Basınca Yönelik Çıkarım, Sıvılarda Basınç ve Günlük Hayat Örnekleri, Açık Hava Basıncı ve Kaldırma Kuvvetini Etkileyen Değişkenler ve Deneyleri Testi Çöz

Durum	Yoğunluk İlişkisi	Açıklama
Yüzme	\(\rho_{cisim} < \rho_{sıvı}\)	Cisim sıvı yüzeyinde yüzer. \(F_k = G_{cisim}\)
Askıda Kalma	\(\rho_{cisim} = \rho_{sıvı}\)	Cisim sıvının içinde herhangi bir yerde dengede kalır. \(F_k = G_{cisim}\)
Batma	\(\rho_{cisim} > \rho_{sıvı}\)	Cisim sıvının dibine çöker. \(F_k < G_{cisim}\)

1)

Bir öğrenci, dikdörtgenler prizması şeklindeki türdeş bir katı cismin yatay bir yüzeye uyguladığı basıncı incelemektedir. Cisim önce en küçük yüzeyi üzerine, daha sonra ise en büyük yüzeyi üzerine konularak iki farklı durumda ölçüm yapılıyor. Bu ölçümler sonucunda aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğru olur? (Cismin ağırlığı her iki durumda da aynıdır.)

A) Cismin en küçük yüzeyi üzerine konulduğunda yüzeye uyguladığı kuvvet daha azdır.
B) Cismin en büyük yüzeyi üzerine konulduğunda yüzeye uyguladığı basınç daha fazladır.
C) Cismin her iki durumda da yüzeye uyguladığı basınç eşittir.
D) Cismin en küçük yüzeyi üzerine konulduğunda yüzeye uyguladığı basınç, en büyük yüzeyi üzerine konulduğundan daha fazladır.
E) Cismin yüzeye uyguladığı basınç, cismin kütlesine bağlı değildir.

2)

Yoğunluğu \( 1000 \text{ kg/m}^3 \) olan su ile dolu bir depoda, su yüzeyinden \( 2 \text{ m} \) derinlikteki bir noktada oluşan sıvı basıncı kaç Pascal'dır? (Yer çekimi ivmesini \( 10 \text{ m/s}^2 \) alınız.)

\[ P \(=\) h \(\rho\) g \]

A) \( 10000 \text{ Pa} \)
B) \( 20000 \text{ Pa} \)
C) \( 30000 \text{ Pa} \)
D) \( 40000 \text{ Pa} \)
E) \( 50000 \text{ Pa} \)

3)

Birbirine karışmayan \( X \) ve \( Y \) sıvıları, bir U borusunda denge durumundadır. Sıvıların ara yüzeyinden itibaren sol kolda \( 2h \) yüksekliğinde \( X \) sıvısı, sağ kolda ise \( 3h \) yüksekliğinde \( Y \) sıvısı bulunmaktadır. \( X \) sıvısının yoğunluğu \( d_X \), \( Y \) sıvısının yoğunluğu \( d_Y \) olduğuna göre, \( d_X \) ve \( d_Y \) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? (Açık hava basıncı her iki kola da etki etmektedir ve yer çekimi ivmesi \( g \) olarak alınacaktır.)

A) \( d_X = d_Y \)
B) \( 2d_X = 3d_Y \)
C) \( 3d_X = 2d_Y \)
D) \( d_X = 2d_Y \)
E) \( d_Y = 2d_X \)

4)

Bir şehirdeki su şebekesine su sağlayan depoların genellikle yüksek yerlere (tepeler, kuleler veya binaların çatıları) inşa edilmesinin temel fiziksel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Depolardaki suyun donmasını engellemek.
B) Depolardaki suyun daha temiz kalmasını sağlamak.
C) Suyun musluklara yerçekimi etkisiyle daha yüksek basınçla ulaşmasını sağlamak.
D) Şehir estetiğine katkıda bulunmak.
E) Su buharlaşmasını en aza indirmek.

5)

Bir denizaltı, deniz yüzeyinden derinlere doğru indikçe denizaltının dış yüzeyine etki eden sıvı basıncı nasıl değişir ve bunun temel nedeni nedir?

A) Basınç azalır; çünkü derinlerde suyun sıcaklığı düşer.
B) Basınç değişmez; çünkü denizaltının içindeki hava basıncı sabittir.
C) Basınç artar; çünkü denizaltının üzerindeki su sütununun yüksekliği (derinlik) artar.
D) Basınç artar; çünkü derinlerde suyun yoğunluğu önemli ölçüde artar.
E) Basınç önce azalır, sonra artar; çünkü farklı akıntılar oluşur.

