📌 Yazım Kuralları Ders Notu 🚀
Sevgili \(4\). Sınıf öğrencileri, Türkçe dersimizin en önemli konularından biri olan yazım kurallarını bugün detaylıca inceleyeceğiz. Doğru yazmak, kendimizi doğru ifade etmek için çok önemlidir. Bu ders notu, sınavlarınızda size rehber olacak!
\(1\). De/Da'nın Yazımı 💡
Türkçede "de/da" iki farklı şekilde kullanılır: Biri bağlaç olan "de/da", diğeri ise ek olan "-de/-da"dır.
- Bağlaç Olan De/Da: Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz veya çok az değişir. Ayrı yazılır ve hiçbir zaman "-te/-ta" şekline dönüşmez.
- Ali de geldi. (Ali geldi. Anlam bozulmadı.)
- Kitap da okumayı severim. (Kitap okumayı severim. Anlam bozulmadı.)
- Ek Olan -De/-Da: Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. Bitişik yazılır ve kelimenin son harfine göre "-te/-ta" şekline dönüşebilir. Yer veya zaman bildirir.
- Okulda kalemim kayboldu. (Okul kalemim kayboldu. Anlam bozuldu.)
- Saat \(15:00\) 'te buluşalım. (Saat buluşalım. Anlam bozuldu.)
- Çantada defterim var. (Çanta defterim var. Anlam bozuldu.)
Örnekler:
Örnekler:
Önemli Not: Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılırken, ek olan "-de/-da" bitişik yazılır ve sertleşebilir. Cümleden çıkarma yöntemini unutma!
\(2\). Pekiştirmelerin Yazımı ✅
Pekiştirmeler, anlatımı güçlendirmek, anlamı pekiştirmek için kullanılan sözcüklerdir. Genellikle "m, p, r, s" harfleriyle yapılan pekiştirmeler her zaman bitişik yazılır.
- Örnekler:
- Tertemiz bir oda.
- Masmasmavi gökyüzü.
- Sapsarı saçlar.
- Kıpkırmızı elma.
\(3\). Kısaltmalara Gelen Eklerin Yazımı 🚀
Kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir ve kesme işaretiyle ayrılır.
- Örnekler:
- TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun değil, te-de-ke'nin)
- TBMM'ye (Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne değil, te-be-me-me'ye)
- PTT'den (Posta Telgraf Teşkilatı'ndan değil, pe-te-te'den)
- kg'dan (\(kilogramdan\) değil, \(ka-ge'den\))
- cm'ye (\(santimetreye\) değil, \(ce-me'ye\))
\(4\). Sayıların Yazımı 📌
Sayıların yazımında dikkat etmemiz gereken bazı kurallar vardır.
- Metin içinde geçen sayılar genellikle yazıyla yazılır. Örnek: Haftada iki gün.
- Ancak, büyük sayılar, istatistikler, para miktarları, ölçü birimleri ve saatler rakamla yazılır.
- Örnekler:
- Bu yıl \(2024\) yılındayız.
- Sınavda \(100\) puan aldı.
- Defter \(15\) TL.
- Uzunluğu \(25\) cm.
- Toplantı \(09:30\) 'da başlayacak.
- Sayılar birden fazla kelimeden oluşuyorsa ayrı yazılır. Örnek: yirmi beş, yüz otuz iki.
- Para ile ilgili işlemlerde, çek ve senet gibi belgelerde dolandırıcılığı önlemek amacıyla sayılar bitişik yazılabilir. Örnek: ikibinbeşyüzTL.
Aşağıdaki tabloya dikkat edelim:
| Doğru Yazım | Yanlış Yazım |
|---|---|
| On iki | Oniki |
| \(15\) TL | \(15TL\) |
| \(14:00\) 'te | \(14.00\) 'da |
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru \(1\)
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımı yanlıştır?
- A) Kitaplıkta çok güzel kitaplar var.
- B) Bu konuyu Ali de biliyor.
