✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

8. Sınıf (Lgs) Fiilimsiler ve Cümlenin Ögeleri Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (mastar) kullanılmamıştır?

A) Kitap okumak, ufkumu genişletir.
B) Onunla konuşmak beni çok rahatlattı.
C) Bu işi bitirmek için sabaha kadar çalıştım.
D) Yürüyüş yapmak, sağlıklı yaşamın bir parçasıdır.
Açıklama:
[A], [B] ve [D] şıklarında "okumak", "konuşmak" ve "yapmak" kelimeleri isim-fiil olarak kullanılmıştır. [C] şıkkında "bitirmek" kelimesi isim-fiildir ancak cümlenin ana fiili "çalıştım"dır. Soru isim-fiil kullanılmayan cümleyi sormaktadır. Bu nedenle doğru cevap [C] olmalıdır.
Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

8. Sınıf Türkçe LGS Hazırlık: Fiilimsiler ve Cümlenin Ögeleri Çalışma Notları

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden yapım ekleriyle türetilen, ancak fiil gibi çekime girmeyen, cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevlerinde kullanılan sözcüklerdir. Fiilimsiler üçe ayrılır: İsim-fiiller, Sıfat-fiiller ve Zarf-fiiller.

💡 İsim-Fiiller (Mastarlar)

Fiillere -ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş, -mâ, -me ekleri getirilerek oluşturulur. Cümle içinde isim gibi kullanılırlar.

💡 Sıfat-Fiiller (Ortaçlar)

Fiillere -an, -en, -ası, -esi, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş ekleri getirilerek oluşturulur. Cümle içinde sıfat görevinde kullanılırlar ve genellikle önlerindeki ismi nitelerler.

💡 Zarf-Fiiller (Bağ-fiiller)

Fiillere -ip, -ir, -maz, -mez, -ar, -er, -dıkça, -dikçe, -dıkça, -dikçe, -dığında, -diğinde, -tuğunda, -tüğünde, -alı, -eli, -ken, -cesine, -meksizin, -maksızın gibi ekler getirilerek oluşturulur. Cümle içinde zarf görevinde kullanılırlar ve eylemin zamanını veya durumunu bildirirler.

📌 Cümlenin Ögeleri

Cümledeki kelime gruplarının cümledeki görevlerine göre ayrılmasına cümlenin ögeleri denir. Temel ögeler Yüklem ve Özne'dir. Yardımcı ögeler ise Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne, Dolaylı Tümleç ve Zarf Tümleci'dir.

💡 Yüklem

Cümlede işi, oluşu, hareketi veya bir yargıyı bildiren ögedir. Genellikle cümlenin sonunda bulunur.

💡 Özne

Yüklemdeki işi yapan veya yargıyı üzerine alan ögedir. Kim? veya Ne? sorularıyla bulunur.

💡 Nesne

Yüklemdeki eylemden etkilenen ögedir. Nesneler, belirtili ve belirtisiz nesne olmak üzere ikiye ayrılır.

💡 Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)

Cümlede yer, yön bildiren, eyleme sorulan Kime?, Kimde?, Kime?, Nerede?, Nereye?, Nereden?, Nereden? gibi sorularla bulunur. Genellikle ismin -e, -de, -den hal eklerini alırlar.

💡 Zarf Tümleci (Belirteci)

Eylemin zamanını, durumunu, nedenini, miktarını, koşulunu vb. bildiren ögedir. Nasıl?, Ne zaman?, Nereye?, Neden?, Ne kadar? gibi sorularla bulunur.


🚀 Çözümlü Örnek Sorular

Soru 1: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?
A) Koşarak yanıma geldi. B) Kitap okumayı çok seviyorum. C) Gelen misafirleri karşıladı. D) Bahçede geziyordu.
Çözüm: C şıkkında 'gelen' sıfat-fiildir. D şıkkında 'geziyordu' yüklemdir. A şıkkında 'koşarak' zarf-fiildir. B şıkkında 'okumayı' kelimesi, 'okumak' fiilinden türemiş bir isim-fiildir ve belirtili nesne görevindedir. Cevap: B
Soru 2: "Akıllı çocukları herkes sever." cümlesinin ögeleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Özne, Yüklem B) Özne, Belirtili Nesne, Yüklem C) Özne, Belirtisiz Nesne, Yüklem D) Zarf Tümleci, Özne, Yüklem
Çözüm: Cümledeki yüklem 'sever'dir. Yükleme sorulan 'Kim sever?' sorusunun cevabı 'Herkes' (Özne) olur. Yükleme sorulan 'Kimi sever?' sorusunun cevabı 'akıllı çocukları' (Belirtili Nesne) olur. Cevap: B