ 30 \,V $ gerilim uygulandığında ana kol akımı kaç Amper ($ A \() olur?

Çözüm:

Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnç, dirençlerin toplamına eşittir:

\) R_{eş} $=$ R_1 + R_ $2 = 3$ \, $\Omega + 7$ \, $\Omega = 10$ \, $\Omega$ \(

Ohm Yasası'na göre \) V $=$ I $\cdot$ R_{eş} \( olduğundan:

\) 30 \,V $=$ I $\cdot 10$ \, $\Omega$ \(

\) I $= \frac{30 \,V}{10 \,\Omega} = 3$ \,A \(

Ana kol akımı \) 3 \,A \('dir.

Örnek Soru \) 2 \(

Şekildeki devrede \) R_ $1 = 6$ \, $\Omega$ $ ve $ R_ $2 = 3$ \, $\Omega$ $ dirençleri paralel bağlanmıştır. Bu paralel bağlı gruba seri olarak $ R_ $3 = 2$ \, $\Omega$ $ direnci eklenmiştir. Devreye uygulanan gerilim $ 18 \,V $ ise, $ R_3 $ direnci üzerinden geçen akım kaç Amper ($ A \() olur?

Çözüm:

Öncelikle paralel bağlı \) R_1 $ ve $ R_2 \( dirençlerinin eşdeğerini bulalım:

\) R_{12} $= \frac{R_1 \cdot R_2}{R_1 + R_2} = \frac{6 \,\Omega \cdot 3 \,\Omega}{6 \,\Omega + 3 \,\Omega} = \frac{18 \,\Omega^2}{9 \,\Omega} = 2$ \, $\Omega$ \(

Şimdi bu \) R_{12} $ direnci ile $ R_3 \( direnci seri bağlıdır. Devrenin toplam eşdeğer direncini bulalım:

\) R_{eş} $=$ R_{12} + R_ $3 = 2$ \, $\Omega + 2$ \, $\Omega = 4$ \, $\Omega$ \(

Ohm Yasası'nı kullanarak ana kol akımını bulalım:

\) V $=$ I_{toplam} $\cdot$ R_{eş} \(

\) 18 \,V $=$ I_{toplam} $\cdot 4$ \, $\Omega$ \(

\) I_{toplam} $= \frac{18 \,V}{4 \,\Omega} = 4$.5 \,A \(

Seri bağlı devrelerde tüm elemanlardan aynı akım geçtiği için, ana koldan geçen \) I_{toplam} $ akımı, $ R_3 \( direnci üzerinden geçen akıma eşittir.

Bu nedenle, \) R_3 $ direnci üzerinden geçen akım $ 4.5 \,A$'dir.

A) $2 \, \Omega$
B) $5 \, \Omega$
C) $8 \, \Omega$
D) $10 \, \Omega$
E) $15 \, \Omega$

Şekildeki elektrik devresinde, $R_1 = 6 \, \Omega$ ve $R_2 = 3 \, \Omega$ değerindeki dirençler paralel bağlanmıştır. Buna göre, devrenin eşdeğer direnci kaç $\Omega$ dur?

A) $0.5 \, \Omega$
B) $1 \, \Omega$
C) $2 \, \Omega$
D) $3 \, \Omega$
E) $9 \, \Omega$

Şekildeki elektrik devresinde, $R_1 = 12 \, \Omega$ ve $R_2 = 6 \, \Omega$ değerindeki dirençler birbirine paralel bağlanmış, bu paralel kollara $R_3 = 4 \, \Omega$ değerindeki direnç ise seri olarak bağlanmıştır. Buna göre, $K$ ve $L$ noktaları arasındaki devrenin eşdeğer direnci kaç $\Omega$ dur?

A) $2 \, \Omega$
B) $4 \, \Omega$
C) $6 \, \Omega$
D) $8 \, \Omega$
E) $10 \, \Omega$

Bir elektrik devresinde $20 \, \Omega$ değerinde bir direnç bulunmaktadır. Bu direncin uçları arasına $60 \, V$ potansiyel farkı uygulandığında, devreden geçen akımın şiddeti kaç amper ($A$) olur?

A) $0.3 \, A$
B) $1.5 \, A$
C) $3 \, A$
D) $12 \, A$
E) $1200 \, A$

Bir ampulün uçları arasına $1.5 \, V$ gerilim uygulandığında üzerinden $0.3 \, A$ akım geçmektedir. Buna göre, bu ampulün direnci kaç ohm ($\Omega$) dur?

