📌 9. Sınıf Matematik Sınav Çalışma Notları
Sevgili öğrenciler, bu çalışma notu, sınavda karşınıza çıkabilecek Algoritma, Pisagor, Öklid ve Tales konularını pekiştirmeniz için hazırlandı. Başarılar dileriz! 🚀
💡 Algoritma
Algoritma Nedir?
Bir problemi çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için adım adım izlenmesi gereken, açık, düzenli ve sonlu talimatlar dizisidir. Bilgisayar bilimlerinin temelini oluşturur.
- Açıklık: Her adım net ve anlaşılır olmalıdır.
- Kesinlik: Her adımın ne yapacağı kesin olarak belirtilmelidir.
- Girdi: Algoritma dışarıdan veri (\(x, y\)) alabilir.
- Çıktı: Algoritma bir sonuç (\(T\)) üretmelidir.
- Sonluluk: Algoritma belirli bir adım sayısından sonra sona ermelidir.
Algoritma Akış Şeması (Flowchart)
Algoritmaları görselleştirmek için kullanılan sembolik bir gösterimdir. Her sembol, algoritmanın belirli bir adımını veya işlemini temsil eder.
Örnek bir algoritma: İki sayının toplamını bulma.
- BAŞLA
- Birinci sayıyı (\(x\)) gir.
- İkinci sayıyı (\(y\)) gir.
- Toplamı hesapla: \(T = x + y\).
- Sonucu (\(T\)) ekrana yazdır.
- BİTİR
✅ Pisagor Teoremi
Pisagor Nedir?
Dik üçgenlerde, dik kenarların karelerinin toplamının hipotenüsün karesine eşit olduğunu ifade eden temel bir geometrik bağıntıdır.
Bir dik üçgende, dik kenarların uzunlukları \(a\) ve \(b\), hipotenüsün uzunluğu \(c\) ise, Pisagor Teoremi şu şekildedir:
$ \(\mathbf{a^2 + b^2 = c^2}\) \(
Burada;
- \) a \( ve \) b \(: Dik kenarların uzunlukları
- \) c \(: Hipotenüsün uzunluğu (dik açının karşısındaki en uzun kenar)
Önemli Notlar:
- Sadece dik üçgenler için geçerlidir.
- En uzun kenar her zaman hipotenüs (\) c \() olur.
- Sıkça kullanılan özel dik üçgenler: \) (3, 4, 5) \(, \) (5, 12, 13) \(, \) (8, 15, 17) \(, \) (7, 24, 25) \( ve bunların katları. Örneğin, \) (6, 8, 10) \( üçgeni.
🚀 Öklid Bağıntıları
Öklid Bağıntıları Nedir?
Bir dik üçgende, hipotenüse ait yüksekliğin çizilmesiyle oluşan yeni dik üçgenler arasındaki uzunluk ilişkilerini ifade eden bağıntılardır. Sadece dik üçgenlerde ve hipotenüse dik inen yükseklik durumunda kullanılır.
Bir \) ABC \( dik üçgeninde, \) A \( köşesinden hipotenüse indirilen yükseklik \) h_a \( olsun ve bu yükseklik hipotenüsü \) p \( ve \) k \( uzunluklarında iki parçaya ayırsın. Dik kenarlar \) b \( ve \) c \(, hipotenüs \) a \( olsun.
Öklid Formülleri:
- 1. Yükseklik Bağıntısı: Yüksekliğin karesi, ayırdığı parçaların çarpımına eşittir.
\) \(\mathbf{h_a^2 = p \cdot k}\) \(
- 2. Dik Kenar Bağıntıları: Bir dik kenarın karesi, hipotenüs üzerindeki kendi iz düşümü ile hipotenüsün tamamının çarpımına eşittir.
\) \(\mathbf{b^2 = k \cdot a}\) \(
\) \(\mathbf{c^2 = p \cdot a}\) \(
- 3. Alan Bağıntısı (Alan formülü): Dik üçgenin alanı, dik kenarların çarpımının yarısı veya hipotenüs ile yüksekliğin çarpımının yarısıdır.
\) \(\mathbf{A = \frac{1}{2} \cdot b \cdot c = \frac{1}{2} \cdot a \cdot h_a}\) \(
Buradan \) b \(\cdot\) c \(=\) a \(\cdot\) h_a \( eşitliği de elde edilir.
💡 Tales Teoremi
Tales Teoremi Nedir?
Paralel iki doğru demetinin, kesen doğrular üzerinde orantılı parçalar ayırdığını belirten teoremdir. Geometride benzerlik konularının temelini oluşturur.
