📌 7. Sınıf Türkçe Sınav Çalışma Notları 🚀
Merhaba \(7\). Sınıf öğrencileri! Bu notlar, Türkçe dersi sınavlarınıza hazırlanırken size yol göstermek amacıyla hazırlandı. Konuları dikkatlice okuyun, örnekleri inceleyin ve eksiklerinizi tamamlayın. Başarılar dileriz! 💡
1. Anlam Bilgisi
a) Sözcükte Anlam
- Gerçek Anlam: Bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıdır.
Örnek: "Kuşlar yüksekte uçuyordu." - Mecaz Anlam: Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır.
Örnek: "Söyledikleriyle beni çok kırdı." - Terim Anlam: Bir bilim, sanat, spor dalı veya mesleğe özgü özel anlam taşıyan sözcüklerdir.
Örnek: "Matematikte açı çeşitleri vardır."
b) Cümlede Anlam İlişkileri
- Neden-Sonuç Cümleleri: Bir eylemin hangi sebeple yapıldığını belirtir. (Çünkü, -den dolayı, için, ile)
Örnek: "Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu." - Amaç-Sonuç Cümleleri: Bir eylemin hangi amaçla yapıldığını belirtir. (Amacıyla, için, diye)
Örnek: "Sınavı kazanmak için çok çalıştı." - Koşul-Sonuç Cümleleri: Bir eylemin gerçekleşmesinin bir şarta bağlı olduğunu belirtir. (-se, -sa, ise, şartıyla)
Örnek: "Kitabı bitirirsen eğer, yenisini alırım." - Karşılaştırma Cümleleri: İki veya daha fazla varlık, kavram ya da durum arasındaki benzerlik veya farklılıkları belirtir.
Örnek: "Bu kitap, diğerine göre daha sürükleyici." - Öznel ve Nesnel Yargılar:
- Öznel Yargı: Kişisel duygu ve düşünceleri içeren, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan yargılar.
Örnek: "Bence bu film çok güzel." - Nesnel Yargı: Kişisel görüşlerden uzak, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir yargılar.
Örnek: "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır."
- Öznel Yargı: Kişisel duygu ve düşünceleri içeren, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan yargılar.
2. Dil Bilgisi
a) Fiilde Yapı
Fiiller, yapılarına göre üçe ayrılır:
- Basit Fiiller: Yapım eki almamış, kök halinde olan fiillerdir. (çekim eki alabilirler)
Örnek: "Gel-, oku-, yaz-, gör-" - Türemiş Fiiller: Yapım eki alarak yeni bir anlam kazanmış fiillerdir.
Örnek: "Yaz-mak → Yaz-dır-, göz- → göz-le-" - Birleşik Fiiller: İki veya daha fazla sözcüğün birleşmesiyle oluşan fiillerdir.
- Kurallı Birleşik Fiiller: Belirli kurallara göre oluşan fiillerdir.
- Yeterlik Fiili: (-ebil-, -abil-)
Örnek: "Yapabilirim." - Tezlik Fiili: (-iver-)
Örnek: "Gidiverdi." - Sürerlik Fiili: (-edur-, -ekal-, -egel-)
Örnek: "Bakakaldı." - Yaklaşma Fiili: (-eyaz-)
Örnek: "Düşeyazdı."
- Yeterlik Fiili: (-ebil-, -abil-)
- Yardımcı Fiille Kurulan Birleşik Fiiller: İsim + etmek, olmak, kılmak, eylemek.
Örnek: "Yardım etmek, mutlu olmak." - Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiiller (Deyimler): Genellikle deyim şeklinde olurlar.
Örnek: "Göz gezdirmek, kulak vermek."
- Kurallı Birleşik Fiiller: Belirli kurallara göre oluşan fiillerdir.
b) Zarflar (Belirteçler)
Fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları durum, zaman, yer-yön, miktar ve soru yönünden belirten sözcüklerdir.
- Durum Zarfları: Fiile sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir.
