📌 \(7\). Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Çalışma Notları
🚀 Güzel Ahlaki Tutum ve Davranışlar
İslam dini, insanlardan güzel ahlaka sahip olmalarını ve bu doğrultuda yaşamalarını ister. Güzel ahlak, bireyin hem kendisiyle hem de çevresiyle olan ilişkilerinde sergilediği olumlu tutum ve davranışların bütünüdür. Bu tutumlar, bireyin ruhsal gelişimine katkı sağlarken, toplumsal huzurun ve düzenin de temelini oluşturur.
💡 Örnek Ahlaki Tutum ve Davranışlar:
- Dürüstlük: Sözde ve işte doğru olmak. Yalan söylemekten kaçınmak.
- Adalet: Herkese hakkını vermek, haksızlığa karşı durmak.
- Yardımlaşma ve Dayanışma: İnsanların zor zamanlarında yanlarında olmak, ihtiyaç sahiplerine destek olmak.
- Hoşgörü ve Empati: Başkalarının duygu ve düşüncelerine saygı duymak, kendimizi onların yerine koyarak anlamaya çalışmak.
- Saygı: Büyüklere, küçüklere, hayvanlara ve çevreye karşı saygılı olmak.
- Vefa: Sözünde durmak, iyilik yapanlara karşı minnettar olmak.
✅ Örnek Tutum ve Davranışların Birey ve Toplumların Ahlaki Gelişimine Katkısı
Güzel ahlaki tutum ve davranışlar, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde pek çok fayda sağlar:
- Bireysel Katkılar:
- İç huzur ve mutluluk sağlar.
- Özgüveni artırır.
- Karakter gelişimini olumlu yönde etkiler.
- İnsan ilişkilerini güçlendirir.
- Toplumsal Katkılar:
- Toplumsal barışı ve huzuru sağlar.
- Güven ortamını oluşturur.
- Suç oranlarını azaltır.
- Dayanışmayı ve birlikteliği artırır.
- Medeniyetin gelişmesine zemin hazırlar.
⚖️ Tutum ve Davranışlarda Ölçülü Olmak (İtidal)
İslam, her konuda olduğu gibi tutum ve davranışlarda da ölçülü olmayı emreder. Buna itidal denir. Aşırılıklardan kaçınmak, dengeli bir yaşam sürmek önemlidir. Örneğin, cimrilik kötü olduğu gibi savurganlık da kötüdür. Cömertlik ise ölçülü olmaktır.
"Ne eli sıkı ol, ne de büsbütün açık tut ki, sonra kınanır, hasret içinde kalırsın." ($ \(İsrâ Suresi, \) 29 \(. Ayet\) \()
Ölçülü olmak, bireyin iradesini güçlendirir ve onu aşırı uçlardan korur. Bu, sadece maddi konularda değil, öfke, sevinç gibi duygusal tepkilerde de geçerlidir.
⏳ Hz. Salih'in Hayatı
Hz. Salih, Semud kavmine gönderilmiş bir peygamberdir. Semud kavmi, Ad kavminden sonra yaşamış ve yüksek kayaları oyarak kendilerine evler yapan, güçlü bir kavımdı. Ancak zamanla putperestliğe sapmışlar ve Allah'ın emirlerinden uzaklaşmışlardı.
Hz. Salih, kavmini Allah'ın birliğine inanmaya, putlara tapmaktan vazgeçmeye ve güzel ahlaka davet etti. Kavmi ondan mucize istedi. Hz. Salih, Allah'ın izniyle bir kayadan mucizevi bir dişi deve (Salih'in devesi) çıkardı ve bu devenin kimseye dokunulmamasını, suyundan içilmesini ve rahat bırakılmasını emretti. Ancak kavmin ileri gelenleri deveyi öldürdü. Bu itaatsizlikleri üzerine Semud kavmi, şiddetli bir azapla helak oldu. Hz. Salih ve ona iman edenler ise kurtuldu.
| Peygamber | Kavim | Mucize | Mesaj |
|---|---|---|---|
| Hz. Salih | Semud Kavmi | Kayadan Çıkan Deve | Tevhid (Allah'ın birliği) ve güzel ahlak |
🌌 Felak Suresi
Felak Suresi, Kur'an-ı Kerim'in \) 113 \(. suresidir ve \) 5 \( ayetten oluşur. Medine döneminde inmiştir. Adını ilk \) 1 \(. ayetinde geçen "felak" kelimesinden alır. Felak kelimesi, sabah aydınlığı, yarılma, açılma gibi anlamlara gelir.
Bu surede, Allah'a sığınılması gereken şerlerden bahsedilir. Müslümanlara, karanlığın şerrinden, hasetçinin şerrinden, düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden Allah'a sığınmaları öğretilir. Koruyucu bir sure olup, insanı kötü niyetlerden ve zararlardan uzak tutmaya yardımcı olur.
