7. Sınıf Fen Bilimleri: Sınav Çalışma Notları 🚀
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu çalışma notu, \(7\). sınıf Fen Bilimleri dersinde karşılaşabileceğiniz önemli konuları tekrar etmeniz ve sınava hazırlanmanız için özel olarak hazırlandı. Konuları dikkatlice okuyun ve anlamadığınız yerleri öğretmenlerinize sorun. Başarılar dileriz! 💡
📌 Işığın Soğrulması
Işığın soğrulması (absorpsiyon), ışık ışınlarının bir madde tarafından emilmesi ve genellikle ısı enerjisine dönüşmesi olayıdır. Her cisim, üzerine düşen ışığın bir kısmını soğurur, bir kısmını yansıtır, bir kısmını da geçirir. Cismin rengi, soğurduğu ışık miktarıyla yakından ilişkilidir.
- Koyu renkli cisimler (örneğin siyah), ışığın büyük bir kısmını soğurur ve bu nedenle daha çabuk ısınır.
- Açık renkli cisimler (örneğin beyaz), ışığın büyük bir kısmını yansıtır ve daha az soğurur, bu yüzden daha az ısınır.
- Yaz aylarında açık renkli kıyafetler giymemizin nedeni, ışığı daha az soğurarak serin kalmamızı sağlamasıdır.
- Güneş panelleri, ışığın soğrulma özelliğinden faydalanarak güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştürür.
💡 Işığın Yansıması ve Kanunları
Işığın yansıması, ışık ışınlarının bir yüzeye çarptıktan sonra geldiği ortama geri dönmesidir. Bu olay, günlük hayatta aynalarda, su yüzeyinde veya parlak cisimlerde sıkça gözlenir.
- Düzgün Yansıma: Pürüzsüz yüzeylerde (ayna, durgun su) ışık ışınları birbirine paralel yansır.
- Dağınık Yansıma: Pürüzlü yüzeylerde (duvar, kağıt) ışık ışınları farklı yönlere yansır. Bu sayede cisimleri farklı açılardan görebiliriz.
Işığın Yansıma Kanunları:
- Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali (yüzeye dik çizilen hayali çizgi) aynı düzlemdedir.
- Gelme açısı (\(i\)), yansıma açısına (\(r\)) eşittir. Yani, \(i = r\).
Burada normal, yüzeye dik olarak çizilen hayali çizgidir. Gelme açısı, gelen ışının normalle yaptığı açı; yansıma açısı ise yansıyan ışının normalle yaptığı açıdır.
🚀 Aynalar ve Kullanım Alanları
Aynalar, ışığı yansıtma özelliklerinden faydalanılarak üretilmiş yüzeylerdir. Üç temel ayna türü vardır:
1. Düz Aynalar
- Görüntü aynanın arkasında, cismin boyu ile aynı büyüklükte ve sanaldır (gerçek değil).
- Görüntü düzdür ve cismin aynaya olan uzaklığı ile görüntünün aynaya olan uzaklığı eşittir.
- Görüntü simetriktir (sağ-sol yer değiştirir).
- Kullanım alanları: Evlerdeki boy aynaları, mağazalardaki deneme kabinleri, periskoplar.
2. Küresel Aynalar
Yansıtıcı yüzeyleri küre parçası şeklinde olan aynalardır. İki çeşidi vardır:
a) Çukur Aynalar
- Işığı bir noktada (odak noktasında) toplama özelliğine sahiptir.
- Cismin yerine göre gerçek veya sanal, büyük veya küçük, düz veya ters görüntü oluşturabilir.
- Kullanım alanları: Dişçi aynaları, el fenerleri, araba farları, teleskoplar, makyaj aynaları.
b) Tümsek Aynalar
- Işığı dağıtma özelliğine sahiptir.
- Her zaman sanal, düz ve cisimden daha küçük görüntü oluşturur.
- Geniş bir görüş alanı sağlar.
- Kullanım alanları: Araçların yan ve dikiz aynaları, kavşak aynaları, güvenlik aynaları (mağazalarda).