1. Temel Tales Teoremi (Paralel Doğrular ve Kesenler)
Eğer üç veya daha fazla paralel doğru (\) d_ \(1 \parallel\) d_ \(2 \parallel\) d_3 \(), iki farklı kesen doğru (\) k_1, k_2 \() tarafından kesilirse, bu paralel doğrular kesenler üzerinde orantılı parçalar ayırır.
Örneğin, \) d_ \(1 \parallel\) d_ \(2 \parallel\) d_3 \( ve \) k_1, k_2 \( kesenler ise:
\) \(\mathbf{\frac{|AB|}{|BC|} = \frac{|DE|}{|EF|}}\) \(
Veya
\) \(\mathbf{\frac{|AC|}{|BC|} = \frac{|DF|}{|EF|}}\) \(
şeklinde orantılar kurulabilir.
2. Üçgende Temel Orantı Teoremi (Tales'in Özel Hali)
Bir üçgenin bir kenarına paralel olan bir doğru, diğer iki kenarı kestiğinde, bu kenarlar üzerinde orantılı parçalar ayırır ve oluşan küçük üçgen büyük üçgene benzer olur.
Bir \) ABC \( üçgeninde, \) DE \(\parallel\) BC \( ise (\) D \( ve \) E \( sırasıyla \) AB \( ve \) AC \( üzerindedir):
- Kenar Orantısı:
\) \(\mathbf{\frac{|AD|}{|DB|} = \frac{|AE|}{|EC|}}\) \(
- Temel Benzerlik Orantısı:
\) \(\mathbf{\frac{|AD|}{|AB|} = \frac{|AE|}{|AC|} = \frac{|DE|}{|BC|}}\) \(
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru 1: Pisagor ve Öklid Uygulaması
Bir dik üçgenin dik kenarları \) 3 \( cm ve \) 4 \( cm'dir. Bu üçgenin hipotenüsüne ait yüksekliğinin uzunluğunu bulunuz.
Çözüm:
- Öncelikle Pisagor Teoremi'ni kullanarak hipotenüsü (\) c \() bulalım.
Dik kenarlar \) a \(= 3\) \( cm ve \) b \(= 4\) \( cm olsun.
\) \(\mathbf{a^2 + b^2 = c^2}\) \(
\) \(\mathbf{3^2 + 4^2 = c^2}\) \(
\) \(\mathbf{9 + 16 = c^2}\) \(
\) \(\mathbf{25 = c^2}\) \(
\) \(\mathbf{c = 5}\) \( cm. (Hipotenüs uzunluğu \) 5 \( cm'dir.)
- Şimdi Öklid'in alan bağıntısını kullanalım: \) a \(\cdot\) b \(=\) c \(\cdot\) h_c \(.
Burada \) h_c \(, hipotenüse ait yüksekliktir.
\) \(\mathbf{3 \cdot 4 = 5 \cdot h_c}\) \(
\) \(\mathbf{12 = 5 \cdot h_c}\) \(
\) \(\mathbf{h_c = \frac{12}{5}}\) \(
\) \(\mathbf{h_c = 2.4}\) \( cm.
Hipotenüse ait yükseklik \) 2.4 \( cm'dir.
Örnek Soru 2: Tales Teoremi Uygulaması
Bir \) ABC \( üçgeninde \) DE \(\parallel\) BC \( verilmiştir. \) |AD| \(= 4\) \( birim, \) |DB| \(= 6\) \( birim ve \) |AE| \(= 3\) \( birim ise \) |EC| \( kaç birimdir?
Çözüm:
Üçgende Temel Orantı Teoremi'ne göre, \) DE \(\parallel\) BC \( olduğundan kenarlar orantılıdır:
\) \(\mathbf{\frac{|AD|}{|DB|} = \frac{|AE|}{|EC|}}\) \(
Verilen değerleri yerine yazalım:
\) \(\mathbf{\frac{4}{6} = \frac{3}{|EC|}}\) \(
İçler dışlar çarpımı yaparak \) |EC| \('yi bulalım:
\) \(\mathbf{4 \cdot |EC| = 6 \cdot 3}\) \(
\) \(\mathbf{4 \cdot |EC| = 18}\) \(
\) \(\mathbf{|EC| = \frac{18}{4}}\) \(
\) \(\mathbf{|EC| = \frac{9}{2}}\) \(
\) \(\mathbf{|EC| = 4.5}\) \( birim.
Sonuç olarak, \) |EC| \( uzunluğu \) 4.5$ birimdir.
Aşağıdakilerden hangisi bir algoritmanın temel özelliklerinden biri değildir?
A) GirdiB) Çıktı
C) Belirginlik
D) Sonluluk
E) Karmaşıklık
Bir dik üçgenin dik kenarlarından birinin uzunluğu \( 4\sqrt{3} \) cm ve hipotenüs uzunluğu \( 8 \) cm'dir. Buna göre, diğer dik kenarın uzunluğu kaç cm'dir?