A) $0.45 \, \Omega$
B) $2 \, \Omega$
C) $5 \, \Omega$
D) $15 \, \Omega$
E) $45 \, \Omega$

Sabit sıcaklıkta bir iletkenin uçları arasına uygulanan potansiyel farkı ($V$) iki katına çıkarılırsa, iletkenin direnci sabit kalmak koşuluyla, iletkenden geçen akım şiddeti ($I$) nasıl değişir?

A) Yarıya iner.
B) Değişmez.
C) İki katına çıkar.
D) Dört katına çıkar.
E) Sıfır olur.

Şekildeki devre parçasında $K$ ve $L$ noktaları arasındaki eşdeğer direnç kaç $\Omega$ 'dur? (Devre: $R_1 = 6 \Omega$ ve $R_2 = 4 \Omega$ seri bağlıdır. Bu seri kombinasyon, $R_3 = 10 \Omega$ direncine paralel bağlıdır.)

A) $2 \Omega$
B) $4 \Omega$
C) $5 \Omega$
D) $10 \Omega$
E) $20 \Omega$

Şekildeki devre parçasında $X$ ve $Y$ noktaları arasındaki eşdeğer direnç kaç $\Omega$ 'dur? (Devre: $R_1 = 12 \Omega$, $R_2 = 6 \Omega$ ve $R_3 = 4 \Omega$ birbirine paralel bağlıdır. Bu paralel kombinasyon, $R_4 = 5 \Omega$ direncine seri bağlıdır.)

A) $2 \Omega$
B) $5 \Omega$
C) $7 \Omega$
D) $12 \Omega$
E) $17 \Omega$

İç direnci önemsiz bir üreteç, şekildeki direnç devresine bağlanmıştır. Üretecin potansiyel farkı $V = 10 V$ olduğuna göre, üreteçten çekilen toplam akım kaç Amper ($A$)'dir? (Devre: $R_1 = 2 \Omega$ ve $R_2 = 3 \Omega$ seri bağlıdır. Bu seri kombinasyon, $R_3 = 5 \Omega$ direncine paralel bağlıdır.)

A) $2 A$
B) $2.5 A$
C) $3 A$
D) $4 A$
E) $5 A$

10)

Bir elektrik devresinde, uçları arasındaki potansiyel farkı $18\ V$ olan bir direncin üzerinden $3\ A$ akım geçmektedir. Buna göre, bu direncin değeri kaç ohm ($\Omega$) dur?

A) $3\ \Omega$
B) $4\ \Omega$
C) $6\ \Omega$
D) $9\ \Omega$
E) $12\ \Omega$

11)

Bir iletken telin direnci $5\ \Omega$ 'dur. Bu iletken telin uçları arasına $2.5\ V$ potansiyel farkı uygulandığında, telden geçen akım şiddeti kaç amper ($A$) olur?

A) $0.2\ A$
B) $0.5\ A$
C) $1\ A$
D) $2\ A$
E) $2.5\ A$

12)

Bir devredeki direncin değeri sabit tutularak, bu direncin uçları arasındaki potansiyel farkı ($V$) iki katına çıkarılırsa, dirençten geçen akım şiddeti ($I$) nasıl değişir?

A) Yarıya iner.
B) Değişmez.
C) İki katına çıkar.
D) Dört katına çıkar.
E) Dörtte birine iner.

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/2186-10-sinif-direnclerin-baglanmasi-ve-ohm-yasasi-test-coz-p480

Özellik	Seri Bağlama	Paralel Bağlama
Akım (\) I \()	Her yerde aynıdır (\) I_{toplam} \(=\) I_ \(1 =\) I_2 \()	Kollara ayrılır (\) I_{toplam} \(=\) I_1 + I_2 \()
Gerilim (\) V \()	Toplamı verir (\) V_{toplam} \(=\) V_1 + V_2 \()	Her kolda aynıdır (\) V_{toplam} \(=\) V_ \(1 =\) V_2 \()
Eşdeğer Direnç (\) R_{eş} \()	Dirençler artar (\) R_{eş} \(=\) R_1 + R_2 \()	Dirençler azalır (\) \(\frac{1}\) {R_{eş}} \(= \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}\) \()