✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

6. Sınıf Genleşme Test Çöz

SORU 1

Bir metal çubuğun boyunun sıcaklıkla değişimi inceleniyor. Çubuğun başlangıç sıcaklığı \( 20^\circ C \) iken boyu \( 100 \) cm'dir. Çubuğun sıcaklığı \( 100^\circ C \) 'ye çıkarıldığında boyunun \( 100.1 \) cm olduğu gözlemleniyor. Bu metal çubuğun genleşme katsayısı kaç \( /^\circ C \) olur?

A) \( 1 \times 10^{-5} \)
B) \( 1 \times 10^{-4} \)
C) \( 1 \times 10^{-3} \)
D) \( 1 \times 10^{-2} \)
Açıklama:
Genleşme miktarı \( \Delta L = L_0 \cdot α \cdot \Delta T \) formülü ile hesaplanır. Burada \( L_0 \) başlangıç boyu, \( α \) genleşme katsayısı ve \( \Delta T \) sıcaklık değişimidir. Verilenler: \( L_0 = 100 \) cm, \( \Delta L = 100.1 - 100 = 0.1 \) cm, \( \Delta T = 100^\circ C - 20^\circ C = 80^\circ C \). Formülde yerine koyarsak: \( 0.1 = 100 \cdot α \cdot 80 \). Buradan \( α = \frac{0.1}{100 \cdot 80} = \frac{0.1}{8000} = \frac{1}{80000} = 0.0000125 \). Bu değeri bilimsel gösterimle ifade edersek \( 1.25 \times 10^{-5} \) olur. Şıklar göz önüne alındığında, en yakın değer \( 1 \times 10^{-5} \) olarak kabul edilebilir.
Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Genleşme: Maddenin Isıyla Büzülüp Genişlemesi 🚀

Genleşme Nedir? 📌

Isınan maddelerin hacimlerinin artması olayına genleşme denir. Soğuyan maddelerin ise hacimleri küçülür ve bu olaya büzülme denir. Genleşme ve büzülme, maddelerin ortak özelliklerindendir.

Genleşmenin Sebebi Nedir? 💡

Maddeler ısı aldıklarında tanecikleri daha hızlı hareket etmeye başlar. Bu hızlı hareket, tanecikler arasındaki boşlukların artmasına neden olur. Tanecikler arasındaki boşlukların artması, maddenin toplam hacminin artması anlamına gelir. Yani madde genleşir.

Genleşmeyi Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Genleşme Çeşitleri

Genleşme, maddenin hallerine ve boyutlarına göre üçe ayrılır:

Genleşmenin Günlük Hayattaki Uygulamaları ve Örnekleri ✅

💡 Unutmayalım: Su, özel bir maddedir. \(0^\circ C\) ile \(4^\circ C\) arasında ısıtıldığında büzülür, \(4^\circ C\) 'den sonra genleşir. Bu durum, donan göllerin üstten donmasının ve canlıların yaşamını sürdürmesinin nedenlerinden biridir.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1:

Uzunluğu \(L_0\) olan bir metal çubuk, \(10^\circ C\) sıcaklık değişiminde \(0.5\) cm uzuyor. Aynı metalden yapılmış, \(2L_0\) uzunluğundaki başka bir çubuk, \(20^\circ C\) sıcaklık değişiminde ne kadar uzar?

Çözüm 1:

Genleşme miktarı, ilk uzunluk, sıcaklık değişimi ve maddenin genleşme katsayısı ile doğru orantılıdır. İlk durumda genleşme miktarı \(\Delta L_1 = k \cdot L_0 \cdot \Delta T_1\) olarak verilir. Burada \(\Delta L_1 = 0.5\) cm, \(\Delta T_1 = 10^\circ C\) 'dir.

İkinci durumda, ilk uzunluk \(2L_0\) ve sıcaklık değişimi \(\Delta T_2 = 20^\circ C\) 'dir. Genleşme miktarı \(\Delta L_2 = k \cdot (2L_0) \cdot \Delta T_2\) olacaktır.

\(\Delta L_2 = k \cdot (2L_0) \cdot (20^\circ C) = 4 \cdot (k \cdot L_0 \cdot 10^\circ C) = 4 \cdot \Delta L_1\)

\(\Delta L_2 = 4 \cdot 0.5\) cm \(= 2\) cm

Cevap: Metal çubuk \(2\) cm uzar.

Soru 2:

Birbirine perçinlenmiş \(A\) ve \(B\) metal çubuklarından oluşan bir sistem \(10^\circ C\) ısıtıldığında şekildeki gibi eğilmektedir. Buna göre, hangi metal daha fazla genleşir?

(Varsayımsal görsel: Üstte A, altta B metalinden yapılmış çubuklar birleşik. Isıtıldığında üstteki A çubuğu daha fazla uzayarak dış bükey hale gelmiş.)

Çözüm 2:

Sistem ısıtıldığında \(A\) metalinin daha fazla uzadığı ve çubuğun dış bükey hale geldiği gözlemleniyor. Bu durum, \(A\) metalinin \(B\) metalinden daha fazla genleştiği anlamına gelir. Çünkü genleşme miktarı fazla olan taraf daha uzun olur ve eğilmeye neden olur.

Cevap: \(A\) metali, \(B\) metalinden daha fazla genleşir.