✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

8. Sınıf (Lgs) Söz Sanatları, Fiiller ve Tamlamalar Test Çöz

SORU 1

Aşağıdaki dizelerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

"Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor!"

A) Kişileştirme
B) Benzetme
C) Mecazımürsel
D) Abartma
Açıklama:
Bu dizelerde "güneş" kelimesi, vatan uğruna şehit düşen askerleri temsil etmektedir. Bu, bir kelimenin kendi anlamı dışında, ilgili olduğu başka bir varlığı anlatmak için kullanılmasıdır. Bu sanata mecazımürsel (ad aktarması) denir.
Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

8. Sınıf Türkçe LGS Hazırlık - Kapsamlı Ders Notları

📌 Konu 1: Söz Sanatları (Edebî Sanatlar)

Dilimizi daha etkili, renkli ve duygu yüklü kullanmamızı sağlayan söz sanatları, anlatımı zenginleştirir. LGS'de karşımıza sıkça çıkmaktadır.

💡 Benzetme (Teşbih)

Bir kavramın, durumun veya varlığın başka bir kavram, durum veya varlığa benzetilmesidir. Dört temel öğesi vardır: Benzetilen, Benzeyen, Özellik ve Benzetme Yönü. En az iki öğe bulunmalıdır.

💡 Kişileştirme (Teşhis)

İnsan dışındaki varlıklara insana özgü nitelikler (konuşma, gülme, ağlama vb.) yüklenmesidir.

💡 Konuşturma (İntak)

İnsan dışındaki varlıkların konuşturulmasıdır. Kişileştirmenin olduğu her yerde intak da vardır, ancak intak olan her yerde kişileştirme olmayabilir.

💡 Abartma (Mübalağa)

Bir olayı, durumu veya varlığı olduğundan çok daha büyük veya küçük göstermektir.

💡 Karşıtlık (Tezat)

Anlamca birbirine zıt kavramların bir arada kullanılmasıdır.

💡 Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması)

Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcük yerine kullanılmasıdır.

📌 Konu 2: Fiiller (Eylemler)

İş, oluş, hareket bildiren kelimelere fiil denir. Fiiller kip ve kişi eklerine göre çekimlenebilir.

💡 Fiil Çekimi

Fiilin zaman (kip) ve kişi ekleriyle çekimlenmesidir.

💡 Haber (Bildirme) Kipleri

Olguları, olayları bildiren kiplerdir.

💡 Dilek Kipleri

İstek, tasarı, emir, gereklilik bildiren kiplerdir.

💡 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiillerden türeyen ancak fiil anlamını tam olarak taşımayan, cümle içinde isim, sıfat, zarf görevlerinde kullanılan kelimelerdir.

📌 Konu 3: Tamlamalar

En az iki ismin veya bir isim ile bir sıfatın bir araya gelerek oluşturduğu söz gruplarıdır.

💡 İsim Tamlamaları

İki ismin birbirini tamamlamasıyla oluşur. Tamlayan ve Tamlanan olmak üzere iki ögesi vardır.

💡 Sıfat Tamlamaları

Bir ismin bir sıfat tarafından nitelenmesi veya belirtilmesidir. Sıfat, isimden önce gelir.

Özet Tablo: Tamlamalar
Tür Tamlayan Eki Tamlanan Eki Örnek
Belirtili İsim -ın/-in -ı/-i, -u/-ü Masanın ayağı
Belirtisiz İsim - -ı/-i, -u/-ü Masa ayağı
Takısız İsim - - Altın yüzük
Zincirleme İsim -ın/-in -ı/-i, -u/-ü Çocuğun gözlüğünün camı
Sıfat Tamlaması - - Kırmızı araba

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek 1:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişileştirme sanatı yapılmıştır?

A) Gökyüzü masmaviydi.
B) Rüzgar, yapraklarla fısıldaşıyordu.
C) Çocuklar bahçede koşuşuyordu.
D) Kitaplar raflarda sessizce duruyordu.

Çözüm: Kişileştirme, insan dışındaki varlıklara insani özellikler yüklemektir. B seçeneğinde rüzgarın yapraklarla fısıldaşması, insani bir özelliktir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Örnek 2:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması kullanılmıştır?

A) Pencerenin camı kırılmıştı.
B) Evin kapısı gıcırdayordu.
C) Bahçe duvarı onarılmalı.
D) Çocuğun oyuncağı kaybolmuştu.

Çözüm: Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ek almaz, tamlanan ek alır. C seçeneğindeki "bahçe duvarı" tamlamasında "bahçe" kelimesi ek almamış, "duvarı" kelimesi ise tamlanan ekini almıştır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır. A ve B şıklarında belirtili isim tamlaması, D şıkkında ise belirtili isim tamlaması (çocuğun oyuncağı) bulunmaktadır.

🚀 Başarılar dileriz!