📌 Oran ve Orantı, Yüzdeler, Eşitlik ve Denklem Konu Notları 🚀
Oran ve Orantı
Oran, iki çokluğun birbirine bölüm şeklinde ifade edilmesidir. Örneğin, bir sınıftaki kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı \( \frac{Kız Sayısı}{Erkek Sayısı} \) şeklinde gösterilir.
Orantı ise iki oranın eşitliğidir. \( \frac{a}{b} = \frac{c}{d} \) şeklindeki bir orantıda içler dışlar çarpımı birbirine eşittir: \( a \times d = b \times c \).
Doğru Orantı: Bir çokluk artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa bu iki çokluk doğru orantılıdır. Örneğin, alınan elma miktarı ile ödenen para doğru orantılıdır.
Ters Orantı: Bir çokluk artarken diğeri ters oranda azalıyorsa (veya biri azalırken diğeri ters oranda artıyorsa) bu iki çokluk ters orantılıdır. Örneğin, sabit bir işi yapacak işçi sayısı ile işin bitme süresi ters orantılıdır.
Yüzdeler
Yüzde, bir bütünün \(100\) eşit parçaya bölünmesiyle elde edilen parçalardan birini veya birkaçını ifade eder. ' \( \%\) ' sembolü ile gösterilir. Örneğin, \(25\) % demek, bütünün \(100\) parçasından \(25\) tanesi demektir.
Bir sayının yüzdesini bulmak için sayıyı yüzde oranı ile çarparız ve sonucu \(100\) 'e böleriz. Örneğin, \(200\) 'ün \(30\) 'unu bulmak için \(200 \times \frac{30}{100} = 60\) işlemi yapılır.
Bir sayının yüzde kaç arttığını veya azaldığını bulmak için ilk duruma göre değişimi hesaplayıp ilk duruma oranlarız ve sonucu \(100\) ile çarparız.
Eşitlik ve Denklem
Eşitlik: İçinde eşittir (\(=\)) sembolü bulunan matematiksel ifadelerdir. Örneğin, \(2x + 5 = 15\) bir eşitliktir.
Denklem: İçinde bilinmeyen bulunan ve bu bilinmeyenin bazı değerler için doğru olan eşitliklerdir. Denklem çözmek, bilinmeyenin doğru olmasını sağlayan değeri bulmaktır.
1. Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler: \(ax + b = c\) şeklindeki denklemlerdir. Burada \(a\), \(b\), \(c\) bilinen sayılar, \(x\) ise bilinmeyendir.
Denklem Çözme Adımları:
- Bilinmeyenli terimler bir tarafa, sabit terimler diğer tarafa toplanır.
- Eşitliğin her iki tarafı, bilinmeyenin katsayısına bölünür.
💡 Önemli Not: Denklem çözerken eşitliğin her iki tarafına aynı işlemi yapmak eşitliği bozmaz.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek 1: Oran ve Yüzde Birleşimi
Bir sınıfta \(12\) kız ve \(18\) erkek öğrenci bulunmaktadır. Kız öğrencilerin toplam öğrenciye oranı kaçtır? Bu oranın yüzde olarak ifadesi nedir?
Çözüm:
- Toplam öğrenci sayısı: \(12\) (kız) + \(18\) (erkek) \(=\) \(30\) öğrenci.
- Kız öğrencilerin toplam öğrenciye oranı: \( \frac{12}{30} \). Bu oranı sadeleştirirsek \( \frac{2}{5} \) elde ederiz.
- Bu oranın yüzde olarak ifadesi: \( \frac{2}{5} = \frac{2 \times 20}{5 \times 20} = \frac{40}{100} = 40\% \).
Cevap: Kız öğrencilerin toplam öğrenciye oranı \( \frac{2}{5} \) veya \(40\%\) 'dır.
Örnek 2: Denklem Kurma ve Çözme
Bir sayının \(3\) katının \(5\) fazlası \(26\) 'dır. Bu sayı kaçtır?
Çözüm:
- Bilinmeyen sayımız \(x\) olsun.
- Soruda verilen bilgileri denkleme dökelim: \(3x + 5 = 26\).
- Denklemi çözelim:
- Eşitliğin her iki tarafından \(5\) çıkaralım: \(3x + 5 - 5 = 26 - 5 \implies 3x = 21\).
- Eşitliğin her iki tarafını \(3\) 'e bölelim: \( \frac{3x}{3} = \frac{21}{3} \implies x = 7\).
Cevap: Bilinmeyen sayı \(7\) 'dir.
Bir çiftçi tarlasının yarısını buğday, üçte birini arpa ve kalanı da yulaf ekmiştir. Çiftçi tarlanın kaçta kaçına yulaf ekmiştir?
