📌 5. Sınıf Matematik Sınav Çalışma Notları 🚀
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu çalışma notları, 5. sınıf matematik konularından Dikdörtgenin Alanı ve Çevresi, Yüzdeler ve Ondalık Gösterimler konularını pekiştirmeniz için hazırlandı. Dikkatlice okuyun ve örnekleri mutlaka inceleyin! Başarılar dileriz! 🎉
1. Dikdörtgenin Alanı ve Çevresi 📐
Dikdörtgen, karşılıklı kenarları birbirine eşit ve tüm açıları \(90\) derece olan dörtgenlerdir.
1.1. Dikdörtgenin Çevresi
- Bir şeklin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır.
- Dikdörtgenin \(2\) uzun kenarı ve \(2\) kısa kenarı vardır.
- Formül: Çevre \(=\) \(2 \times (\text{uzun kenar} + \text{kısa kenar})\)
- Kısa kenara \(a\), uzun kenara \(b\) dersek, Çevre \(=\) \(2 \times (a + b)\) olur.
- Birimler: \(cm\), \(m\), \(km\) gibi uzunluk birimleri kullanılır.
💡 Unutma: Çevre, bir dikdörtgenin etrafını dolaşmak için ne kadar yol gideceğimizi gösterir!
1.2. Dikdörtgenin Alanı
- Bir şeklin alanı, yüzeyinde kapladığı yerdir.
- Dikdörtgenin alanı, kısa kenar ile uzun kenarın çarpımıyla bulunur.
- Formül: Alan \(=\) Uzun kenar \(\times\) Kısa kenar
- Kısa kenara \(a\), uzun kenara \(b\) dersek, Alan \(=\) \(a \times b\) olur.
- Birimler: \(cm^2\) (santimetrekare), \(m^2\) (metrekare), \(km^2\) gibi alan birimleri kullanılır.
✅ İpucu: Alan birimleri her zaman üssü \(2\) ile gösterilir çünkü iki boyutu (uzunluk ve genişlik) çarparız.
2. Yüzdeler (%) 📊
Yüzdeler, bir bütünün \(100\) eşit parçaya bölündüğünde o parçalardan kaç tanesini ifade ettiğini gösteren bir sayıdır. Yüzde işareti % ile gösterilir.
2.1. Yüzdeleri Anlama
- Örneğin, " \(50\%\) " demek, bir bütünün \(100\) parçasından \(50\) tanesi demektir. Bu da yarım anlamına gelir.
- Yüzdeler kesir ve ondalık gösterimle ilişkilidir.
- Kesir olarak: Bir sayının \(x\%\) ’i demek, o sayının \(\frac{x}{100}\) ’ü demektir.
2.2. Kesirleri ve Ondalık Sayıları Yüzdeye Çevirme
- Kesri yüzdeye çevirme: Paydayı \(100\) yapın. Örneğin, \(\frac{1}{4}\) kesri pay ve paydası \(25\) ile çarpılırsa \(\frac{25}{100}\) olur ki bu da \(25\%\) demektir.
- Ondalık sayıyı yüzdeye çevirme: Ondalık sayıyı \(100\) ile çarpın ve yanına \(\%\) işaretini koyun. Örneğin, \(0.75 \times 100 = 75\), yani \(75\%\).
2.3. Bir Sayının Yüzdesini Bulma
- Bir sayının yüzdesini bulmak için, sayıyı yüzde oranıyla (kesir veya ondalık haliyle) çarparız.
- Örneğin, \(200\) 'ün \(10\%\) ’unu bulmak için: \(200 \times \frac{10}{100} = 20\) veya \(200 \times 0.10 = 20\).
3. Ondalık Gösterim 🔢
Ondalık gösterimler, tam sayı ile kesir kısmını ayırmak için virgül (\(''\)) \( kullanan sayılardır. Özellikle para, uzunluk ve ağırlık ölçümlerinde sıkça kullanılır.
3.1. Ondalık Sayıların Okunuşu ve Yazılışı
- Ondalık sayılar virgülden önceki kısım (tam kısım) ve virgülden sonraki kısım (kesir kısım) olarak ayrılır.
- Örneğin, \) 3.25 \( sayısını "üç tam yüzde yirmi beş" olarak okuruz.