Örnek: "Çocuk hızlı koştu." - Zaman Zarfları: Fiile sorulan "Ne zaman?" sorusuna cevap verir.
Örnek: "Misafirler yarın gelecek." - Yer-Yön Zarfları: Fiile sorulan "Nereye?" sorusuna cevap verir. (Ek almazlar: içeri, dışarı, aşağı, yukarı, ileri, geri)
Örnek: "Lütfen içeri gel." - Miktar (Azlık-Çokluk) Zarfları: Fiile, sıfata veya zarfa sorulan "Ne kadar?" sorusuna cevap verir.
Örnek: "Bugün çok yoruldum." - Soru Zarfları: Fiili soru yoluyla belirten zarflardır.
Örnek: "Buraya nasıl geldiniz?"
3. Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri
a) Yazım Kuralları
- Büyük Harflerin Kullanımı: Cümle başları, özel isimler, unvanlar, millet, dil, din adları, kurum adları, belirli tarih ve gün adları büyük harfle başlar.
Örnek: "Türkiye, Mustafa Kemal Atatürk, Osmanlı İmparatorluğu, \(29\) Ekim Cumhuriyet Bayramı." - Sayıların Yazımı: Sayılar genellikle yazıyla yazılır ancak para birimleri, ölçü birimleri, istatistiki verilerde rakamla yazılır.
Örnek: "Apartman \(5\). katta, saat \(15.30\), \(10\) kg, \(20\) TL."
Sıra sayıları: \(1.\) (birinci), \(2.\) (ikinci). Üleştirme sayıları yazıyla: "ikişer, yüzer". - "De" ve "Ki" Bağlaçlarının Yazımı:
- -de/-da Bağlacı: Ayrı yazılır, "dahi, bile" anlamı katar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
Örnek: "Sen de gel." - -de/-da Hal Eki: Bitişik yazılır, bulunma anlamı katar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
Örnek: "Evde kaldı." - -ki Bağlacı: Ayrı yazılır, genellikle "oysaki, mademki, halbuki" gibi istisnaları vardır (sim-bohçam).
Örnek: "Duydum ki geliyormuş." - -ki İyelik Eki: Bitişik yazılır, aitlik bildirir.
Örnek: "Seninki daha güzel."
- -de/-da Bağlacı: Ayrı yazılır, "dahi, bile" anlamı katar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
b) Noktalama İşaretleri
- Nokta (.): Cümle sonuna, bazı kısaltmalara, sıra sayılarına konur. (\(1.\) gibi)
- Virgül (,): Eş görevli sözcükleri ayırmak, sıralı cümleleri ayırmak, ara sözleri belirtmek için kullanılır.
- Noktalı Virgül (;): Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak, öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
- İki Nokta (:): Kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
- Üç Nokta (...): Tamamlanmamış cümlelerin sonuna, alıntılarda atlanan yerlere konur.
- Soru İşareti (?): Soru bildiren cümle veya sözcüklerin sonuna konur.
- Ünlem İşareti (!): Sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.
- Tırnak İşareti (" "): Başkalarından aktarılan sözleri belirtmek, vurgulanmak istenen sözcükleri göstermek için kullanılır.
- Kesme İşareti ('): Özel adlara gelen çekim eklerini ayırmak, kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
Örnek: "Ankara'ya, TBMM'nin."
4. Metin Türleri ve Söz Sanatları
a) Metin Türleri
- Hikaye (Öykü): Yaşanmış veya yaşanabilecek olayları kişi, yer, zaman unsurlarıyla anlatan kısa yazılardır.
- Roman: Hikayeden daha uzun, olayların daha detaylı anlatıldığı, karakterlerin daha derinlemesine işlendiği edebi türdür.
- Masal: Olağanüstü olayların, hayal ürünü kahramanların yer aldığı, genellikle tekerlemelerle başlayan, ders verme amacı güden anlatılardır.
