7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Notları: Senaryo 1 Odaklı İnceleme
Konu: Elektrik Yükleri ve Elektriklenme
Merhaba sevgili 7. Sınıf öğrencileri! Bu haftaki dersimizde, elektriklenme konusunu ve farklı elektrik yükü çeşitlerini derinlemesine inceleyeceğiz. Elektriklenme, cisimlerin birbirine sürtünmesi veya temas etmesi sonucu yük dengelerinin değişmesi olayıdır. Bu olay sonucunda cisimler pozitif, negatif veya nötr yükle yüklenebilir. 📌
Elektrik Yükü Çeşitleri
Temel olarak iki tür elektrik yükü vardır:
- Pozitif Yük (+): Genellikle protonlardan kaynaklanır.
- Negatif Yük (-): Genellikle elektronlardan kaynaklanır.
Bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşitse, atom nötr olarak adlandırılır. Eğer elektron sayısı proton sayısından fazlaysa cisim negatif yüklü, elektron sayısı proton sayısından azsa cisim pozitif yüklü olur. 💡
Elektriklenme Yöntemleri
Cisimler üç temel yöntemle elektriklenir:
- Sürtünme ile Elektriklenme: İki yalıtkan cisim birbirine sürtüldüğünde, bir cisimden diğerine elektron geçer. Örneğin, yünlü bir kumaşa plastik çubuk sürtüldüğünde, plastik negatif, yünlü kumaş pozitif yüklenir.
- Dokunma ile Elektriklenme: Bir yüklü cisim nötr bir cisme dokunduğunda, yükler paylaşılır. Eğer dokunan cisimler iletken ise yükler eşit olarak dağılır.
- Etki ile Elektriklenme (Kutup Etkisi): Yüklü bir cisim, nötr bir iletken cisme yaklaştırıldığında, iletken cisimdeki yükler yeniden dağılır. Cisim dokunulmadan yüklenir.
Yüklerin Etkileşimi
Farklı yükler birbirini çekerken, aynı yükler birbirini iter. Bu temel prensip, elektrik alanın anlaşılmasında önemlidir.
- Zıt Yükler Birbirini Çeker: Pozitif (+) yükler ile negatif (-) yükler birbirini çeker.
- Aynı Yükler Birbirini İter: İki pozitif (+) yük veya iki negatif (-) yük birbirini iter.
Önemli Kavramlar
Aşağıdaki kavramlar, elektriklenme konusunu daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır:
- Yalıtkan Maddeler: Elektrik akımını iletmeyen maddelerdir. (Örn: Cam, plastik, kauçuk)
- İletken Maddeler: Elektrik akımını iyi ileten maddelerdir. (Örn: Metaller, grafit)
- Kutup Etkisi: Yüklü bir cismin yaklaştırılmasıyla nötr iletkenlerde yük ayrışması.
Tablo: Elektriklenme Yöntemleri Karşılaştırması
| Yöntem | Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| Sürtünme | İki yalıtkan cismin birbirine sürtülmesi | Her iki cisim de zıt yükle yüklenir. |
| Dokunma | Yüklü cismin nötr cisme dokunması | Yükler paylaşılır, cisimler aynı işaretli yüklenir. |
| Etki | Yüklü cismin nötr iletkene yaklaştırılması | Nötr cisimde yük ayrışması olur, cisim dokunmadan yüklenmez. |
🚀 Unutmayın, elektriklenme günlük hayatımızda pek çok yerde karşımıza çıkar!
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Bir cam çubuğu ipek kumaşa sürtüyoruz. Cam çubuk pozitif yüklenirse, ipek kumaş ne tür yüklenir?
Çözüm:Sürtünme ile elektriklenmede, bir cisimden diğerine elektron geçer. Eğer cam çubuk pozitif yükleniyorsa, bu demektir ki cam çubuk elektron kaybetmiştir. Kaybedilen elektronlar diğer cisme, yani ipek kumaşa geçmiş olmalıdır. Bu nedenle ipek kumaş, elektron kazandığı için negatif yüklenecektir. ✅
Soru 2:
Nötr bir K iletken topuna, negatif yüklü bir L cismi yaklaştırılıyor. L cismi K topuna dokundurulmadan etki ile elektriklenme gerçekleşiyor. K topunun L cismine yakın tarafında hangi yükler toplanır?
Çözüm:Etki ile elektriklenmede, yüklü cisim nötr iletken cisme yaklaştırıldığında, iletkenin içindeki serbest elektronlar hareket eder. Negatif yüklü L cismi yaklaştırıldığında, K topunun içindeki negatif yükler (elektronlar) L cisminden uzağa doğru itilir. Bu durumda K topunun L cismine yakın tarafında pozitif yükler, L cisminden uzak tarafında ise negatif yükler toplanır. Dolayısıyla, K topunun L cismine yakın tarafında pozitif yükler toplanır. 💡
Bir öğrenci, hazırladığı bir deneyde 200 gramlık bir saksı çiçeğine her gün eşit miktarda su vermektedir. Birinci gün 50 ml su verdiğinde, çiçeğin toprağının ağırlığı 220 gram olmuştur. İkinci gün de aynı miktarda su verdiğinde, toprağın ağırlığındaki artışın önceki güne göre nasıl değiştiğini gözlemlemek istemektedir.
Buna göre, ikinci gün verilen suyun toprağın ağırlığına katkısı kaç gramdır?
B) 15 gram
C) 20 gram
D) 25 gram
Bir kimya laboratuvarında, A ve B maddeleri karıştırılarak yeni bir madde C elde edilmektedir. Deneyde 150 gram A maddesi ile 75 gram B maddesi kullanıldığında, oluşan C maddesinin kütlesi 210 gram olarak ölçülmüştür.