✅ Evsel Atıklar ve Geri Dönüşümün Önemi
Evsel atıklar, evlerden çıkan ve günlük yaşantımızda oluşan katı atıklardır. Bunlar mutfak atıkları, ambalajlar, eski eşyalar gibi birçok farklı maddeyi içerir.
- Mutfak atıkları (yemek artıkları, sebze-meyve kabukları)
- Ambalaj atıkları (plastik şişeler, cam kavanozlar, kağıt kartonlar)
- Eski giysiler, piller, elektronik atıklar
Geri dönüşüm, atık maddelerin çeşitli işlemlerden geçirilerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesi ve ham madde olarak kullanılmasıdır. Geri dönüşüm, doğal kaynakların korunması, enerji tasarrufu ve çevre kirliliğinin azaltılması açısından büyük önem taşır.
Geri Dönüştürülebilir Atıklar
Birçok evsel atık geri dönüştürülebilir ve ekonomiye tekrar kazandırılabilir:
- Kağıt: Gazeteler, dergiler, karton kutular, defterler. (\(1\) ton atık kağıt, \(17\) ağacın kesilmesini önler.)
- Cam: Şişeler, kavanozlar, bardaklar. (Cam, % \(100\) oranında ve sonsuz kez geri dönüştürülebilir.)
- Plastik: Su ve meşrubat şişeleri, deterjan kapları, poşetler. (Plastiğin doğada çözünmesi yüzlerce yıl sürer.)
- Metal: Konserve kutuları, içecek kutuları, alüminyum folyolar. (Metal geri dönüşümü, madencilik faaliyetlerini azaltır.)
- Piller: Kullanılmış piller cıva, kadmiyum gibi zararlı maddeler içerdiğinden ayrı toplanmalıdır.
- Elektronik Atıklar: Eski telefonlar, bilgisayarlar, televizyonlar.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Düz bir aynaya normalle \(40^{\circ}\) 'lik bir açı yapacak şekilde gelen bir ışık ışınının, aynadan yansıma açısı kaç derecedir?
Çözüm: Işığın yansıma kanunlarına göre, gelme açısı (\(i\)) yansıma açısına (\(r\)) eşittir. Soruda gelme açısı \(i = 40^{\circ}\) olarak verilmiştir. Bu durumda, yansıma açısı da \(r = 40^{\circ}\) olacaktır.
Cevap: \(40^{\circ}\).
Soru 2:
Aşağıdaki durumlardan hangisi ışığın soğrulması ile doğrudan ilgili değildir?
A) Yazın açık renkli tişört giymenin daha serin hissettirmesi.
B) Güneş enerjisi panellerinin elektrik üretmesi.
C) Siyah renkli bir arabanın güneş altında daha hızlı ısınması.
D) Bir cismin gölgesinin oluşması.
Çözüm:
A) Açık renkler ışığı az soğurur, serin hissettirir. (İlgili)
B) Güneş panelleri ışığı soğurarak enerji üretir. (İlgili)
C) Siyah renk ışığı çok soğurur ve ısınır. (İlgili)
D) Bir cismin gölgesinin oluşması, ışığın saydam olmayan bir cisim tarafından engellenmesi sonucudur, doğrudan ışığın soğrulmasıyla ilgili değildir. Işığın doğrusal yolla yayılması ve engellenmesiyle alakalıdır.
Cevap: D.
Işığın bir madde tarafından soğrulması olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Işık enerjisi, madde tarafından tamamen yansıtılır.B) Işık enerjisi, madde tarafından başka bir enerji türüne dönüştürülmez.
C) Soğrulan ışık enerjisi genellikle ısı enerjisine dönüşür.
D) Sadece şeffaf maddeler ışığı soğurur.
Beyaz ışık altında kırmızı görünen bir cisim, hangi renk ışığı en çok soğurur?
A) KırmızıB) Mavi
C) Yeşil
D) Kırmızı hariç tüm renkleri
Yaz aylarında, güneş altında bekletilen aşağıdaki kıyafetlerden hangisinin en hızlı ısınması beklenir?