- Destan: Bir ulusun hayatında önemli yer tutan tarihî olayları, kahramanlıkları ve efsaneleri coşkulu bir dille anlatan uzun şiirlerdir.
- Fıkra: Güncel konuları esprili ve kısa bir dille ele alan köşe yazılarıdır.
- Deneme: Yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel düşüncelerini, kesin yargılara varmadan, samimi bir dille anlattığı yazılardır.
- Makale: Herhangi bir konuda bilgi vermek, bir tezi savunmak veya kanıtlamak amacıyla yazılan bilimsel ve nesnel yazılardır.
- Biyografi: Tanınmış bir kişinin hayatını, eserlerini, başarılarını anlatan yazılardır.
- Otobiyografi: Bir kişinin kendi hayatını kendisinin anlattığı yazılardır.
- Haber Yazısı: Toplumu ilgilendiren güncel olayları, doğru ve tarafsız bir şekilde aktaran yazılardır.
b) Söz Sanatları
- Benzetme (Teşbih): İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır.
Örnek: "Aslan gibi güçlü adam." - Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği verme sanatıdır.
Örnek: "Rüzgar ağlıyordu." - Konuşturma (İntak): Kişileştirilen varlıkları konuşturma sanatıdır.
Örnek: "Ağaçlar 'Bize su verin!' dedi." - Abartma (Mübalağa): Bir şeyi olduğundan çok daha büyük veya çok daha küçük gösterme sanatıdır.
Örnek: "Bir fısıltı duysa dünya yıkılır sanırdı." - Tezat (Karşıtlık): Birbirine zıt kavram veya durumları bir arada kullanma sanatıdır.
Örnek: "Gülmek ve ağlamak bir arada."
✍️ Çözümlü Örnek Sorular ✅
Soru \(1\):
"Yaşlı adam, merdivenleri yavaşça çıktı." cümlesindeki altı çizili sözcük, hangi tür zarftır?
A) Zaman Zarfları
B) Yer-Yön Zarfları
C) Durum Zarfları
D) Miktar Zarfları
Çözüm: Fiile "Nasıl?" sorusunu sorduğumuzda "yavaşça" cevabını alırız. "Nasıl?" sorusu durum zarfını buldurur. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru \(2\):
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" bağlacının yazımı yanlıştır?
A) Sen de bizimle gelmelisin.
B) Kitapda çok güzel hikayeler vardı.
C) O da bu fikri beğenmedi.
D) Yarınki toplantıda ben de olacağım.
Çözüm: "de" bağlacı ayrı yazılırken, "-de/-da" hal eki bitişik yazılır. B seçeneğindeki "Kitapda" sözcüğü, "kitapta" şeklinde, yani hal eki olarak bitişik ve benzeşmeye uğramış şekilde yazılmalıydı. "de" bağlacı olsaydı "kitap dahi" anlamı katmalıydı ki bu da anlamsız olurdu. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
"Göz" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Doktor, hastanın gözlerini dikkatle kontrol etti.B) Raftaki kitabın gözüme çarptığını fark ettim.
C) Bu projenin en hassas gözü sensin, dikkatli olmalısın.
D) Bebeğin gözleri yemyeşildi, herkes hayran kaldı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi vardır?
A) Çok çalıştığı için sınavı kolayca kazandı.B) Hava çok soğuk olduğundan dışarı çıkmadık.
C) Sağlıklı kalmak üzere düzenli spor yapıyor.
D) Düzenli beslenirsen daha dinç olursun.
Kitaplar, insan zihnini açan, bilgi dağarcığını genişleten ve hayal gücünü besleyen en önemli kaynaklardandır. Düzenli okuma alışkanlığı, bireyin kelime hazinesini zenginleştirirken aynı zamanda olaylara farklı açılardan bakabilme yeteneğini de geliştirir. Okuyan insan, çevresindeki dünyayı daha iyi anlar, eleştirel düşünme becerileri artar ve kendini daha iyi ifade edebilir. Bu nedenle, okuma alışkanlığı kazanmak, hayat boyu sürecek bir öğrenme ve gelişim sürecinin temelini oluşturur. Bu paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitaplar sadece bilgi edinmek için önemlidir.B) Okuma alışkanlığı, bireyin kelime hazinesini artırır.