6)

Açık hava basıncı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Açık hava basıncının değeri deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça artar.
B) Açık hava basıncı sadece yatay yüzeylere etki eden bir kuvvettir.
C) Açık hava basıncı, atmosferdeki gaz moleküllerinin ağırlığından kaynaklanır.
D) Barometre ile ölçülen açık hava basıncının birimi sadece Pascal'dır.
E) Açık hava basıncı, kapalı kaplardaki gaz basıncı ile aynı prensiplere göre oluşur.

7)

Deniz seviyesinde, \( 0^\circ\text{C} \) sıcaklıkta yapılan Toriçelli deneyinde cıva seviyesi \( 76 \) cm olarak ölçülmüştür. Bu deneyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Deneyde kullanılan borunun kesit alanı daha büyük olsaydı, cıva seviyesi yine \( 76 \) cm olurdu.
B) Deney daha yüksek bir dağın tepesinde yapılsaydı, cıva seviyesi \( 76 \) cm'den daha az olurdu.
C) Borudaki boşluğa hava sızması durumunda cıva seviyesi \( 76 \) cm'den az olurdu.
D) Borunun içindeki boşlukta buharlaşan cıva molekülleri nedeniyle oluşan basınca "Torricelli boşluğu" denir.
E) Cıva yerine daha yoğun bir sıvı kullanılsaydı, borudaki sıvı seviyesi \( 76 \) cm'den daha az olurdu.

8)

Kaldırma kuvvetini etkileyen değişkenleri incelemek amacıyla yapılan bir deneyde, bir cismin sıvı içerisindeki kaldırma kuvveti \( F_k \) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Cismin sıvıya batan hacmi arttıkça \( F_k \) artar.
II. Cismin yapıldığı maddenin yoğunluğu arttıkça \( F_k \) artar.
III. Cismin içinde bulunduğu sıvının yoğunluğu arttıkça \( F_k \) artar.
IV. Cisim tamamen sıvıya batırıldıktan sonra, cismin batırıldığı derinlik arttıkça \( F_k \) artar.

A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve III
D) I, II ve III
E) I, III ve IV

9)

Bir dikdörtgenler prizması şeklindeki katı bir cisim, yatay bir masa üzerine farklı yüzeyleri üzerine konularak masa yüzeyine uyguladığı basınçlar incelenmektedir. Cismin kütlesi \( m \) ve yer çekimi ivmesi \( g \) olup, ağırlığı \( G = mg \) olarak kabul edilmektedir. Cismin yere temas eden yüzey alanları \( A_1 \), \( A_2 \) ve \( A_3 \) olmak üzere, bu alanlar arasında \( A_1 > A_2 > A_3 \) ilişkisi bulunmaktadır.

Cisim sırasıyla \( A_1 \), \( A_2 \) ve \( A_3 \) yüzeyleri üzerine konulduğunda masa yüzeyine uyguladığı basınçlar \( P_1 \), \( P_2 \) ve \( P_3 \) olduğuna göre, bu basınçlar arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? (Sürtünmeler ve hava direnci önemsizdir.)

A) \( P_1 = P_2 = P_3 \)
B) \( P_1 > P_2 > P_3 \)
C) \( P_3 > P_2 > P_1 \)
D) \( P_1 = P_2 > P_3 \)
E) \( P_3 > P_1 = P_2 \)

10)

Özkütlesi \( 1,2 \text{ g/cm}^3 \) olan bir sıvı, düşey bir kapta bulunmaktadır. Sıvının açık yüzeyinden \( 20 \text{ cm} \) derinlikteki bir noktada sıvı basıncı kaç Pascal (Pa) olur? (Yer çekimi ivmesini \( g = 10 \text{ m/s}^2 \) alınız ve atmosfer basıncını ihmal ediniz.)

A) \( 1200 \)
B) \( 2000 \)
C) \( 2400 \)
D) \( 3000 \)
E) \( 3600 \)

11)

Düşey kesiti verilen düzgün, türdeş bir katı cisim, yatay bir zemin üzerinde Şekil I'deki gibi durmaktadır. Cisim, Şekil II'deki gibi farklı bir yüzeyi üzerine yatırıldığında, zemine uyguladığı basınç ve basınç kuvveti nasıl değişir?

(Not: Şekil I'de cisim daha dar bir yüzeyi üzerinde dik durmakta, Şekil II'de ise daha geniş bir yüzeyi üzerinde yatay durmaktadır.)

