📌 Noktalama İşaretleri Sınav Çalışma Notu 📌
Sevgili \(5\). Sınıf öğrencileri, bu çalışma notu Türkçe dersinde noktalama işaretleri konusundaki bilgilerinizi pekiştirmeniz için hazırlandı. Sınavda başarılı olmak için her bir işareti dikkatlice öğrenelim!
1. Nokta (.)
Nokta, cümlelerin sonuna konulan ve birçok farklı görevi olan önemli bir noktalama işaretidir. Cümlenin bittiğini göstererek okumayı kolaylaştırır.
💡 Kullanım Alanları:
- Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur:
Örnek: Bugün hava çok güzeldi. Yarın okula gideceğiz. - Bazı kısaltmaların sonuna konur:
Örnek: Dr. (Doktor), Prof. (Profesör), Cad. (Cadde), Mah. (Mahalle) - Sıra bildiren sayılardan sonra konur ($ \(-inci/-ıncı\) \( ekini yerine geçer):
Örnek: \) 3 \(. kat, \) 5 \(. sıra, \) XIX \(. yüzyıl. - Tarihlerde gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırmak için kullanılır:
Örnek: \) 29.10.1923 \(, \) 18.03.2023 \( - Saat ve dakika gösteren sayıları ayırmak için kullanılır:
Örnek: Toplantı \) 10.30 \('da başlayacak. Ders \) 14.00 \('te bitecek. - Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak aralarına konur:
Örnek: \) 1.000 \(, \) 32.650 \(, \) 49.700.000 \(
2. Virgül (,)
Virgül, cümle içindeki kelime veya kelime gruplarını ayırmak, sıralamak ve anlam karışıklığını önlemek için kullanılan bir noktalama işaretidir.
💡 Kullanım Alanları:
- Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için kullanılır:
Örnek: Pazardan elma, armut, çilek ve muz aldık. - Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır:
Örnek: Kitabı açtı, sayfaları karıştırdı, okumaya başladı. - Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için kullanılır:
Örnek: Ayşe, sınıfın en çalışkan öğrencisi olduğu için öğretmenleri tarafından çok seviliyordu. - Hitaplardan sonra kullanılır:
Örnek: Sevgili Anneciğim, Değerli Misafirler, - Ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kullanılır:
Örnek: Annem, en sevdiğim insan, bana çok güzel bir hediye aldı. - Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına konur:
Örnek: Kara, kara bulutlar gökyüzünü kaplamıştı. - Ret, kabul ve teşvik bildiren kelimelerden sonra konur:
Örnek: Hayır, bu işi yapamam. Evet, geleceğim. Peki, sen de gel.
3. Ünlem İşareti (!)
Ünlem işareti, sevinç, korku, şaşkınlık, acı, heyecan gibi yoğun duyguları anlatan cümlelerin sonunda kullanılır.
💡 Kullanım Alanları:
- Sevinç, korku, şaşkınlık, acı gibi duyguları anlatan cümlelerin sonunda kullanılır:
Örnek: Yaşasın, sınavı kazandım! Eyvah, geç kaldım! Vay canına! - Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra kullanılır:
Örnek: Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri! Ey Türk gençliği! - Alay, küçümseme anlamı katmak için parantez içinde kullanılır:
Örnek: Çok zeki (!) olduğunu söylüyor. (Aslında zeki olmadığını ima eder.)
4. Kesme İşareti (')
Kesme işareti, özel adlara getirilen bazı ekleri ayırmak başta olmak üzere farklı görevlerde kullanılır.
💡 Kullanım Alanları:
- Özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılır:
Örnek: Türkiye'nin başkenti Ankara'dır. Mehmet'e, Ayşe'den. - Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır:
Örnek: TDK'nin, TBMM'ye, PTT'den. - Sayıya getirilen ekleri ayırmak için kullanılır:
Örnek: \) 1923 \('te, \) 5 \('inci kat, \) 2000 \('li yıllar. - Belirli bir harf veya ekten sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır:
Örnek: A'dan Z'ye, -lik'in, -ci'nin.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
🚀 Soru \) 1 \(:
Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerlere uygun noktalama işaretlerini getiriniz.