- C) Yarın okulda da etkinlik var.
- D) Eve geldinmi de yemeğe başla.
Çözüm: Seçenekleri inceleyelim:
- A) "Kitaplıkta" kelimesindeki "-ta" ek olan "-de/-da"dır, bitişik yazımı doğrudur. Cümleden çıkarınca anlam bozulur.
- B) "Ali de" kelimesindeki "de" bağlaçtır, ayrı yazımı doğrudur. Cümleden çıkarınca anlam bozulmaz.
- C) "Okulda da" ifadesindeki ilk "-da" ek, ikinci "da" bağlaçtır. İkisi de doğru yazılmıştır.
- D) "Geldinmi de" ifadesindeki "de" bağlaçtır ve ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılmıştır. Ayrıca "mi" soru eki de yanlış yazılmıştır. Doğrusu "Eve geldin mi de yemeğe başla." şeklinde olmalıdır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Örnek Soru \(2\)
Soru: Aşağıdaki kısaltmalara getirilen eklerden hangisinin yazımı doğrudur?
- A) T.C.'ne
- B) MEB'i
- C) TRT'da
- D) PTT'a
Çözüm: Kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir ve kesme işaretiyle ayrılır.
- A) T.C.'ne: "T.C." kısaltması "te-ce" şeklinde okunur, bu yüzden gelen ek "T.C.'ye" olmalıdır. "T.C.'ne" yanlıştır.
- B) MEB'i: "MEB" kısaltması bir kelime gibi "meb" olarak okunur. Bu durumda "meb'i" doğru bir kullanımdır. (Örn: MEB'i ziyaret ettik.)
- C) TRT'da: "TRT" kısaltması "te-re-te" şeklinde okunur. Gelen ek "-da" değil, "te-re-te'de" olmalıdır. "TRT'da" yanlıştır.
- D) PTT'a: "PTT" kısaltması "pe-te-te" şeklinde okunur. Gelen ek "-a" değil, "pe-te-te'ye" olmalıdır. "PTT'a" yanlıştır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Dedem, Ankara'da yaşıyor.B) Annem, Ayşe teyzeyi ziyaret etti.
C) Türkiye'nin başkenti ankara'dır.
D) Minik köpek Pamuk çok sevimliydi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" ekinin yazımı yanlıştır?
A) Bu defter de benim.B) Çantamda kitap var.
C) Sınıfta kalemimi buldum.
D) O da bizimle gelicek.
"Mi" soru ekinin yazımıyla ilgili aşağıdaki cümlelerden hangisi doğrudur?
A) Geliyor musun?B) Okudunmu kitabı?
C) O da bittimi?
D) Hava soğukmu?
Aşağıdaki tarihlerden hangisinin yazımı doğrudur?
A) 29 Ekim 1923'teB) 23 Nisan 1920 de
C) 10 kasım 1938'de
D) 15 ağustos 2024'te
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Koşa koşa yanıma geldi.B) Ağır ağır merdivenleri çıktı.
C) Güzel güzel oynuyorlardı.
D) Fısırfısır konuşuyorlardı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımı yanlıştır?
A) Kitap okumayıda çok severim.B) Okulda yeni arkadaşlar edindim.
C) Annem de babam da geldi.
D) Kalemim çantanın içinde.
Hangi cümlede "-de/-da" ekinin yazımı doğrudur?
A) Pazarda rengarenk sebzeler vardı.B) Bu gün de çok yoruldum.
C) Sen de bizimle gelsene.
D) Kalemim masanın üstün de.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlacının yazımı doğrudur?
A) İstanbul'da yaşamayı çok seviyorum.B) Kitaplıkta birçok farklı türde kitap var.
C) O da bu filmi izlemeyi çok istiyor.
D) Çocuklar parkta oyun oynuyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir hata yoktur?
A) Tatilde çok eğlendik, sen de gelmeliydin.B) Kitapta ki resimler çok güzeldi.
C) Kalemim masanın üstün de duruyordu.