A) Basınç artar, basınç kuvveti değişmez.
B) Basınç azalır, basınç kuvveti artar.
C) Basınç artar, basınç kuvveti azalır.
D) Basınç azalır, basınç kuvveti değişmez.
E) Basınç değişmez, basınç kuvveti değişmez.

12)

Bir kapta bulunan sıvının özkütlesi \( 1.2 \, g/cm^3 \) ve yer çekimi ivmesi \( 10 \, m/s^2 \) dir. Bu sıvının içinde yüzeyden \( 50 \, cm \) derinlikteki bir noktadaki sıvı basıncı kaç Pa'dır? (Sıvı yüzeyindeki açık hava basıncı ihmal edilecektir.)

A) \( 3000 \)
B) \( 4500 \)
C) \( 6000 \)
D) \( 7500 \)
E) \( 9000 \)

13)

Taban alanları birbirinden farklı olan K, L ve M kapları, aynı sıcaklıkta ve aynı tür sıvı ile eşit yükseklikte doldurulmuştur. Kapların tabanlarındaki sıvı basınçları sırasıyla \( P_K, P_L \) ve \( P_M \) olduğuna göre, bu basınçlar arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? (Açık hava basıncı ihmal edilmiştir.)

A) \( P_K < P_L < P_M \)
B) \( P_K > P_L > P_M \)
C) \( P_K = P_L = P_M \)
D) \( P_K < P_M < P_L \)
E) \( P_L < P_K < P_M \)

14)

Barajların alt kısımları, üst kısımlarına göre daha geniş ve kalın inşa edilir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su sıcaklığının alt kısımlarda daha yüksek olması.
B) Depolanan suyun alt kısımlarda daha az yoğun olması.
C) Su seviyesinin alt kısımlarda daha az olması.
D) Alt kısımlarda su basıncının daha büyük olması.
E) Barajın estetik görünümünü iyileştirmek.

15)

Bir pipet kullanarak içecek içerken, pipetin içine çektiğimiz hava sayesinde içecek yukarı doğru yükselir. Bu olayın temel fiziksel prensibi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kılcallık etkisi.
B) Bernoulli ilkesi.
C) Kaldırma kuvveti.
D) Açık hava basıncı.
E) Yüzey gerilimi.

16)

Açık hava basıncı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Açık hava basıncı, temas ettiği tüm yüzeylere her yönde etki eder.
B) Yükseklik arttıkça açık hava basıncı genellikle azalır.
C) Açık hava basıncının temel nedeni, atmosferdeki gazların ağırlığıdır.
D) Deniz seviyesinde açık hava basıncının değeri her zaman sabittir.
E) Açık hava basıncı barometre adı verilen aletlerle ölçülür.

17)

Deniz seviyesinde yapılan Torricelli deneyinde cıva sütununun yüksekliği \( h \) olarak ölçülmüştür. Bu deney, deniz seviyesinden daha yüksek bir dağın zirvesinde tekrarlanırsa, cıva sütununun yüksekliği için ne söylenebilir?

A) \( h \) yüksekliğinden daha büyük olur.
B) \( h \) yüksekliğinden daha küçük olur.
C) \( h \) yüksekliğinde bir değişiklik olmaz.
D) Ortam sıcaklığına bağlı olarak artabilir veya azalabilir.
E) Cıva tamamen boşalır ve yükseklik sıfır olur.

18)

Bir cisme etki eden kaldırma kuvvetinin büyüklüğü ile ilgili yapılan bir deneyde, aşağıdaki değişkenlerden hangisinin tek başına artırılması kaldırma kuvvetinin artmasına neden olmaz?

A) Sıvının özkütlesi
B) Cismin batan hacmi
C) Yer çekimi ivmesi
D) Cismin özkütlesi
E) Deney ortamının sıcaklığı

9. Sınıf Basınca Yönelik Çıkarım, Sıvılarda Basınç ve Günlük Hayat Örnekleri, Açık Hava Basıncı ve Kaldırma Kuvvetini Etkileyen Değişkenler ve Deneyleri Test Çöz

📌 9. Sınıf Fizik Ders Notları: Basınç ve Kaldırma Kuvveti

💡 Basınç Kavramı ve Çıkarımlar

💧 Durgun Sıvılarda Basınç

🌍 Sıvılarda Basınçta Günlük Hayat Örnekleri

🌬️ Açık Hava Basıncı

🚢 Kaldırma Kuvveti

Kaldırma Kuvvetini Etkileyen Değişkenler ve Deneyleri

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek Soru 1: Sıvı Basıncı

Örnek Soru 2: Kaldırma Kuvveti