A) \( 2\sqrt{3} \)B) \( 3 \)
C) \( 4 \)
D) \( 4\sqrt{3} \)
E) \( 6 \)
Dik üçgen ABC'de, \( m(\widehat{A}) = 90^\circ \) ve AD \( \perp \) BC'dir.
\( |BD| = 4 \) cm ve \( |DC| = 9 \) cm olduğuna göre, \( |AD| \) kaç cm'dir?
B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
E) \( 9 \)
Bir ABC dik üçgeninde, \( m(\widehat{A}) = 90^\circ \) ve AD \( \perp \) BC'dir.
\( |AB| = 6 \) cm ve \( |BD| = 4 \) cm olduğuna göre, \( |DC| \) kaç cm'dir?
B) \( 4 \)
C) \( 5 \)
D) \( 6 \)
E) \( 7 \)
\( d_1 \parallel d_2 \parallel d_3 \) olacak şekilde üç paralel doğru, \( l_1 \) ve \( l_2 \) kesenleri ile kesilmiştir. \( l_1 \) keseni üzerinde \( AB = 4 \) cm ve \( BC = 6 \) cm olarak ölçülmüştür. \( l_2 \) keseni üzerinde ise \( DE = x \) cm ve \( EF = 9 \) cm olarak ölçülmüştür. Buna göre \( x \) değeri kaçtır?
A) \( 4 \)B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
E) \( 8 \)
Bir \( ABC \) üçgeninde, \( D \) noktası \( AB \) kenarı üzerinde ve \( E \) noktası \( AC \) kenarı üzerindedir. \( DE \parallel BC \) olduğuna göre, verilen uzunluklara göre \( y \) kaçtır?
\( AD = 3 \) cm
\( DB = 5 \) cm
\( AE = 6 \) cm
\( EC = y \) cm
B) \( 9 \)
C) \( 10 \)
D) \( 11 \)
E) \( 12 \)
Aşağıda adımları verilen bir algoritma bulunmaktadır:
- Kullanıcıdan bir tam sayı al.
- Alınan sayıyı 3 ile çarp.
- Çarpım sonucuna 5 ekle.
- Elde edilen sayıyı 2'ye böl.
- Sonucu ekrana yazdır.
B) \( 12 \)
C) \( 13 \)
D) \( 14 \)
E) \( 15 \)
Dik kenarlarının uzunlukları \( 6 \) cm ve \( 8 \) cm olan bir dik üçgenin hipotenüs uzunluğu kaç cm'dir?
A) \( 8 \)B) \( 9 \)
C) \( 10 \)
D) \( 12 \)
E) \( 14 \)
Dik açısı A olan bir ABC dik üçgeninde, A köşesinden hipotenüse indirilen dikme ayağı D'dir. Eğer \( |BD| = 4 \) cm ve \( |DC| = 9 \) cm ise, AD uzunluğu kaç cm'dir?
A) \( 5 \)B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
E) \( 9 \)
ABC bir dik üçgen ve \( \angle BAC = 90^\circ \) dir. A noktasından BC kenarına indirilen dikme ayağı D'dir. Eğer \( |AB| = 6 \) cm ve \( |BD| = 3 \) cm ise, \( |DC| \) uzunluğu kaç cm'dir?
A) \( 9 \)B) \( 10 \)
C) \( 11 \)
D) \( 12 \)
E) \( 13 \)
Bir ABC üçgeninde, D noktası AB kenarı üzerinde ve E noktası AC kenarı üzerindedir. DE doğru parçası BC kenarına paraleldir.
\( |AD| = 4 \) cm, \( |DB| = 6 \) cm ve \( |AE| = 3 \) cm olduğuna göre, \( |EC| \) kaç cm'dir?
B) \( 4 \)
C) \( 4.5 \)
D) \( 5 \)
E) \( 6 \)
K noktasında kesişen iki doğru, d1 ve d2 paralel doğruları tarafından kesilmiştir. d1 doğrusu üzerindeki A ve B noktaları ile d2 doğrusu üzerindeki C ve D noktaları sırasıyla K, A, C ve K, B, D noktaları doğrusal olacak şekilde yer almaktadır.
\( |KA| = 6 \) cm, \( |AC| = 9 \) cm ve \( |KB| = 8 \) cm olduğuna göre, \( |BD| \) kaç cm'dir?
B) \( 11 \)
C) \( 12 \)
D) \( 13 \)
E) \( 14 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3146-9-sinif-algoritma-pisagor-oklid-ve-tales-test-coz-d4pd