📌 7. Sınıf Genel Tekrar Notları
🚀 Mitoz ve Mayoz Bölünme
Hücrelerin kendilerini yenilemesi, büyümesi, onarımı ve üremesi için gerçekleştirdiği bu iki önemli bölünme şekli, canlılar için hayati öneme sahiptir. İkisinin temel farklarını iyi anlamak gereklidir.
- Mitoz Bölünme: Vücut hücrelerinde görülen bir bölünme şeklidir. Amacı büyüme, gelişme, yaraların onarılması ve tek hücreli canlılarda üremeyi sağlamaktır. Bir hücreden \(1\) bölünme sonucunda \(2\) yeni hücre oluşur. Oluşan yeni hücrelerin genetik yapısı ve kromozom sayısı ana hücre ile aynıdır. Örneğin, insan vücut hücreleri \(2n = 46\) kromozoma sahiptir. Mitoz sonrası oluşan hücreler de \(2n = 46\) kromozomlu olacaktır.
- Mayoz Bölünme: Üreme ana hücrelerinde (erkeklerde sperm ana hücresi, dişilerde yumurta ana hücresi) görülen bir bölünme şeklidir. Amacı üreme hücrelerini (sperm, yumurta) oluşturmak ve tür içi kromozom sayısını sabit tutmaktır. Bir hücreden \(2\) aşamalı bölünme sonucunda \(4\) yeni hücre oluşur. Oluşan yeni hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır (\(n\)). Genetik yapıları ise ana hücreden ve birbirinden farklıdır. İnsanda \(2n = 46\) kromozomlu üreme ana hücresinden mayoz sonrası \(n = 23\) kromozomlu üreme hücreleri oluşur.
💡 Unutma: Mitozda kromozom sayısı değişmez, mayozda yarıya iner. Mitozda \(1\) hücreden \(2\) hücre, mayozda \(1\) hücreden \(4\) hücre oluşur.
💡 Elementler
Evrendeki tüm maddelerin temel yapı taşları olan elementler, kimyasal ve fiziksel yollarla kendilerinden daha basit maddelere ayrılamayan saf maddelerdir. Her elementin kendine özgü bir adı ve sembolü bulunur.
- Element Nedir?: Aynı tür atomlardan oluşan, saf ve homojen maddelerdir. Belirli erime ve kaynama noktaları vardır.
- Semboller: Elementler, uluslararası alanda kabul görmüş Latince veya İngilizce adlarının ilk harfi veya ilk iki harfi kullanılarak sembolize edilir. İlk harf daima büyük, ikinci harf (varsa) küçük yazılır. Örneğin, Hidrojen için \(H\), Helyum için \(He\).
Aşağıda sıkça karşılaşılan bazı elementler ve sembolleri verilmiştir:
| Element Adı | Sembolü |
|---|---|
| Hidrojen | \(H\) |
| Oksijen | \(O\) |
| Demir | \(Fe\) |
| Sodyum | \(Na\) |
| Klor | \(Cl\) |
| Karbon | \(C\) |
| Azot | \(N\) |
| Kalsiyum | \(Ca\) |
✅ Ek Fiil (İsim Cümlelerinde ve Birleşik Zamanlı Fiillerde)
Türkçede ek fiil (ek eylem), iki temel görevi olan önemli bir dil bilgisidir. Genellikle "-imek" fiilinin çekimli halleriyle karşımıza çıkar.
- Ek Fiilin Görevleri:
- İsim ve İsim Soylu Sözcüklere Gelerek Onları Yüklem Yapmak: Cümlede isimlerin veya isim soylu sözcüklerin yüklem olmasını sağlar.
Örnek: "Bu çocuk çok akıllıydı." (\(akıllı\) \(idi\))
"Ben bugün çok yorgunum." (\(yorgun\) \(im\)) - Basit Zamanlı Fiillere Gelerek Onları Birleşik Zamanlı Yapmak: Bir fiilin üzerine gelerek ona yeni bir zaman veya anlam katar.
Örnek: "Dün akşam ders çalışıyordum." (\(çalışıyor\) \(idi\) \(m\))
"Eğer erken gelirse sinemaya gideriz." (\(gelir\) \(ise\))
- İsim ve İsim Soylu Sözcüklere Gelerek Onları Yüklem Yapmak: Cümlede isimlerin veya isim soylu sözcüklerin yüklem olmasını sağlar.