D) Bu haberi Ali'de duymuş.
"Ben de seninle gelmek istiyorum. Evde de annem beni bekliyor. Ama bu filmi çokda merak ediyorum." cümlesinde kaç tane "de/da" yazım yanlışı vardır?
A) \( 1 \)B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Aşağıdaki pekiştirmelerden hangisinin yazımı doğrudur?
A) ter temizB) yap yalnız
C) mosmor
D) sap sağlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirmenin yazımında bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Hava masmaviydi, denize girebilirdik.B) Evdeki tüm eşyalar paramparça olmuştu.
C) Çocuklar çırıl çıplak koşuyordu.
D) Bahçedeki güller kıpkırmızı açmıştı.
"Annem yeni aldığı vazoyu _________ yaptı." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde yazılmalıdır?
A) paramparçaB) param parça
C) parça parça
D) parça-parça
Aşağıdaki pekiştirmelerden hangisi yanlış yazılmıştır?
A) dopdoluB) güpegündüz
C) çepçevre
D) sapsarı
Aşağıdaki pekiştirmelerden hangisi 's' harfi eklenerek oluşturulmuştur?
A) tertemizB) sapsarı
C) simsiyah
D) kıpkırmızı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya gelen eklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) TRT'nin yeni programı çok beğenildi.B) T.C.'ye bağlı kurumlar görevlerini yapıyor.
C) MEB'ten gelen genelge okundu.
D) PTT'ye gidip mektup attım.
"Türk Dil Kurumu" kısaltması olan "TDK"ya aşağıdaki eklerden hangisi doğru şekilde getirilmiştir?
A) TDK'yaB) TDK'ye
C) TDK'nın
D) TDK'nin
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kg" kısaltmasına gelen ek doğru yazılmıştır?
A) Pazardan 2 kg'dan fazla elma aldık.B) Bu kutu 10 kg'ye yakın geliyor.
C) Sebzelerin fiyatları kg'a göre değişiyor.
D) Çuval 50 kg'dır.
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisine gelen ek yanlış yazılmıştır?
A) cm'denB) Dr.'a
C) Mah.'ne
D) Prof.'e
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ekin yazımı doğrudur?
A) THY'nın uçuşları iptal edildi.B) AB'ne üyelik süreci devam ediyor.
C) PTT'ye gitmek için yola çıktım.
D) DSİ'den su geldi.
"Yüz yirmi üç" şeklinde yazılan sayının rakamlarla doğru gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( 132 \)B) \( 123 \)
C) \( 213 \)
D) \( 103 \)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıra sayılarının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Yarışmada \( 1\) 'inci oldum.B) Sınıfta \( 5\) 'inci sırada oturuyorum.
C) Kitabın \( 10\). sayfasını okudum.
D) Apartmanın \( 3\) 'üncü katında oturuyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üleştirme sayılarının yazımı doğrudur?
A) Çocuklara \( 2\) 'şer elma dağıttık.B) Herkese \( 3\) 'er kalem verdik.
C) Takımlar \( 5\) 'er kişilikti.
D) Öğrenciler \( dörder \) li gruplar oluşturdu.
Aşağıdaki ifadelerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) Toplantı saat \( 10:30\) 'da başlayacak.B) Annem bana \( 15 \) TL verdi.
C) \( 2023 \) yılında Cumhuriyetimizin \( 100\). yılını kutladık.
D) Bu projeye \( 1.250.000 \) lira harcandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir hata bulunmaktadır?
A) Pazardan \( 2 \) kilo elma aldık.B) Sınıfımızda \( 25 \) öğrenci var.
C) Bu ev \( 1995\) 'te yapıldı.
D) Otobüs \( onbeş \) dakika sonra gelecek.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3303-4-sinif-de-da-nin-yazimi-pekistirmelerin-yazimi-kisaltmalara-gelen-eklerin-yazimi-ve-sayilarin-yazimi-test-coz-rl57