C) Okumak, insan gelişiminin ve öğrenmenin temelini oluşturur.
D) Eleştirel düşünme becerileri sadece kitap okuyarak gelişir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi çatı özelliği bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Okulun bahçesi her yıl düzenli olarak temizlenir.B) Eski binalar depreme dayanıklı hâle getirildi.
C) Yarışmaya katılan tüm eserler dikkatle incelendi.
D) Öğrenciler sınav sonuçlarını merakla bekliyorlardı.
"Hava kararınca aceleyle eve döndük." cümlesindeki altı çizili sözcüğün türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zaman zarfıB) Durum zarfı
C) Miktar zarfı
D) Yer-yön zarfı
"Yemyeşil ağaçların arasında, kuşların cıvıltısıyla huzur buldum." cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yemyeşil ağaçların arasındaB) Kuşların cıvıltısıyla
C) Huzur
D) Ben (gizli özne)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Amasya'nın meşhur elması, bu yıl çok verimliydi.B) Türk Dil Kurumu'nun yeni sözlüğünü aldım.
C) \(23\) Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı coşkuyla kutladık.
D) Dün akşam teyzemler bize geldi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (\(' , '\)) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Pazardan elma, armut, çilek aldık.B) Evet, bu konuyu ben de biliyorum.
C) Genç, doktora bir şeyler fısıldadı.
D) Oraya gidince, mutlaka beni ara.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu konuyu ben de bilmiyorum.B) Okulda sınav vardı.
C) Kitabı bende kalmış.
D) Seninde bize gelmeni bekliyoruz.
"Sabahın erken saatlerinde uyanıp pencereden dışarı bakmak, bana her zaman farklı bir huzur vermiştir. Güneşin ilk ışıklarıyla uyanan şehir, adeta yeni bir nefes alır. İnsanların telaşsız adımları, simitçinin sıcak sesi... Tüm bunlar, hayatın ne kadar da basit ve güzel olabileceğini fısıldar kulağıma. O anlarda, sanki zaman durur ve ben sadece o anın tadını çıkarırım. Düşüncelerim, bir nehir gibi akıp giderken, kendimi bu akışa bırakırım." Yukarıdaki metin parçasının türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) DenemeB) Fıkra
C) Makale
D) Haber Yazısı
"Rüzgâr, ağaçların dallarını hışırdatarak sanki onlara eski hikâyeler fısıldıyordu." Bu cümlede kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) BenzetmeB) Kişileştirme
C) Abartma
D) Tezat
"Onun sesi, bülbülün sesi kadar güzeldi." Yukarıdaki cümlede hangi söz sanatı kullanılmıştır?
A) TezatB) Abartma
C) Benzetme
D) Konuşturma
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiil" vardır?
A) Bu zorlu görevi tek başına başarabilirsin.B) Akşam olunca herkes sessizce evine döndü.
C) Yaşlı adam, torununu görünce çok mutlu oldu.
D) Çocuklar parkta neşeyle koşuşturuyordu.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "durum zarfı" kullanılmıştır?
A) Dün akşam erken yattım.B) Merdivenlerden yavaşça indi.
C) Ne kadar para harcadın?
D) Yarın buluşalım mı?
I. Çocuklar, parkta oynuyorlardı.
II. Annem, sofrayı hazırladı.
III. Bu soruyu hemen çözüver.
IV. Misafirler geç saate kadar sohbet etti.
A) IB) II
C) III
D) IV
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/2248-7-sinif-anlam-bilgisi-dil-bilgisi-yazim-kurallari-ve-noktalama-metin-turleri-ve-soz-sanatlari-fiilde-yapi-ve-zarflar-test-coz-kgyu