- Virgülden sonraki ilk basamak onda birler (\) 0.1 \(), ikinci basamak yüzde birler (\) 0.01 \(), üçüncü basamak binde birler (\) 0.001 \() basamağıdır.
3.2. Kesirleri Ondalık Gösterime Çevirme
- Paydası \) 10, 100, 1000 \( olan kesirleri kolayca ondalık sayıya çevirebiliriz.
- Örneğin, \) \(\frac{7}{10} = 0\).7 \(, \) \(\frac{45}{100} = 0\).45 \(, \) \(\frac{123}{1000} = 0\).123 \(.
- Paydası \) 10, 100, 1000 \( olmayan kesirleri çevirmek için paydayı bu sayılardan birine genişletiriz veya payı paydaya böleriz.
- Örneğin, \) \(\frac{1}{2}\) \( kesrini \) 5 \( ile genişletirsek \) \(\frac{5}{10}\) \( olur, yani \) 0.5 \(.
3.3. Ondalık Sayılarda Sıralama ve Karşılaştırma
- Ondalık sayıları karşılaştırırken önce tam kısımlarına bakarız. Tam kısmı büyük olan sayı daha büyüktür.
- Tam kısımları eşitse, virgülden sonraki ilk basamağa (onda birler) bakarız. Büyük olan sayı daha büyüktür.
- Hala eşitse, ikinci basamağa (yüzde birler) bakarız ve bu şekilde devam ederiz.
- Gerektiğinde ondalık sayıların sonuna sıfır ekleyerek basamak sayılarını eşitleyebiliriz. Örneğin, \) 0.5 \( ile \) 0.50 \( aynıdır.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular ✅
Örnek 1: Dikdörtgenin Alanı ve Çevresi
Bir dikdörtgenin kısa kenarı \) 8 \( cm, uzun kenarı ise \) 15 \( cm'dir.
- Bu dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?
- Bu dikdörtgenin alanı kaç \) cm^2 \('dir?
Çözüm:
-
Çevre: Formülümüz \) \(2 \times\) (\(\text{uzun kenar} + \text{kısa kenar}\)) \( idi.
Çevre = \) \(2 \times\) (\(15 \text{ cm} + 8 \text{ cm}\)) \(
Çevre = \) \(2 \times\) (\(23 \text{ cm}\)) \(
Çevre = \) \(46 \text{ cm}\) \(
-
Alan: Formülümüz Uzun kenar \) \(\times\) \( Kısa kenar idi.
Alan = \) \(15 \text{ cm} \times 8 \text{ cm}\) \(
Alan = \) \(120 \text{ cm}\) ^2 \(
Cevap: Dikdörtgenin çevresi \) 46 \( cm, alanı ise \) 120 \( \) cm^2 \('dir.
Örnek 2: Yüzdeler ve Ondalık Gösterim
Bir mağazada fiyatı \) 400 \( TL olan bir oyuncak, \) 25\% \( indirimle satılmaktadır.
- Bu oyuncağa kaç TL indirim yapılmıştır?
- İndirimli fiyatı kaç TL'dir?
- İndirimli fiyatı ondalık gösterimle nasıl ifade edersiniz?
Çözüm:
-
İndirim Miktarı: \) 400 \( TL'nin \) 25\% \(’ini bulmalıyız.
İndirim = \) \(400 \times \frac{25}{100}\) \(
İndirim = \) \(400 \times 0\).25 \(
İndirim = \) 100 \( TL
-
İndirimli Fiyat: Orijinal fiyattan indirimi çıkarırız.
İndirimli Fiyat = \) \(400 \text{ TL} - 100 \text{ TL}\) \(
İndirimli Fiyat = \) 300 \( TL
-
Ondalık Gösterimle İfade: \) 300 \( TL zaten bir tam sayıdır. Ondalık gösterimle ifade etmek istersek, virgülden sonra sıfır ekleyebiliriz.
İndirimli Fiyat = \) 300.00 \( TL
Cevap: Oyuncakta \) 100 \( TL indirim yapılmıştır. İndirimli fiyatı \) 300 \( TL'dir ve ondalık gösterimle \) 300.00$ TL olarak ifade edilir.
