"de" Bağlacı ve "-de, -da" Ekinin Yazımı
7. Sınıf Türkçe dersinde sıkça karşımıza çıkan "de"nin yazımı, öğrencilerimizin sıklıkla karıştırdığı bir konudur. Temel olarak iki farklı "de" bulunmaktadır:
- Bağlaç olan "de/da": Ayrı yazılır ve kendinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uyar (de/da). Bağlaç olan "de/da" cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır. Örneğin: "Ben de geldim." cümlesinde "de" çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece eksikleşir: "Ben geldim."
- Ek olan "-de/-da, -te/-ta": Bitişik yazılır ve bulunduğu kelimeye aitlik, bulunma anlamı katar. Sertleşme kuralına uyarak "-te/-ta" şeklini de alabilir. Örneğin: "Okulda çok eğlendim." cümlesindeki "-da" eki, "okul" kelimesine bulunma anlamı katmıştır.
Önemli Not: Bağlaç olan "de/da"nın "-te/-ta" şeklinde kullanımı yoktur. Eğer "-te/-ta" şeklinde bir kullanım görüyorsanız, o bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
"ki" Bağlacı ve "-ki" Ekinin Yazımı
7. Sınıf Türkçe dersinde "ki"nin yazımı da önemlidir. Tıpkı "de" gibi, "ki" de bağlaç ve ek olarak iki farklı şekilde karşımıza çıkar:
- Bağlaç olan "ki": Ayrı yazılır ve kendinden önceki kelimeden ayrıdır. Bağlaç olan "ki" genellikle iki cümleyi birbirine bağlar. Örneğin: "Öyle yoruldum ki uyuyakalmışım."
- Sıfat yapan "-ki" ve zamir olan "-ki": Bitişik yazılır. Sıfat yapan "-ki" bir ismi niteler (örneğin: "duvardaki saat"). Zamir olan "-ki" ise bir ismin yerini tutar (örneğin: "Benimki daha güzel.").
İpucu: Bağlaç olan "ki"nin yerine farklı bağlaçlar (çünkü, mademki vb.) getirilebiliyorsa, o "ki" bağlaçtır ve ayrı yazılır.
"mi" Soru Ekinin Yazımı
7. Sınıf Türkçe dersinde "mi" soru eki her zaman ayrı yazılır ve kendinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre küçük ünlü uyumuna uyar (mı/mi/mu/mü). "mi" soru eki, cümleye soru anlamı katar. Örneğin: "Eve geldin mi?"
Unutma: "mi" soru eki kendinden sonra gelen eklerle bitişik yazılır. Örneğin: "Geldin mi?", "Gelecek misin?"
Çözümlü Örnek Sorular
- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de"nin yazımı yanlıştır?
- Ben de sinemaya gideceğim.
- Evde kimse yoktu.
- Sende mi kalem yok?
- Oda da ders çalışıyor.
Çözüm: D şıkkında "oda da" ifadesi yanlış yazılmıştır. "de" bağlacı ayrı yazılmalıdır: "odada". Doğru cevap D.
- Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı doğrudur?
- Senki çok biliyorsun.
- Öyle bir baktıki, korktum.
- Kitaptaki soruları çözdüm.
- Onunki daha pahalıydı.
Çözüm: C şıkkında "kitaptaki" ifadesi doğru yazılmıştır. "kitaptaki" sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılır. Doğru cevap C.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" soru ekinin yazımı yanlıştır?
A) Yarın bizimle parka gelecek misin?B) Bu kitabı daha önce okumuş muydun?
C) Akşam yemeğine ne yapsak diye düşündünmü?
D) O filmi izledin mi, çok merak ediyorum.
"mi" eki, aşağıdakilerin hangisinde pekiştirme (güçlendirme) göreviyle kullanılmış ve doğru yazılmıştır?
A) Soğuk mu soğuk bir havada dışarı çıktık.B) Soğukmu soğuk bir havada dışarı çıktık.
C) Hava soğuk mu diye sordu.
D) Soğukmuydı soğuk bir hava vardı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mi" ekinin yazımı doğrudur ve cümleye zaman anlamı katmıştır?
A) Güneş açtı mı tüm kuşlar cıvıldamaya başlar.B) Güneş açtımı tüm kuşlar cıvıldamaya başlar.
C) Güneş mi açtı, kuşlar cıvıldıyor?
D) Güneş açtı mıydı kuşlar cıvıldar.
"mi" ekinin kullanımıyla ilgili aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Bu proje için yeterli zamanın var mı?B) Tatil için güney illerine mi gitmeliyiz?
C) Sen de bizimle sinemaya geliyormusun?
D) Aldığın hediye hoşuna gitti mi?
"mi" ekinin yazımıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) "mi" eki, kendisinden önceki sözcükten daima ayrı yazılır.B) "mi" eki, kendisinden sonra gelen eklere bitişik yazılır (örn: geldi miydi).
C) "mi" eki, pekiştirme göreviyle kullanıldığında kendisinden önceki sözcüğe bitişik yazılır.
D) "mi" eki, cümleye zaman anlamı katarken de kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı yanlıştır?
A) O kadar hızlı koştu ki nefesi kesildi.B) Masadaki defteri bana uzatır mısın?
C) San ki tüm dünya durmuştu.
D) Benimki senden daha eski bir model.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç olan "ki"nin yazımı doğrudur?
A) Anladımki sen de gelmeyeceksin.B) Biliyorumki her şey düzelecek.
C) Öyle görünüyor ki yağmur yağacak.
D) Duydumki sınavlar ertelenmiş.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat yapan veya zamir olan "-ki" ekinin yazımı doğrudur?
A) Pencerenin önündeki kuşlar ötüşüyordu.B) Yarın ki toplantı çok önemli.
C) Akşam ki yemek çok lezzetliydi.
D) Benim ki daha yeni bir telefon.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Anladım ki bu işler böyle yürümez.B) Dün ki maçı izleyemedim.
C) Elindeki anahtarları masaya bıraktı.
D) Bilgisayardaki oyunları sildim.
"Öyle şaşırdım _ _ _ ne diyeceğimi bilemedim." cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) kiB) -ki
C) de
D) ki'nin
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de / da"nın yazımı yanlıştır?
A) Geldi de beni görmedi.B) Ben de seninle geleyim.
C) O da bu filmi izlemiş.
D) Annem evdede kalmak istedi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-de / -da" ekinin yazımı yanlıştır?
A) Dolapta meyveler vardı.B) Bahçede kuşlar ötüyordu.
C) Arabada çok yer var.
D) Öğretmen kitapda önemli yerlerin altını çizdirdi.
"De / da"nın yazımı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Bağlaç olan "de / da", cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında genellikle bozulma olmaz.B) Ek olan "-de / -da", cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur.
C) Bağlaç olan "de / da", ünsüz benzeşmesine uyarak "-te / -ta" şeklini alabilir.
D) Ek olan "-de / -da", ünsüz benzeşmesine uyarak "-te / -ta" şeklini alabilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" ya da "da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
A) Sabahleyin otobüs te onu gördüm.B) Evde kimse yoktu.
C) O da bizimle gelsin.
D) Ankara'da çok kar yağdı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de / da"nın yazımı doğru yapılmıştır?
A) Annemde seninle gelmek istiyor.B) Kitapda geçen olaylar çok etkileyiciydi.
C) Bende bu haberi az önce öğrendim.
D) Okulda düzenlenen törene katıldık.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/357-7-sinif-de-nin-ki-nin-ve-mi-nin-yazimi-test-coz-4650