📌 Sayıların Yazımı Kuralları
Sevgili \(6.\) Sınıf öğrencileri, Türkçe dersimizin önemli konularından biri olan sayıların doğru yazımı, günlük hayatımızda ve yazılı sınavlarda sıkça karşımıza çıkar. Bu konuda hata yapmamak için gelin, kuralları birlikte inceleyelim.
💡 Genel Kurallar
- ✅ Sayılar metin içinde genellikle harflerle yazılır.
Örnek: "Bugün üç elma yedim." (Doğru), "Bugün \(3\) elma yedim." (Yanlış, özel durumlar dışında) - ✅ Dört veya daha çok basamaklı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur.
Örnek: " \(1.234\) ", " \(25.467.123\) " - ✅ Para ile ilgili işlemler, senet, çek vb. ticari belgelerde sayılar bitişik yazılır.
Örnek: "Beş yüz TL" yerine " \(500\) TL" (banka belgelerinde "beş yüz Türk lirası") - ✅ Üleştirme sayıları (paylaştırma) rakamla değil, yazıyla belirtilir.
Örnek: "ikişer", "yedişer" (Doğru), " \(2\) 'şer", " \(7\) 'şer" (Yanlış) - ✅ Sıra sayıları rakamla yazıldığında ya yanına nokta konur ya da kesme işaretiyle ek ayrılır.
Örnek: " \(3.\) sıra", " \(15.\) kat", " \(2.\) 'nci öğrenci" (Doğru), " \(3.'üncü\) " (Yanlış) - ✅ Kesirli sayılar yazılırken tam kısım ile kesir kısmı arasına virgül konur.
Örnek: " \(2,5\) " (iki tam onda beş), " \(1,75\) " (bir tam yüzde yetmiş beş) - ✅ Büyük sayılarda bin, milyon, milyar, trilyon kelimeleri harfle yazılabilir.
Örnek: " \(15\) milyon kişi", " \(2\) milyar dolar" - ✅ Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl arasına nokta veya eğik çizgi konur.
Örnek: " \(29.05.1453\) " veya " \(29/05/1453\) "
🚀 Unutmayın: Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime büyük harfle başlamaz. Ancak özel isim ise büyük harfle başlar.
Örnek: " \(1923\) yılında Cumhuriyet ilan edildi."
📌 Kısaltmaların Yazımı Kuralları
Kısaltmalar, kelime veya kelime gruplarının daha kısa bir şekilde ifade edilmesidir. Doğru kısaltma kullanımı, yazılı anlatımda hem hız hem de doğruluk sağlar.
💡 Genel Kurallar
- ✅ Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır.
Örnek: T.C. (Türkiye Cumhuriyeti), TDK (Türk Dil Kurumu), KB (Kuzeybatı) - ✅ Ölçü birimlerinin kısaltmaları uluslararası standartlara uygundur ve sonuna nokta konmaz.
Örnek: " \(m\) " (metre), " \(km\) " (kilometre), " \(kg\) " (kilogram), " \(cm\) " (santimetre) - ✅ Bazı kısaltmaların sonuna nokta konur. Bunlar genellikle özel isim olmayan veya anlamı tek kelimeyle ifade edilen kısaltmalardır.
Örnek: "vb." (ve benzeri), "prof." (profesör), "dr." (doktor), "sok." (sokak) - ✅ Kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre (yani kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre) yazılır.
Örnek: TDK'nin (Türk Dil Kurumu'nun değil, TDK'nin), kg'dan (kilogramdan değil, kegeden), cm'ye (santimetreye) - ✅ Büyük harfle yapılan kısaltmalarda (T.C. hariç) nokta kullanılmaz.
Örnek: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), PTT (Posta Telgraf Telefon) - ✅ Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır.
Örnek: "cm'yi" (santimetreyi), "kg'dan" (kilogramdan)
🚀 İpucu: Kısaltmaların doğru yazımı, metinlerinizi daha anlaşılır ve profesyonel yapar. Özellikle sınavda bu kurallara dikkat etmek size puan kazandıracaktır!
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru \(1\): Sayıların Yazımı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Bugün \(2.\) 'nci dersimiz Türkçe idi.
- Sınıfımızda \(20\) öğrenci bulunmaktadır.
- Annem bana \(5\) 'er elma verdi.
- Bu filmi \(3\) milyon kişi izlemiş.
Çözüm:
Cevap \(3.\) seçeneğidir. Üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla belirtilir. " \(5\) 'er" yerine "beşer" şeklinde yazılmalıydı. Diğer seçeneklerdeki yazımlar doğrudur.