B) \( \frac{1}{3} \)
C) \( \frac{1}{2} \)
D) \( \frac{2}{3} \)
3 kg elma 15 TL'ye satılırsa, 5 kg elma kaç TL'ye satılır?
B) 25
C) 30
D) 35
Bir sınıftaki kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı \( \frac{3}{4} \) 'tür. Sınıfta toplam 28 öğrenci olduğuna göre, kız öğrenci sayısı kaçtır?
B) 12
C) 15
D) 16
Bir mağaza, etiket fiyatı 200 TL olan bir ürüne önce %10 indirim, ardından kalan tutara %20 zam yapmıştır. Son durumda ürünün fiyatı kaç TL olur?
A) 210 TLB) 216 TL
C) 220 TL
D) 224 TL
Bir sınıftaki öğrencilerin %60'ı kızdır. Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, sınıftaki toplam öğrenci sayısı kaçtır?
A) 20B) 25
C) 30
D) 35
Bir sayının %25 eksiği 75 olduğuna göre, bu sayının %30 fazlası kaçtır?
A) 120B) 125
C) 130
D) 135
Bir kenar uzunluğu \( x \) cm olan karenin alanının \( 3 \) katı, \( 75 \) cm \( ^2 \) dir. Buna göre karenin bir kenar uzunluğu kaç cm'dir?
\[ 3x^ \(2 = 75\) \]
B) \( 4 \)
C) \( 5 \)
D) \( 6 \)
Bir sınıftaki erkek öğrenci sayısı, kız öğrenci sayısının \( 2 \) katından \( 3 \) fazladır. Sınıfta toplam \( 27 \) öğrenci olduğuna göre, kız öğrenci sayısı kaçtır?
(Kız öğrenci sayısı: \( k \), Erkek öğrenci sayısı: \( e \))
\[ e \(= 2\) k + 3 \]
\[ k + e \(= 27\) \]
B) \( 8 \)
C) \( 9 \)
D) \( 10 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( y \) değeri kaçtır?
\[ 5(y - 2) + 3y \(= 34\) \]
B) \( 4 \)
C) \( 5 \)
D) \( 6 \)
Bir çiftlikte bulunan koyun ve tavukların toplam ayak sayısı 150'dir. Çiftlikte 30 adet koyun olduğuna göre, kaç adet tavuk vardır?
A) [TEXT] 15B) [TEXT] 20
C) [TEXT] 25
D) [TEXT] 30
İki sayının oranı \( \frac{3}{5} \) 'tir. Bu iki sayının toplamı 40 olduğuna göre, büyük sayı kaçtır?
A) [TEXT] 15B) [TEXT] 20
C) [TEXT] 25
D) [TEXT] 30
24 litre sütün tamamı 3 litrelik şişelere doldurulacaktır. Bu işlem için kaç adet şişe gereklidir?
A) [TEXT] 6B) [TEXT] 7
C) [TEXT] 8
D) [TEXT] 9
Bir mağaza, fiyatı 200 TL olan bir gömleğe önce %10 indirim yapıyor, ardından indirimli fiyata %20 zam yapıyor. Son durumda gömleğin fiyatı kaç TL olur?
A) 210 TLB) 216 TL
C) 220 TL
D) 224 TL
150 sayısının %30'u ile 200 sayısının %25'inin toplamı kaçtır?
A) 75B) 85
C) 95
D) 105
Bir kitabın fiyatı önce %20 artırılmış, sonra %20 azaltılmıştır. Kitabın son fiyatı ilk fiyatına göre nasıl değişmiştir?
A) %4 artmıştır.B) %4 azalmıştır.
C) Değişmemiştir.
D) %2 azalmıştır.
Bir kenar uzunluğu \( x \) cm olan karenin alanının \( 36 \) cm \( ^2 \) olduğu biliniyor. Bu karenin çevresinin uzunluğu kaç cm'dir?
A) \( 12 \) cmB) \( 18 \) cm
C) \( 24 \) cm
D) \( 36 \) cm
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( y \) değeri kaçtır?
\[ 3y \(- 7 = 14\) \]
B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
Bir çiftçi, tarlasının \( \frac{2}{5} \) ini buğday, \( \frac{1}{3} \) ünü arpa ekmiştir. Çiftçinin tarlasının ekilmeyen kısmı kaçta kaçıdır?
A) \( \frac{1}{15} \)B) \( \frac{2}{15} \)
C) \( \frac{3}{15} \)
D) \( \frac{4}{15} \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4008-7-sinif-oran-oranti-yuzdeler-ve-denklem-cozme-test-coz-a9q9