Bu deneyde, tepkimeye girmeyen madde hangi maddedir ve ne kadar kütlededir?
B) B maddesi, 15 gram
C) A maddesi, 30 gram
D) B maddesi, 30 gram
Bir fizik deneyi sırasında, 500 gramlık bir buz kütlesinin tamamının erimesi için \( 167500 \) Joule enerji verilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Buna göre, 1 gram buzu eritmek için kaç Joule enerjiye ihtiyaç vardır?
B) 335 Joule
C) 350 Joule
D) 400 Joule
Bir beherde bulunan 250 mL suyun sıcaklığı 20°C'dir. Bu suya 100 gram buz (0°C) eklendiğinde, sistemin denge sıcaklığı kaç °C olur? (Suyun öz ısısı \( c_{su} = 4.18 \, \text{J/g°C} \), buzun erime ısısı \( L_e = 334 \, \text{J/g} \), buzun öz ısısı \( c_{buz} = 2.09 \, \text{J/g°C} \) olarak verilmiştir. Suyun yoğunluğu yaklaşık \( 1 \, \text{g/mL} \) kabul edilecektir.)
B) \( 5^\circ\text{C} \)
C) \( 10^\circ\text{C} \)
D) \( 15^\circ\text{C} \)
Bir öğrenci, elindeki 360 gramlık bir karışımın \( \frac{1}{3} \) 'ünü kullandıktan sonra, kalan karışıma başlangıçtaki miktarın \( \frac{1}{4} \) 'ü kadar daha ekliyor. Son durumda karışımdaki toplam madde miktarı kaç gramdır?
A) \( 360 \) gramB) \( 420 \) gram
C) \( 480 \) gram
D) \( 540 \) gram
Bir depoda bulunan 720 litre suyun önce \( \frac{2}{5} \) 'i kullanılıyor, ardından kalan suyun \( \frac{1}{3} \) 'i daha kullanılıyor. Depoda kaç litre su kalmıştır?
A) \( 288 \) litreB) \( 432 \) litre
C) \( 240 \) litre
D) \( 144 \) litre
Bir çiftçi tarlasının önce \( \frac{1}{4} \) 'üne buğday, sonra kalan kısmın \( \frac{2}{3} \) 'üne arpa ekiyor. Tarlanın ekilmeyen kısmı, tarlanın tamamının yüzde kaçıdır?
A) \( 25 % \)B) \( 33.3 % \)
C) \( 50 % \)
D) \( 75 % \)
Bir öğrenci, 120 sayfalık bir kitabın ilk gün \( \frac{1}{4} \) 'ünü okumuştur. İkinci gün ise kalan sayfaların \( \frac{1}{3} \) 'ünü okumuştur. Buna göre öğrenci ikinci gün kaç sayfa kitap okumuştur?
A) \( 20 \)B) \( 30 \)
C) \( 40 \)
D) \( 60 \)
Bir manav, elindeki limonların \( \frac{2}{5} \) 'ini sattıktan sonra geriye 30 kilogram limon kalmıştır. Manav başlangıçta kaç kilogram limon satmıştır?
A) \( 15 \)B) \( 20 \)
C) \( 30 \)
D) \( 40 \)
Bir çiftçi tarlasının önce \( \frac{1}{3} \) 'ünü, sonra kalan kısmın \( \frac{1}{2} \) 'sini ekmiştir. Çiftçi toplamda tarlanın ne kadarını ekmiştir?
A) \( \frac{1}{2} \)B) \( \frac{2}{3} \)
C) \( \frac{5}{6} \)
D) \( \frac{1}{3} \)
Bir öğrenci, saf bir su örneğinin pH değerini ölçüyor. Ölçüm sonucunda pH değerinin 7 olduğunu görüyor. Bu durum, su örneği hakkında ne söylenebilir?
A) Suyun asidik olduğunu gösterir.B) Suyun nötr olduğunu gösterir.
C) Suyun bazik olduğunu gösterir.
D) Suyun kaynama noktasının düşük olduğunu gösterir.
Hücre zarının seçici geçirgenlik özelliği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Hücre zarı, tüm maddelerin hücre içine serbestçe girmesine ve çıkmasına izin verir.B) Hücre zarı, bazı maddelerin geçişine izin verirken bazılarını engeller veya yavaşlatır.
C) Hücre zarı, yalnızca büyük moleküllerin hücre içine alınmasını sağlar.
D) Hücre zarı, hücre dışındaki maddelerin hiçbir şekilde hücre içine girmesini engellemez.
Aşağıdaki moleküllerden hangisi, canlıların temel yapı taşı olan hücrelerin enerji ihtiyacını karşılamak için kullanılır?
A) VitaminlerB) Mineraller
C) Karbonhidratlar
D) Su
Bir öğrenci, aşağıdaki doğru orantıyı kurmuştur:
\( \frac{2}{5} = \frac{x}{15} \)
Bu orantıda \( x \) değeri kaçtır?
B) \( 6 \)
C) \( 8 \)
D) \( 10 \)
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir orantı belirtmez?
A) \( \frac{3}{4} = \frac{6}{8} \)B) \( \frac{5}{10} = \frac{1}{2} \)
C) \( \frac{2}{3} = \frac{4}{5} \)
D) \( \frac{7}{14} = \frac{2}{4} \)
Bir sınıftaki kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı \( \frac{3}{5} \) 'tir. Sınıfta toplam 24 öğrenci olduğuna göre, kız öğrenci sayısı kaçtır?
A) \( 7 \)B) \( 9 \)
C) \( 12 \)
D) \( 15 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4005-7-sinif-adaptasyon-ve-kalitim-test-coz-yfl1