- Ek Fiilin Çekimleri:
- Hikaye Kipi (Görülen Geçmiş Zaman): \(-di / -tı, -ti, -du, -dü, -tu, -tü\) (idi)
Örnek: \(öğrenciydi\), \(geliyordu\) - Rivayet Kipi (Duyulan Geçmiş Zaman): \(-miş / -mış, -miş, -muş, -müş\) (imiş)
Örnek: \(mutluymuş\), \(okuyormuş\) - Şart Kipi (Koşul): \(-se / -sa\) (ise)
Örnek: \(güzelse\), \(yapıyorsa\) - Geniş Zaman Kipi: \(-dir / -tır, -tir, -tur, -tür\) (Bu ek bazen düşebilir veya gizli kalabilir.)
Örnek: \(çalışkandır\), \(gelmiştir\)
- Hikaye Kipi (Görülen Geçmiş Zaman): \(-di / -tı, -ti, -du, -dü, -tu, -tü\) (idi)
🚀 İpucu: Ek fiil, eklendiği sözcüğün anlamını veya zamanını değiştirir. İsimlere geldiğinde onları yüklem yapar, fiillere geldiğinde ise onlara ikinci bir zaman anlamı katar.
📖 Felak Suresi
Felak Suresi, Kur'an-ı Kerim'in \(113\). suresidir ve "muavvizeteyn" (iki sığınma suresi) olarak bilinen surelerden biridir (diğeri Nas Suresi'dir). Bu sure, Allah'a sığınmanın, kötülüklerden ve şerlerden korunmanın önemini vurgular.
- Anlamı ve Önemi: Felak, "sabahın aydınlığı" veya "şafak" anlamına gelir. Surede, karanlığın şerrinden, düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden, hasetçinin şerrinden ve yaratılan her türlü kötülükten Allah'a sığınılması emredilir. Bu sure, Müslümanlar için manevi bir koruma kalkanı olarak kabul edilir ve özellikle yatmadan önce okunması tavsiye edilir.
- Ayetlerin Anlamı: Sure, "De ki: Sığınırım ben sabahın Rabbine..." diye başlayarak, Allah'ın her şeye gücü yeten ve her türlü kötülükten koruyabilecek yegane varlık olduğunu hatırlatır. Bu sureyi okumak, kişinin Allah'a olan tevekkülünü artırır ve iç huzur bulmasına yardımcı olur.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1: Mitoz Bölünme ve Kromozom Sayısı
Bir canlının vücut hücresinde \(2n = 30\) kromozom bulunmaktadır. Bu hücre art arda \(2\) kez mitoz bölünme geçirirse, oluşan toplam hücre sayısı ve son hücrelerin kromozom sayısı ne olur?
Çözüm:
Mitoz bölünmede, bir hücreden \(1\) bölünme sonucunda \(2\) yeni hücre oluşur ve kromozom sayısı değişmez.
İlk mitoz bölünme sonunda: \(1\) hücreden \(2\) hücre oluşur. Her bir hücrenin kromozom sayısı \(2n = 30\) olur.
İkinci mitoz bölünme sonunda: Her bir \(2\) hücre de tekrar bölünür. Yani \(2 \times 2 = 4\) hücre oluşur.
Mitoz bölünmede kromozom sayısı değişmediği için, oluşan \(4\) hücrenin her birinin kromozom sayısı yine \(2n = 30\) olacaktır.
Cevap: Toplam \(4\) hücre oluşur ve her bir hücrenin kromozom sayısı \(30\) 'dur.
Soru 2: Elementler ve Atom Sayısı
\(3\) molekül \(CO_2\) (Karbondioksit) ve \(2\) molekül \(H_2O\) (Su) karışımında toplam kaç tane Karbon (\(C\)), Oksijen (\(O\)) ve Hidrojen (\(H\)) atomu bulunur?
Çözüm:
Öncelikle her bir moleküldeki atom sayılarını bulalım:
- \(CO_2\) molekülünde: \(1\) tane Karbon (\(C\)) ve \(2\) tane Oksijen (\(O\)) atomu vardır.
- \(H_2O\) molekülünde: \(2\) tane Hidrojen (\(H\)) ve \(1\) tane Oksijen (\(O\)) atomu vardır.
Şimdi verilen molekül sayılarına göre toplam atom sayılarını hesaplayalım:
- \(3\) molekül \(CO_2\) için:
- Karbon (\(C\)) atomu sayısı: \(3 \times 1 = 3\)
- Oksijen (\(O\)) atomu sayısı: \(3 \times 2 = 6\)
- \(2\) molekül \(H_2O\) için:
- Hidrojen (\(H\)) atomu sayısı: \(2 \times 2 = 4\)
- Oksijen (\(O\)) atomu sayısı: \(2 \times 1 = 2\)
Toplam atom sayıları:
- Toplam Karbon (\(C\)) atomu: \(3\)
- Toplam Hidrojen (\(H\)) atomu: \(4\)
- Toplam Oksijen (\(O\)) atomu: \(6\) (\(CO_2\) 'den) \(+ 2\) (\(H_2O\) 'dan) \(= 8\)
Cevap: Karışımda toplam \(3\) Karbon, \(4\) Hidrojen ve \(8\) Oksijen atomu bulunur.