Umarız bu notlar sınava hazırlanırken size çok yardımcı olur! İyi çalışmalar! 👍
Uzun kenarı \( 12 \) cm ve kısa kenarı \( 7 \) cm olan bir dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?
A) \( 19 \)B) \( 38 \)
C) \( 42 \)
D) \( 84 \)
Kenar uzunlukları \( 9 \) cm ve \( 6 \) cm olan bir dikdörtgenin alanı kaç santimetrekaredir?
A) \( 15 \)B) \( 30 \)
C) \( 54 \)
D) \( 96 \)
Çevresi \( 48 \) cm olan bir dikdörtgenin uzun kenarı \( 14 \) cm'dir. Bu dikdörtgenin kısa kenarı kaç cm'dir?
A) \( 8 \)B) \( 10 \)
C) \( 12 \)
D) \( 20 \)
300 sayısının %40'ı kaçtır?
A) \( 100 \)B) \( 120 \)
C) \( 150 \)
D) \( 180 \)
Bir sepetteki 50 elmanın 15 tanesi çürüktür. Sepetteki elmaların yüzde kaçı çürüktür?
A) \( %20 \)B) \( %25 \)
C) \( %30 \)
D) \( %35 \)
%25'i 75 olan sayı kaçtır?
A) \( 250 \)B) \( 275 \)
C) \( 300 \)
D) \( 325 \)
\( 7,08 \) ondalık gösteriminin okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yedi tam onda sekizB) Yedi tam yüzde sekiz
C) Yedi tam seksen
D) Yedi tam binde sekiz
Aşağıdaki kesirlerden hangisinin ondalık gösterimi \( 0,4 \) şeklindedir?
A) \( \frac{4}{100} \)B) \( \frac{40}{10} \)
C) \( \frac{4}{10} \)
D) \( \frac{40}{1000} \)
Aşağıdaki toplama işleminin sonucu kaçtır?
\( 5,3 + 2,45 \)
B) \( 7,48 \)
C) \( 7,08 \)
D) \( 7,8 \)
Uzun kenarı \( 12 \) cm ve kısa kenarı \( 7 \) cm olan bir dikdörtgenin alanı kaç santimetrekaredir?
A) \( 19 \)B) \( 38 \)
C) \( 72 \)
D) \( 84 \)
Bir dikdörtgenin uzun kenarı \( 15 \) cm ve kısa kenarı \( 8 \) cm'dir. Bu dikdörtgenin çevresi kaç santimetredir?
A) \( 23 \)B) \( 30 \)
C) \( 46 \)
D) \( 120 \)
Alanı \( 60 \) cm \(^2\) olan bir dikdörtgenin kısa kenarı \( 5 \) cm olduğuna göre, uzun kenarı kaç santimetredir?
A) \( 10 \)B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 20 \)
\( 250 \) sayısının \( 40% \) 'ı kaçtır?
A) \( 80 \)B) \( 90 \)
C) \( 100 \)
D) \( 120 \)
Bir sepetteki \( 50 \) elmanın \( 15 \) tanesi çürüktür. Çürük elmalar, sepetteki tüm elmaların yüzde kaçıdır?
A) \( 20% \)B) \( 25% \)
C) \( 30% \)
D) \( 35% \)
Fiyatı \( 150 \) TL olan bir pantolona \( 10% \) zam yapılmıştır. Pantolonun zamlı fiyatı kaç TL olmuştur?
A) \( 155 \)B) \( 160 \)
C) \( 165 \)
D) \( 170 \)
"Yedi tam yüzde on sekiz" şeklinde okunan ondalık gösterim aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( 7,18 \)B) \( 7,018 \)
C) \( 71,8 \)
D) \( 0,718 \)
Aşağıdaki kesirlerden hangisinin ondalık gösterimi \( 0,4 \) değildir?
A) \( \frac{2}{5} \)B) \( \frac{4}{10} \)
C) \( \frac{1}{2} \)
D) \( \frac{20}{50} \)
Aşağıdaki ondalık gösterimlerden hangisi \( 3,5 \) ile \( 3,7 \) arasında değildir?
A) \( 3,55 \)B) \( 3,6 \)
C) \( 3,69 \)
D) \( 3,701 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3659-5-sinif-dikdortgen-alani-ve-cevresi-yuzdeler-ve-ondalik-gosterim-test-coz-pbie