- \(1.\) seçenekteki " \(2.\) 'nci" yazımı doğru.
- \(2.\) seçenekteki " \(20\) öğrenci" yazımı doğru.
- \(4.\) seçenekteki " \(3\) milyon" yazımı doğru.
Örnek Soru \(2\): Kısaltmaların Yazımı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili bir hata yapılmıştır?
- TDK'nın yeni yayımlanan sözlüğünü aldım.
- Bu dosya \(5\) kg'dan daha ağırdı.
- Prof. Dr. Ayşe Yılmaz, konferans verdi.
- TRT'ye yeni bir dizi geliyor.
Çözüm:
Cevap \(1.\) seçeneğidir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre yazılır. "TDK" kısaltmasına gelen ek, "TDK'nin" şeklinde olmalıydı. "TDK'nın" yazımı yanlıştır.
- \(2.\) seçenekteki "kg'dan" yazımı doğru (kilogramdan).
- \(3.\) seçenekteki "Prof. Dr." kısaltmaları ve ekleri doğru.
- \(4.\) seçenekteki "TRT'ye" yazımı doğru.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Sınavda \( 1.\) soruyu doğru cevapladım.B) Apartmanın \( 5\). katında oturuyoruz.
C) Çocuklara ikişer kalem dağıttık.
D) Herkese \( 3\) 'er elma düştü.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Türkiye'nin nüfusu yaklaşık \( 85.000.000\) 'dur.B) Sınıfta \( 15.00\) TL topladık.
C) Annem \( 1980\) 'de doğdu.
D) Maç \( 21.00\) 'de başlayacak.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Sınıfın \( %60\) 'ı kız öğrencilerden oluşuyor.B) Pastanın çeyreğini yedim.
C) Toplantı \( 20.15\) 'te başlayacak.
D) Cumhuriyet \( 1923\) 'te ilan edildi.
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisinin yazımı doğrudur?
A) T.B.M.M.'ninB) K.K.T.C.'ye
C) A.B.D.'den
D) T.C.'nin
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmalara getirilen ekin yazımında yanlışlık yapılmıştır?
A) PTT'den gelen kargoyu teslim aldık.B) TRT'nin yeni programı çok beğenildi.
C) TDK'ya göre bu kelimenin doğru yazımı böyledir.
D) THY'ye ait uçaklar zamanında kalktı.
Kısaltmaların yazımıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) "Türkiye Cumhuriyeti"nin kısaltması "T.C." şeklinde yazılır.B) Kuruluş adlarının kısaltmalarında harfler arasına nokta konulmaz.
C) Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.
D) Küçük harflerle yapılan ölçü birimi kısaltmalarına gelen ekler, kısaltmanın harflerinin okunuşuna göre belirlenir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Yarışmada \( 3. \) olan öğrenci ödül aldı.B) Sınıfta \( 10'ar \) kişilik gruplar oluşturuldu.
C) Bu yıl \( 4. \) kez tatile çıktık.
D) Herkese ikişer fındık düştü.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımı doğru yapılmıştır?
A) Toplantı \( 15:30'da \) başlayacak.B) Dükkan \( 09.00 \) ile \( 18.00 \) arası açık.
C) Mağazadaki ürünlerde \( % 20 \) indirim var.
D) \( 29. \) Ekim \( 1923'te \) Cumhuriyet ilan edildi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu yıl \( 1.500 \) kişi etkinliğe katıldı.B) Kitabın fiyatı \( 25,75 \) TL'dir.
C) Proje için \( beşyüzbin \) lira harcandı.
D) Dairemiz \( 3. \) katta bulunuyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) T.C. Anayasası'na göre herkes eşittir.B) TBMM'ye yeni bir yasa teklifi sunuldu.
C) Prof. Dr. Ahmet Bey, konferansa katıldı.
D) Bu ürünün ağırlığı 5 kg.'dır.
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisinin yazımı doğrudur?
A) T.D.K.'ninB) M.E.B.'e
C) Cad.
D) B.M.'de
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?
A) Türkiye 20. yy.'ın başlarında önemli değişimler yaşadı.B) Yarışmacı 100 m'lik mesafeyi hızlıca koştu.
C) Av. Ayşe Hanım, davayı başarıyla sonuçlandırdı.
D) T.C.D.D.'ye yeni vagonlar alındı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/3821-6-sinif-sayilarin-yazimi-ve-kisaltmalarin-yazimi-test-coz-don0