Felak Suresi Okunuşu:
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ
- قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِۙ
- مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَۙ
- وَمِنْ شَرِّ غَاسِقٍ اِذَا وَقَبَۙ
- وَمِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِۙ
- وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ
Felak Suresi Anlamı:
Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla.
- De ki: "Sığınırım ben, ağaran sabahın Rabbine,
- Yarattığı şeylerin şerrinden,
- Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden,
- Düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden,
- Ve kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden."
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru \) 1 \(:
Hz. Salih'in peygamber olarak gönderildiği kavmin adı nedir? Bu kavim hangi mucizeyi görmüştür?
Çözüm \) 1 \(:
Hz. Salih, Semud kavmine peygamber olarak gönderilmiştir. Semud kavmi, Hz. Salih'ten mucize istemiş ve Allah'ın izniyle bir kayadan dişi bir devenin (Salih'in devesi) çıkışına şahit olmuştur. Ancak kavim, bu mucizeye rağmen inanmamış ve deveyi öldürerek helak olmuştur.
Soru \) 2 \(:
Felak Suresi'nde Allah'a hangi şerlerden sığınılması gerektiği belirtilmektedir? En az \) 3 \( tanesini yazınız.
Çözüm \) 2 \(:
Felak Suresi'nde Allah'a sığınılması gereken şerlerden bazıları şunlardır:
- Yarattığı şeylerin şerrinden (\) 2 \(. ayet)
- Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden (\) 3 \(. ayet)
- Düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden (\) 4 \(. ayet)
- Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden (\) 5$. ayet)
Ayşe, okulda bulduğu cüzdanı hiç düşünmeden okul idaresine teslim etmiştir. Bu davranışı sayesinde cüzdan sahibine ulaştırılmış ve sahibi de Ayşe'ye teşekkür etmiştir.
Ayşe'nin bu davranışı aşağıdaki güzel ahlaki tutumlardan hangisine örnek teşkil eder?
B) Cömertlik
C) Dürüstlük
D) Hoşgörü
Arkadaşının üzüntülü olduğunu fark eden Elif, onun yanına giderek derdini sormuş ve ona destek olmaya çalışmıştır. Elif'in bu davranışı, İslam ahlakında önem verilen hangi tutum ve davranışlarla doğrudan ilişkilidir?
A) Kanaatkarlık ve İsrafB) Yardımlaşma ve Empati
C) Gurur ve Kibir
D) Hırs ve Rekabet
Aşağıdaki davranışlardan hangisi, bir kişinin "tevazu" sahibi olduğunu gösteren güzel ahlaki tutumlardan biridir?
A) Başkalarının hatalarını sürekli dile getirmekB) Kendini her zaman başkalarından üstün görmek
C) Başarılarını abartmadan, alçakgönüllülükle karşılamak
D) Haksızlığa uğradığında hemen öfkelenmek
Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatı, Müslümanlar için örnek bir model teşkil etmektedir. Onun dürüstlük, adalet, merhamet ve hoşgörü gibi vasıfları, hem bireysel hem de toplumsal ahlakın gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, Hz. Muhammed'in örnek kişiliğinin toplumsal ahlaki gelişime olan katkılarından biri olarak gösterilemez?
A) Toplumda güven ortamının oluşmasına katkı sağlamasıB) Bireylerin birbirine karşı saygı ve sevgi bağlarını güçlendirmesi
C) Sosyal adaletin ve eşitliğin yaygınlaşmasına öncülük etmesi
D) Ekonomik zenginliğin tek başına ahlaki gelişimin temelini oluşturduğunu göstermesi
Ahlaki değerlere sahip, örnek tutum ve davranışlar sergileyen bireylerin çoğalması, bir toplumun genel ahlaki seviyesini yükseltir. Bu durum, aynı zamanda toplumsal huzur ve barışın sürdürülmesinde de kilit rol oynar. Aşağıdakilerden hangisi, örnek davranışların bireyin ahlaki gelişimine olan doğrudan katkılarından biri değildir?
A) Empati yeteneğinin gelişmesiB) Sorumluluk bilincinin artması
C) Öz disiplin ve irade gücünün pekişmesi
D) Maddi kazanç elde etme motivasyonunun artması
"Tutum ve davranışlarda ölçülü olmak", dinimizin ve ahlakımızın önem verdiği temel ilkelerden biridir. Bu ilke, bireyin her alanda dengeli, aşırılıklardan uzak ve makul bir yol izlemesini öğütler. Buna göre, aşağıdaki davranışlardan hangisi "tutum ve davranışlarında ölçülü olmaya özen göstermeyen" bir kişiye ait olabilir?
A) Bir konuda karar verirken farklı görüşleri dinleyip kendi düşüncesini de katarak ortak bir yol bulmaya çalışmak.B) Harcamalarında israftan kaçınarak, gelirine ve ihtiyaçlarına uygun bir yaşam sürmek.
C) Duygularını kontrol altında tutarak, öfke veya sevinç gibi durumlarda aşırı tepkilerden uzak durmak.
