Ünlü Düşmesi: Sınav Öncesi Çalışma Notu
Ünlü Düşmesi Nedir? 🎡
Kelime türetilirken veya birleşirken bazı ses olayları yaşanır. Ünlü düşmesi de bunlardan biridir. Temel olarak, bir kelimeye ek geldiğinde veya iki kelime birleştiğinde, kelime içindeki bir ünlünün düşmesi olayıdır.
Ünlü Düşmesinin Nedenleri
Ünlü düşmesi genellikle şu durumlarda görülür:
- İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan kelimelere ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde: Örneğin, "ağız" kelimesine "-ı" eki geldiğinde "ağzı" olur.
- İki kelimenin birleşmesi sırasında: Örneğin, "ne" ve "asıl" kelimeleri birleşince "nasıl" olur.
Ünlü Düşmesinin Formülü 🎢
Ünlü düşmesini daha iyi anlamak için şu formülü aklında tutabilirsin:
Ünlü Düşmesi Örnekleri 🎠
İşte ünlü düşmesine birkaç örnek:
- Omuz + u → Omzu
- Karın + ı → Karnı
- Şehir + i → Şehri
- Kayıp + olmak → Kaybolmak
- Sabır + etmek → Sabretmek
Dikkat Edilmesi Gerekenler!
Her ünlü ile başlayan ek, ünlü düşmesine neden olmaz. Kelimenin yapısına ve ekine dikkat etmek gerekir. Özellikle birleşik kelimelerdeki ünlü düşmelerine dikkat!
Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?
A) Burnu kanıyordu.
B) Şehri çok özlemişti.
C) Fikrini değiştirdi.
D) Karnı ağrıyordu.
E) Oyunu beğendim.
Çözüm: A, B ve D şıklarında "burun, şehir, karın" kelimelerinde ünlü düşmesi vardır. C şıkkında "fikir" kelimesi ünlü ile başlayan bir ek almasına rağmen ünlü düşmesi olmamıştır. E şıkkında ünlü düşmesi bulunmamaktadır. Bu nedenle cevap E'dir.
Soru 2:
Aşağıdaki kelimelerden hangisi ünlü düşmesine uğramıştır?
A) Gözlük
B) Bilezik
C) Burun
D) Ağzı
E) Kalem
Çözüm: "Ağız" kelimesine "-ı" eki geldiğinde "ağzı" şeklinde ünlü düşmesi yaşanmıştır. Bu nedenle cevap D'dir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
A) Çocuklar bahçede neşeyle oyun oynuyordu.B) Hava çok güzel olduğu için yürüyüşe çıktık.
C) Arkadaşının omzuna dokunarak onu teselli etti.
D) Kitaplarını düzenli bir şekilde raflara yerleştirdi.
E) Uzun bir yolculuktan sonra memleketine vardı.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi yaşamaz?
A) KaynıB) Burcu
C) Alnı
D) Kulağı
E) Karnı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü düşmesi meydana gelmiştir?
A) O, her zaman çok _güler_ yüzlü bir insandı.B) Bu _konuyu_ bir kez daha gözden geçirmeliyiz.
C) Küçük _çocuğun_ karnı açlıktan gurulduyordu.
D) Yeni _kitapları_ rafa dikkatlice yerleştirdi.
E) Arkadaşlarıyla _uzun_ sohbetler yapmayı severdi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine örnek olabilecek bir sözcük bulunmaktadır?
A) Hafta sonu arkadaşlarımla pikniğe gideceğiz.B) Onun aklına gelen ilk fikir, hepimizi şaşırttı.
C) Bugün hava çok rüzgarlı olduğu için dışarı çıkmadık.
D) Sınav sonuçlarını büyük bir merakla bekliyorduk.
E) Herkes yeni öğretmeni hakkında iyi şeyler söylüyordu.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünlü düşmesi yoktur?
A) KeşifB) Fikir
C) Gönül
D) Kalem
E) Oyun
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
A) Herkesin gönlü ferah olsun diye dua etti.B) Arabayı park ederken zorlandı.
C) Dün akşam onlarla sinemaya gittik.
D) Yeni evlerine bayıldık, çok güzel döşenmiş.
E) Pencereden dışarıyı seyretmek hobisiydi.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi gerçekleşmez?
A) sabırB) burun
C) omuz
D) boyut
E) akıl
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi, ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi yaşayabilecek bir yapıya sahiptir?
A) kitapB) kapı
C) göğüs
D) masa
E) oku
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi örneği bulunmamaktadır?
A) Doktor, hastanın karnını muayene etti.B) Bu şehrin insanları çok misafirperverdir.
C) Akşam yemeğinde annesinin yaptığı çorbayı içti.
D) Kardeşinin burnu kanayınca telaşlandı.
E) Aklım almıyor bu kadar büyük bir hatayı nasıl yaptı?
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi yaşayarak "beynine" şeklini alır?
A) boyunB) kayıt
C) oğul
D) beyin
E) nehir
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/375-12-sinif-unlu-dusmesi-test-coz-1770676358