Ünlü düşmesi, Türkçede iki heceli bazı kelimelerin ünlü ile başlayan bir ek aldığında ikinci hecesindeki ünlünün düşmesi olayıdır. Bu durum genellikle kelimenin telaffuzunu kolaylaştırmak amacıyla gerçekleşir. 11. Sınıf öğrencilerinin dikkat etmesi gereken nokta, bu ses olayının yazım kurallarını etkilemesidir. Ünlü düşmesi olan kelimeler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında düşen ünlü harf yazımda gösterilmez.
Önemli Not: Her ünlüyle başlayan ek alan kelimede ünlü düşmesi olmayabilir. Kelimenin kökeni ve yapısı bu durumu etkiler.
Örnekler:
- ağız + ı \(=\) ağzı 👄
- omuz + u \(=\) omzu 💪
- karın + ı \(=\) karnı 🤰
Yazım Yanlışlarına Dikkat! "Ağızı", "omuzu" gibi yazımlar yanlıştır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü (hece) düşmesi kuralına uyan bir sözcük kullanılmıştır?
A) Çocuk, yaramazlık yapınca annesi ona kızdı.B) Doktor, hastanın ağzını kontrol etti.
C) Gökyüzünde parlayan yıldızlar ne kadar güzeldi.
D) Yeni aldığı elbisesi ona çok yakışmıştı.
E) Bahçedeki çiçekler mis gibi kokuyordu.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde ünlü düşmesi olayı gerçekleşmemiştir?
A) beyniB) omzu
C) şehri
D) kalbi
E) ömrü
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü (hece) düşmesi olayı vardır?
A) O, her zaman doğruluktan yanadır.B) Kalabalıkta yanlışlıkla kolunu çarptı.
C) Bu işte ilerlemek için çok çalışmalısın.
D) Çocuklar bahçede topluyorlardı.
E) Gökyüzü masmaviydi bugün.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "sıcak" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Fırından yeni çıkmış ekmekler çok sıcaktı.B) Sobanın yanına oturunca birden sıcak bastı.
C) Arkadaşımın sıcak gülüşü içimi ısıttı.
D) Yaz günlerinde hava her zaman sıcak olur.
E) Çorbayı hemen bitirmelisin, daha sıcakken.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün zıt anlamlısı parantez içinde yanlış verilmiştir?
A) Bu kadar uzun bir yolu nasıl yürüyeceğiz? (kısa)B) Tembel insanlar başarıya ulaşamaz. (çalışkan)
C) Onun güzel sesi herkesi etkiledi. (çirkin)
D) Dostluk en değerli hazinedir. (karşıtlık)
E) Köyün yüksek tepesinde bir ev vardı. (alçak)
"Gemi limana yanaştığında, kaptan köprüden aşağı indi." cümlesinde altı çizili "köprü" sözcüğü, aşağıdaki anlam türlerinden hangisine örnek oluşturur?
A) Gerçek anlamB) Mecaz anlam
C) Terim anlam
D) Yan anlam
E) Soyut anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü (hece) düşmesine uğramış bir sözcük yoktur?
A) Çocuğun alnı terden sırılsıklam olmuştu.B) Bu kadar yükü tek başına omzu kaldıramaz.
C) Kalabalıkta burnu kanayan arkadaşına yardım etti.
D) Hayatının en büyük hatasını yaptığını beyni yeni algılamıştı.
E) Sabah erkenden kalkıp sahilde uzun bir yürüyüş yaptı.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi, ünlü ile başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi yaşamaz?
A) gönülB) boyun
C) oğul
D) akıl
E) okul
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesi kuralına uygun bir örnek bulunmaktadır?
A) Arkadaşlarıyla birlikte sinemaya gitmek için anlaştılar.B) Evin bahçesindeki ağaçlar sonbaharda yapraklarını döktü.
C) Oturduğu yerden kalkıp omzunu silkeledi ve yola koyuldu.
D) Hava kararınca tüm sokaklar sessizliğe büründü.
E) Yeni aldığı kitabı bir solukta bitirmişti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Kitaptaki bilgiler çok değerliydi.B) Sende de mi anahtar vardı?
C) Oysaki her şey ne kadar güzeldi.
D) Toplantıda ki herkes onu dinliyordu.
E) Gel de görelim kim haklı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?
A) Herşey çok güzel olacak.B) Hiçbirimiz bu duruma anlam veremedik.
C) Birkaç gün sonra tekrar görüşeceğiz.
D) Yalnız kalmak bazen iyidir.
E) Göz göze geldik aniden.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Yirmibeş yıl sonra memleketine döndü.B) El ele tutuşup yürüdüler.
C) Hafta sonu pikniğe gideceğiz.
D) Güpegündüz hırsızlık yaptılar.
E) Akşamüstü buluşalım mı?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'yara' sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Düştüğünde dizindeki yara çok kanadı.B) Ameliyattan sonra yara izi kalıcı oldu.
C) Sözleri yüreğinde derin bir yara açtı.
D) Kedinin pençesiyle kolunda küçük bir yara oluştu.
E) Antikacı, eski vazodaki derin yarayı tamir etti.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'kök' sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Ağacın kökleri toprağın derinliklerine iniyordu.B) Bu problemin köküne inmek gerekiyor.
C) Türkçede 'gel-' fiilinin köküne '-ecek' eki getirilerek gelecek zaman oluşturulur.
D) Bitkinin kök sistemini inceledik.
E) Sorunun kökeni çok eskiye dayanıyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük nitel bir anlam taşımaktadır?
A) Evimiz okula üç kilometre uzaktaydı.B) Köyde beş katlı bir bina inşa ediliyor.
C) Bugün çok yorgun hissediyorum.
D) Bu, harika bir fikir!
E) Sınavda yüksek puan aldı.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/393-11-sinif-unlu-ses-dusmesi-yazim-yanlislari-ve-sozcukte-anlam-karma-test-coz-9506