Ahmet ( ) okula ( ) Ayşe ( ) ve Ali ( ) ile gitti ( )
Çözüm:
Bu cümlede eş görevli kelimeler (Ayşe ve Ali) virgülle ayrılmalıdır. Cümlenin sonuna ise nokta konur. Ahmet'ten sonraki boşluk ise bir açıklama ya da ara söz olmadığı için boş kalır.
Ahmet ( ) okula ( ) Ayşe (,) ve Ali ( ) ile gitti (.)
Doğru cümle: Ahmet okula Ayşe ve Ali ile gitti.
🚀 Soru \) 2 \(:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem işareti yanlış kullanılmıştır?
- Yaşasın, tatil başladı!
- Eyvah, cüzdanımı unuttum!
- Ne kadar da güzel bir hava!
- Bu kitabı \) 5 \( yıldır okuyorum!
Çözüm:
Ünlem işareti sevinç, korku, şaşkınlık, acı, heyecan gibi duyguları veya seslenme, hitapları ifade eden cümlelerin sonunda kullanılır.
- \) 1 \(. cümlede sevinç,
- \) 2 \(. cümlede korku/şaşkınlık,
- \) 3 \(. cümlede ise şaşkınlık/beğeni duygusu vardır ve ünlem doğru kullanılmıştır.
- Ancak \) 4 \(. cümle, sadece bir bilgi veren, herhangi bir duygu veya seslenme içermeyen bir cümledir. Bu nedenle sonuna ünlem işareti yerine nokta konulmalıdır.
Doğru cevap: \) 4$.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna nokta (.), doğru kullanılmıştır?
A) Yarın okula gidecek miB) Ne kadar güzel bir hava!
C) Kitabımı okumayı bitirdim.
D) Eyvah, otobüsü kaçırdık?
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde nokta (.), sıra bildiren sayıların sonuna doğru şekilde konulmuştur?
A) Toplantı \(10.30\) 'da başlayacak.B) Türkiye Büyük Millet Meclisi \(23.04.1920\) 'de açıldı.
C) Sınavda \(1.\) oldum.
D) \(Av.\) Mehmet Bey geldi.
Nokta (.), aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımında doğru kullanılmıştır?
A) Cumhuriyet \(29/10/1923\) 'te ilan edildi.B) Cumhuriyet \(29.10.1923\) 'te ilan edildi.
C) Cumhuriyet \(29-10-1923\) 'te ilan edildi.
D) Cumhuriyet \(29\) Ekim \(1923\) 'te ilan edildi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nokta (.), saat ve dakika arasına doğru şekilde konulmuştur?
A) Otobüs \(08:45\) 'te kalkacak.B) Otobüs \(08,45\) 'te kalkacak.
C) Otobüs \(08.45\) 'te kalkacak.
D) Otobüs \(08-45\) 'te kalkacak.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nokta (.), diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Toplantı \(15.00\) 'te başlayacak.B) Yarışmada \(3.\) sırayı aldı.
C) Öğretmenimiz \(Dr.\) Elif Hanım.
D) Bu yıl \(5.\) sınıfa geçtim.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için kullanılmıştır?
A) Annem, babam ve ben pikniğe gittik.B) Bugün hava çok güzeldi, kuşlar ötüyordu.
C) Genç, adama dikkatlice baktı.
D) Sevgili Arkadaşım, sana bu mektubu yazıyorum.
"Okula geldi, çantasını sırasına bıraktı, hemen bahçeye çıktı." cümlesinde virgülün kullanım amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hitapları belirtmekB) Eş görevli kelimeleri ayırmak
C) Sıralı cümleleri ayırmak
D) Anlam karışıklığını önlemek
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kaldırılması anlam karışıklığına yol açar?
A) Pazardan elma, armut, muz aldık.B) Annem, misafirler gelmeden evi temizledi.
C) İhtiyar, kadına yol verdi.
D) Kitabı okudu, sonra uyudu.
"Sevgili Öğretmenim, doğum gününüz kutlu olsun." cümlesinde virgül hangi amaçla kullanılmıştır?
A) Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmekB) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak
C) Eş görevli kelimeleri ayırmak
D) Hitap bildiren kelimelerden sonra kullanmak
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kullanımı yanlıştır?
A) Dedem, bahçedeki çiçekleri suladı.B) Ali, okula gitmek için hazırlandı, evden çıktı.
C) O, bu konuyu çok iyi biliyor.