A) Beyaz tişörtB) Açık mavi gömlek
C) Sarı şapka
D) Siyah pantolon
Sera etkisinin temel prensiplerinden biri, camın güneş ışığını geçirip, içerideki ısının dışarı çıkmasını engellemesidir. Bu olayda ışığın soğrulması ile ilgili hangi durum gözlenir?
A) Cam, tüm ışık dalga boylarını tamamen yansıtır.B) Cam, güneşten gelen kısa dalga boylu ışınları (görünür ışık) içeri alırken, içerideki ısınan yüzeylerden yayılan uzun dalga boylu (kızılötesi) ışınları soğurur veya yansıtır, böylece ısıyı içeride tutar.
C) Cam, sadece morötesi ışınları soğurarak sera etkisi yaratır.
D) Sera etkisi, ışığın soğrulmasıyla değil, sadece ışığın kırılmasıyla açıklanır.
Aşağıdaki maddelerden hangisinin güneş ışığını en az soğurması beklenir?
A) Kömür parçasıB) Parlak alüminyum folyo
C) Koyu renkli toprak
D) Asfalt yol
Evsel atıklar, günlük yaşamımızda evlerimizden kaynaklanan ve artık kullanılamaz hale gelmiş maddelerdir. Aşağıdakilerden hangisi doğrudan evsel atık olarak kabul EDİLMEZ?
A) Mutfakta artan sebze ve meyve kabuklarıB) Kullanılmış ambalaj malzemeleri (plastik şişeler, karton kutular)
C) Biten piller ve eski elektronik cihazlar
D) Büyük bir sanayi tesisinden çıkan kimyasal atıklar
Evsel atıkların doğru yönetimi, çevre kirliliğini azaltmak ve doğal kaynakları korumak için hayati öneme sahiptir. Aşağıdaki evsel atık türlerinden hangisi, genellikle diğerlerinden farklı bir geri dönüşüm sürecine tabi tutulur veya geri dönüştürülemez kabul edilir?
A) Cam şişeler ve kavanozlarB) Gazete ve dergi kağıtları
C) Kullanılmış yemeklik yağlar
D) Plastik su şişeleri
Evsel atıkların çevreye verdiği zararlar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
A) Toprak ve su kirliliğiB) Hava kirliliği (çöp yakma veya çürüme sonucu)
C) Doğal yaşam alanlarının tahribatı
D) Biyoçeşitlilikte artış
Evsel atık yönetiminde "Azalt, Yeniden Kullan, Geri Dönüştür" (\(3R\)) kuralı temel bir yaklaşımdır. Bu kuralın "Azalt" ilkesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?
A) Atıkları ayrıştırarak farklı geri dönüşüm kutularına atmak.B) Kullanılabilecek durumdaki eşyaları tamir edip tekrar kullanmak.
C) Tüketimi minimum seviyeye indirerek daha az atık üretmek.
D) Atıkları enerji elde etmek amacıyla yakmak.
Kullanım ömrünü tamamlamış piller ve ilaçlar gibi bazı evsel atıklar, diğer evsel atıklardan ayrı toplanmalı ve özel işlem görmelidir. Bu tür atıkların diğer evsel çöplerle birlikte atılmamasının temel nedeni nedir?
A) Çok fazla yer kaplamaları ve çöp hacmini artırmalarıB) Geri dönüşüm kutularına sığmayacak kadar büyük olmaları
C) İçerdikleri tehlikeli maddeler nedeniyle çevreye ve insan sağlığına zarar verebilmeleri
D) Kötü koku yayarak çevreyi rahatsız etmeleri
Aşağıdakilerden hangisi düzlem aynada oluşan görüntü için doğru bir ifade değildir?
A) Görüntü sanaldır.B) Görüntü cisimle aynı boydadır.
C) Görüntü cisme göre düzdür.
D) Görüntü cismin tersidir.
Çukur aynalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Güneş fırınlarında kullanılırlar.B) Diş hekimleri tarafından muayenelerde kullanılırlar.
C) Her zaman cismin boyundan küçük görüntü oluştururlar.
D) Cisim aynaya çok yakın olduğunda sanal ve düz görüntü oluşturabilirler.
