✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

7. Sınıf Basit Türemiş Birleşik Fiiller Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde basit fiil kullanılmamıştır?

A) Çocuklar parkta koşturuyordu.
B) Elindeki kitabı sessizce okudu.
C) Yarın hep birlikte gezeceğiz.
D) Annem bugün çok yorgun görünüyor.
Açıklama:
Basit fiiller, yapım eki almamış fiillerdir. A şıkkındaki "koşturuyordu" (koşmak), B şıkkındaki "okudu" (okumak), C şıkkındaki "gezeceğiz" (gezmek) basit fiillerdir. D şıkkındaki "görünüyor" fiili "görün-" yapım ekini almıştır, bu nedenle türemiş fiildir.
Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Türkçe Fiil Çekimleri: Basit, Türemiş ve Birleşik Fiiller 🚀

1. Fiil Nedir?

Fiiller, iş, oluş veya hareket bildiren kelimelerdir. Cümlelerin temel ögelerinden biridir ve kip (zaman ve şahıs) eklerini alarak çekimlenebilirler.

2. Fiillerin Yapısına Göre Sınıflandırılması

Fiiller, kökenlerine ve ek alıp almadıklarına göre basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç ana gruba ayrılır:

2.1. Basit Fiiller

Örnekler: gel, gör, oku, yaz, koş, yat, tut, at, bil, sor

Cümle İçinde Kullanımı: Yarın gel. Kitabı oku. Dün koştu.

2.2. Türemiş Fiiller

Örnekler:

Cümle İçinde Kullanımı: Öğretmenini gözle. Bu durum bana sevindirdi. Kardeşini avuttu.

2.3. Birleşik Fiiller

2.3.1. Kurallı Birleşik Fiiller

Örnekler: Bu işi yapabilirim. Çay soğuyuverdi. Çocuklar koşadurdu. Merdivenden düşeyazdı.

2.3.2. Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiiller (Deyimler)

Örnekler: kulak asmak, başvurmak, vazgeçmek, alt etmek, göz atmak

Cümle İçinde Kullanımı: Onun sözlerine kulak asmadı. Bu projeden vazgeçti.

2.3.3. Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller

Örnekler:

Cümle İçinde Kullanımı: Askerler emre uydu. Haksızlık yapma. Bu durum kayboldu.

3. Özet Tablo 📝

Fiil Türü Tanım Örnekler
Basit Fiil Yapım eki almamış fiillerdir. gel-, gör-, yaz-
Türemiş Fiil Yapım eki almış fiillerdir. gözle-, kırıl-, sevin-
Birleşik Fiil Birden fazla kelimenin birleşmesiyle oluşur. yapabilirim, kulak asmak, reddetmek

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türemiş bir fiil kullanılmıştır?

A) Çocuklar bahçede oynuyor.

B) Öğretmenimiz bize yeni bir konu anlattı.

C) Kardeşim bu gece erkenden uyudu.

D) Yarın sinemaya gideceğim.

Çözüm 1:

Analiz:

  • A) 'oynuyor' fiili kök halindedir (oyna-). Basit fiildir.
  • B) 'anlattı' fiili 'an-' (anlamak) kökünden türemiştir. Yapım eki almıştır. Türemiş fiildir.
  • C) 'uyudu' fiili kök halindedir (uyu-). Basit fiildir.
  • D) 'gideceğim' fiili kök halindedir (git-). Basit fiildir.

Cevap: B şıkkında 'anlattı' fiili türemiş bir fiildir.

Soru 2:

Aşağıdaki fiillerden hangisi kurallı birleşik fiil türüne girmez?

A) Koşup gelebilir.

B) Merdivenden düşeyazdı.

C) Görevini yerine getirdi.

D) Soruyu çözüverdi.

Çözüm 2:

Analiz:

  • A) 'gelebilir' fiili yeterlilik fiilidir (gel- + -e- + bil-). Kurallı birleşik fiildir.
  • B) 'düşeyazdı' fiili yaklaşma fiilidir (düş- + -e- + yaz-). Kurallı birleşik fiildir.
  • C) 'yerine getirdi' ifadesi, isim (yerine) + yardımcı fiil (getirdi) ile oluşmuştur. Ses olayı yoktur, 'getirmek' fiili isimle birleşmiştir. Bu bir anlamca kaynaşmış birleşik fiildir (veya deyimleşmiş fiil).
  • D) 'çözüverdi' fiili tezlik fiilidir (çöz- + -ü- + ver-). Kurallı birleşik fiildir.

Cevap: C şıkkındaki 'yerine getirdi' ifadesi kurallı birleşik fiil değildir.