D) Yarınki sınav, çok önemli olacakmış.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) konulmaz?
A) Neden böyle düşündünB) Yarın bizimle gelecek misin
C) Ne kadar güzel bir hava
D) Bu kitabı kim yazdı
"Soru işareti, soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur." Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu kurala uygun bir kullanımdır?
A) Hava bugün çok güzel.B) Eyvah, otobüsü kaçırdık!
C) Akşam bize gelecek misin?
D) O, ne de güzel bir çocuk.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru işareti (?) yanlış kullanılmıştır?
A) Nereye gidiyorsun?B) Kaç yaşındasın?
C) Bu çocuk ne kadar hızlı koşuyor?
D) Bugün okul var mı?
"Soru bildiren ancak soru eki (\("-mı, -mi"\)) veya soru sözcüğü ("kim, ne, nerede" vb.) içermeyen cümlelerin sonuna da soru işareti (?) konur." Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu kurala örnek olabilir?
A) Yemek hazır mı?B) Adınız soyadınız?
C) Ne zaman geleceksin?
D) Bu kitabı okudun mu?
Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerlere uygun noktalama işaretleri getirildiğinde kaç tane soru işareti (?) kullanılmalıdır? "Dün akşam ne oldu ( ) Ahmet neden bu kadar üzgündü ( ) Onu kim kırdı ( ) Hiçbir şey anlamadım ( )"
A) \(1\)B) \(2\)
C) \(3\)
D) \(4\)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem işareti (\(!\)) bir sevinç duygusunu ifade etmek amacıyla kullanılmıştır?
A) Eyvah, otobüsü kaçırdım!B) Yaşasın, sınavı kazandım!
C) Dikkat, buzlanma var!
D) Haksızlık bu, kabul etmiyorum!
"Vay canına, ne kadar güzel bir manzara!" cümlesindeki ünlem işareti (\(!\)) hangi amaçla kullanılmıştır?
A) Bir uyarıda bulunmak için.B) Birine seslenmek için.
C) Şaşkınlık ve hayranlık bildirmek için.
D) Bir soruyu pekiştirmek için.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna ünlem işareti (\(!\)) konulması uygun DEĞİLDİR?
A) Ne kadar da hızlı koşuyor!B) Ey Türk gençliği!
C) Lütfen kapıyı kapatır mısın!
D) Of, başım çok ağrıyor!
"Aman Allah'ım, bu kadar da olmaz!" cümlesinde ünlem işareti (\(!\)) hangi duygunun ifadesidir?
A) NeşeB) Korku
C) Şaşkınlık ve isyan
D) Pişmanlık
"Hey ( ) buraya bakar mısın ( )" cümlesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
A) ! ,B) , !
C) . !
D) ! .
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı yanlıştır?
A) Ağacın yaprakları dökülmüştü.B) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
C) \(1923\) 'te Cumhuriyet ilan edildi.
D) \(TDK\) 'nin yeni kararları yayımlandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır?
A) Ali'nin kitabı kayboldu.B) Öğretmenimiz Ayşe'ye not verdi.
C) İstanbul'a dün gittik.
D) Yukarıdaki cümlelerin hepsinde kesme işareti doğru kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti eksik kullanılmıştır?
A) Okulun bahçesi çok geniştir.B) Mehmet yarın bize gelecek.
C) \(TRT\) nin yeni programları başladı.
D) Kitapları masanın üzerine koydum.
Kesme işareti, özel adlara getirilen çekim eklerini ayırmak için kullanılırken, yapım eklerini ayırmak için kullanılmaz. Buna göre, aşağıdaki kelimelerden hangisi doğru yazılmıştır?
A) İstanbulluB) Ankaralı
C) Bursalı
D) Ali'den
"Bugün \(23\) Nisan \(1920\) 'de açılan \(TBMM\) 'yi ziyaret ettik." cümlesindeki kesme işaretlerinin kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sadece özel ada gelen eki ayırmıştır.B) Sadece sayıya gelen eki ayırmıştır.
C) Hem sayıya hem de kısaltmaya gelen eki ayırmıştır.
D) Cümlede kesme işaretine gerek yoktur.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/2282-5-sinif-nokta-virgul-soru-isareti-unlem-ve-kesme-isareti-test-coz-o9e6