Bir bakteri hücresi uygun koşullarda her 20 dakikada bir mitoz bölünme geçirmektedir. Başlangıçta 1 tane bakteri hücresi bulunan bir ortamda 2 saat sonra toplam kaç bakteri hücresi bulunur?
A) \( 32 \)B) \( 64 \)
C) \( 128 \)
D) \( 256 \)
Bir canlının vücut hücrelerinde \( 2n = 36 \) kromozom bulunmaktadır. Bu canlıya ait bir hücre mitoz bölünme geçirdiğinde oluşan yavru hücrelerdeki kromozom sayısı ile mayoz bölünme sonucunda oluşan hücrelerdeki kromozom sayısının toplamı kaçtır?
A) \( 36 \)B) \( 48 \)
C) \( 54 \)
D) \( 72 \)
Bir ana üreme hücresi mayoz bölünme geçirdiğinde, bu süreç sonunda oluşan yavru hücrelerin toplam sayısı kaçtır? Ayrıca, her bir yavru hücrenin kromozom sayısı ana hücrenin kromozom sayısının ( \( 2n \) ) kaçta kaçıdır? Bu iki değerin (toplam hücre sayısı ve oran) çarpımı kaçtır?
A) \( 1 \)B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
\( A \) kümesi, 20'den küçük 3'ün katı olan doğal sayılardan oluşmaktadır. Buna göre, \( s(A) \) kaçtır?
A) \( 5 \)B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
\( K = \{24 \text{ sayısının doğal sayı çarpanları}\} \) ve \( L = \{36 \text{ sayısının doğal sayı çarpanları}\} \) kümeleri veriliyor. Buna göre, \( s(K \cap L) \) kaçtır?
A) \( 4 \)B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
\( M = \{\text{M, A, T, E, M, A, T, İ, K}\} \) ve \( N = \{\text{K, İ, T, A, P}\} \) kümeleri veriliyor. Buna göre, \( s(M \cup N) \) kaçtır?
A) \( 6 \)B) \( 7 \)
C) \( 8 \)
D) \( 9 \)
Aşağıdaki işlemin sonucu kaçtır?
\[\(\frac{1}{2} + \left\) (\(-\frac{3}{4}\right\)) \(- \frac{1}{8}\) \]
B) \( -\frac{1}{8} \)
C) \( \frac{1}{8} \)
D) \( \frac{3}{8} \)
Aşağıdaki işlemin sonucu kaçtır?
\[\(\left\) (\(-\frac{2}{3}\right\)) \(\cdot \left\) (\(\frac{9}{4}\right\)) \(\div \left\) (\(-\frac{1}{2}\right\)) \]
B) \( -1 \)
C) \( 1 \)
D) \( 3 \)
Bir depodaki suyun \( \frac{3}{5} \) 'i kullanılmıştır. Geriye kalan suyun \( \frac{1}{4} \) 'ü daha kullanıldığında depoda başlangıçtaki suyun kaçta kaçı kalır?
A) \( \frac{1}{10} \)B) \( \frac{3}{10} \)
C) \( \frac{1}{5} \)
D) \( \frac{2}{5} \)
Felak Suresi 5 ayetten oluşur. Bir hafız, birinci ayeti 10 saniyede okumaktadır. Sonraki her ayeti bir öncekinden 2 saniye daha kısa sürede okuduğuna göre, hafız tüm Felak Suresi'ni toplam kaç saniyede okur?
A) \( 25 \)B) \( 28 \)
C) \( 30 \)
D) \( 32 \)
Felak Suresi'nin toplam 5 ayeti bulunmaktadır. Bir öğrenci bu ayetlerin %60'ını ezberlemiştir. Buna göre, öğrencinin ezberlemesi gereken ayet sayısı kaçtır?
A) \( 1 \)B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Bir kişi Felak Suresi'ni her gün sabah namazından sonra \( x \) kez, yatsı namazından sonra ise \( y \) kez okumaktadır. Buna göre bu kişi 2 haftada Felak Suresi'ni toplam kaç kez okur?
A) \( 7(x+y) \)B) \( 14x + y \)
C) \( 14(x+y) \)
D) \( 2(x+y) \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3634-7-sinif-mitoz-ve-mayoz-bolunme-elementler-ek-fiil-ve-felak-suresi-test-coz-jxan