D) Kendi düşüncesinin en doğru olduğunu savunarak, başkalarının fikirlerini dinlemeye ve anlamaya kapalı olmak.
Hz. Salih (a.s.) kıssasında, Semud kavminin inanmayanları tarafından istenen ve Allah'ın izniyle onlara bir delil olarak gönderilen mucize aşağıdakilerden hangisidir?
A) Denizden çıkan büyük bir balıkB) Ölüleri dirilten bir kuş
C) Kayadan çıkan bir dişi deve
D) Ateşe atıldığı halde yanmayan bir peygamber
Felak Suresi'nin anlamı ve Allah'tan sığınılması istenen kötülükler düşünüldüğünde, aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu surenin içeriğini en doğru şekilde özetler?
A) Allah'ın her şeye gücü yettiğini ve her şeyin yaratıcısı olduğunu ifade etmek.B) Yalnızca insanlardan gelebilecek zararlardan Allah'a sığınmayı öğretmek.
C) Sabahın Rabbine sığınılarak yaratılmışların şerrinden, karanlık çöktüğünde gecenin şerrinden, düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden ve kıskandığı zaman kıskancın şerrinden korunmayı istemek.
D) Mal ve mülk sevgisinin insanı Allah yolundan saptırmasından korunmayı dilemek.
"Sözünde durmak, doğruyu söylemek ve hileden uzak durmak" gibi davranışlar aşağıdaki ahlaki tutum ve davranışlardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
A) HoşgörüB) Empati
C) Dürüstlük
D) Sorumluluk
Bir arkadaşımızın zor bir durumda olduğunu gördüğümüzde ona destek olmak, onun duygularını anlamaya çalışmak ve elinden gelen yardımı yapmak hangi güzel ahlaki tutumun bir göstergesidir?
A) SabırB) Adalet
C) Empati
D) Kanaatkarlık
Toplumda huzur ve barışın sağlanması, insanlar arasındaki sevgi ve saygı bağlarının güçlenmesi için aşağıdaki güzel ahlaki tutum ve davranışlardan hangisinin yaygınlaşması büyük önem taşır?
A) HasetB) Kibir
C) Bencillik
D) Yardımlaşma ve dayanışma
Hz. Muhammed (s.a.v.)'in hayatı, Müslümanlar için örnek bir ahlak rehberidir. Onun dürüstlük, merhamet ve adalet gibi tutum ve davranışlarını benimseyen bir birey için aşağıdaki yargılardan hangisi doğru olur?
A) Sadece kendi çıkarlarını düşünmeye başlar.B) Toplumsal kurallara uyma zorunluluğu ortadan kalkar.
C) Ahlaki değerleri içselleştirerek karakterini olumlu yönde geliştirir.
D) Başkalarının hatalarını görmezden gelme eğilimi artar.
Bir toplumda dürüstlük, yardımlaşma ve hoşgörü gibi örnek davranışların yaygınlaşması, o toplumun ahlaki gelişimi üzerinde nasıl bir etki yaratır?
A) Bireyler arası rekabeti artırarak ekonomik gelişimi hızlandırır.B) Toplumsal güveni zayıflatır ve bireyselliği ön plana çıkarır.
C) Toplumsal dayanışmayı güçlendirir, huzur ve adaleti artırır.
D) Farklı inanç ve düşüncelere karşı hoşgörüsüzlüğü teşvik eder.
İslam dini, inanç ve ibadetlerde olduğu gibi günlük yaşamdaki tutum ve davranışlarda da ölçülü olmayı emreder. Aşırılıklardan kaçınmak, her konuda dengeyi gözetmek ve orta yolu tercih etmek, hem bireysel hem de toplumsal huzur için büyük önem taşır. Buna göre, tutum ve davranışlarda ölçülü olmanın bireye ve topluma sağladığı faydalardan biri değildir?
A) Bireyin manevi huzura kavuşmasını sağlar.B) Toplumsal ilişkilerde uyum ve dayanışmayı artırır.
C) Aşırılıklardan uzak durarak sağlıklı kararlar alınmasına yardımcı olur.
D) Kişinin anlık istek ve arzularına sınırsızca uymasına olanak tanır.
Hz. Salih'in hayatı ve peygamberlik mücadelesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Semud kavmine peygamber olarak gönderilmiştir.B) Halkı kendisinden peygamberliğinin kanıtı olarak bir mucize istemiştir.
C) Mucize olarak kayadan dişi bir deve çıkarmıştır.
D) Semud kavmi, Hz. Salih'in mucizesi olan deveyi sahiplenip onu korumuştur.
Felak Suresi'nde yüce Allah'tan sığınılması emredilen kötülükler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
A) Yaratılmışların şerrindenB) Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden
C) Düğümlere üfleyen büyücülerin şerrinden
D) Cimrilik ve israfın şerrinden
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3688-7-sinif-guzel-ahlaki-tutum-ve-davranislar-ve-olculu-olma-hz-salih-in-hayati-ve-felak-suresi-ve-anlami-test-coz-m8xh