Bir arabanın yan dikiz aynasında, arkadan gelen araçların görüntüsü her zaman küçük ve düz görünür. Bu durum, yan dikiz aynasında hangi tür aynanın kullanıldığını gösterir?
A) Düzlem aynaB) Çukur ayna
C) Tümsek ayna
D) Paralel ayna
Aşağıdaki günlük yaşam uygulamalarından hangisi kullanılan ayna türü ile yanlış eşleştirilmiştir?
A) El feneri reflektörü – Çukur aynaB) Mağazalardaki güvenlik aynası – Tümsek ayna
C) Periskop – Düzlem ayna
D) Makyaj aynası – Tümsek ayna
Bir öğrenci, elindeki ayna ile bir cismin görüntüsünü gözlemlemektedir. Gözlem sonucunda cismin görüntüsünün her zaman sanal, düz ve cisimden küçük olduğunu fark etmiştir. Bu öğrencinin kullandığı ayna türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Düzlem aynaB) Çukur ayna
C) Tümsek ayna
D) Mercek
Işığın yansıması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali aynı düzlem üzerindedir.B) Gelme açısı, yansıma açısına eşittir.
C) Yansıtıcı yüzeye dik gelen ışın, geldiği yoldan geri yansımaz.
D) Normal, yansıtıcı yüzeye dik olarak çizilen hayali bir çizgidir.
Bir ışık ışını düz bir aynaya yüzeyin normali ile \(40^\circ\) açı yapacak şekilde gelmektedir. Buna göre bu ışının yansıma açısı kaç derecedir?
A) \(20^\circ\)B) \(40^\circ\)
C) \(50^\circ\)
D) \(80^\circ\)
Düzlem aynada oluşan bir cismin görüntüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Görüntü gerçektir ve cisme göre terstir.B) Görüntü sanaldır ve cisimden küçüktür.
C) Görüntü sanaldır, düzdür ve cisimle aynı büyüklüktedir.
D) Görüntü aynaya cismin uzaklığının iki katı uzaklıkta oluşur.
Aşağıdaki yüzeylerden hangisinde ışığın dağınık yansıması gözlemlenmez?
A) Pürüzlü duvarB) Mat cam
C) Cilalı ahşap yüzey
D) Buruşturulmuş alüminyum folyo
Bir ışık ışını, yansıtıcı bir yüzeye yüzeyle \(60^\circ\) açı yapacak şekilde gelmektedir. Bu ışının normalle yaptığı gelme açısı kaç derecedir?
A) \(30^\circ\)B) \(45^\circ\)
C) \(60^\circ\)
D) \(90^\circ\)
Geri dönüşümün temel amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Doğal kaynak tüketimini artırmakB) Atık depolama alanlarının sayısını artırmak
C) Enerji tasarrufu sağlamak
D) Hava kirliliğini hızlandırmak
Aşağıdakilerden hangisi geri dönüştürülebilir atık türlerinden biri değildir?
A) Cam şişelerB) Plastik ambalajlar
C) Organik mutfak atıkları
D) Metal kutular
Geri dönüşümün çevresel faydaları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
A) Doğal kaynakların korunmasıB) Hava ve su kirliliğinin azalması
C) Enerji tüketiminin artması
D) Atık depolama alanlarının ömrünün uzaması
Geri dönüştürülebilir atıkların toplanması ve işlenmesi sürecinde, tüketiciden sonraki ilk adım genellikle aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeni ürün üretimiB) Atıkların sınıflandırılması (ayrıştırılması)
C) Ham maddeye dönüştürme
D) Atıkların depolama alanlarına taşınması
Bir okul projesi için geri dönüşüm kampanyası düzenleyen \(7\). sınıf öğrencileri, topladıkları atıkları doğru kutulara ayırmak istiyor. Aşağıdaki atıklardan hangisi "plastik atık" kutusuna atılmamalıdır?
A) Pet şişeB) Yoğurt kabı
C) Deterjan kutusu
D) Cam kavanoz
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/2346-7-sinif-isigin-sogrulmasi-isigin-yansimasi-ayna-cesitleri-evsel-atiklar-ve-geri-donusturulebilir-atiklar-test-coz-mykg