✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

11. Sınıf Koligatif Özellikler ve Kaynama Noktası Test Çöz

SORU 1

Saf suyun kaynama noktası $ 100^\circ C $ iken, $ 0.5 $ molal bir $ NaCl $ çözeltisinin kaynama noktası kaç $ ^\circ C $ olur? (Kaynamayı yükseltme sabiti $ K_b = 0.512 ^\circ C/m $)

A) $ 100.512 $
B) $ 101.024 $
C) $ 100.256 $

Açıklama:
Kaynamayı yükseltme formülü $ \Delta T_k = i \cdot K_b \cdot m $ şeklindedir. $ NaCl $ suda iyonlaşarak $ Na^+ $ ve $ Cl^- $ iyonlarını oluşturduğundan, $ i = 2 $ olur. Verilen değerleri formülde yerine koyarsak: $ \Delta T_k = 2 \cdot 0.512 ^\circ C/m \cdot 0.5 m = 0.512 ^\circ C $ olur. Yeni kaynama noktası $ 100^\circ C + 0.512^\circ C = 100.512^\circ C $ olur.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/20

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

Koligatif Özellikler ve Kaynama Noktası

Koligatif Özellikler Nedir?

Koligatif özellikler, bir çözeltideki çözünen maddenin türüne değil, sadece sayısına bağlı olarak değişen özelliklerdir. Bu özellikler, çözücünün (genellikle su) saf haldeki özelliklerinden farklılık gösterir. Başlıca koligatif özellikler şunlardır:

Buhar Basıncının Düşmesi
Donma Noktasının Düşmesi
Kaynama Noktasının Yükselmesi
Osmoz Basıncı

Kaynama Noktasının Yükselmesi (Ebuliyoskopi)

Bir çözücüye, uçucu olmayan bir çözünen madde eklendiğinde, çözeltinin kaynama noktası saf çözücüye göre yükselir. Bu olaya ebuliyoskopi denir. Yükselme miktarı, çözünen maddenin molal derişimi ile doğru orantılıdır.

Bu yükselme, çözünen parçacıkların buharlaşmayı engellemesiyle açıklanır. Daha fazla enerji (ısı) gerekir ki, çözeltinin buhar basıncı dış basınca eşit olabilsin.

Kaynama Noktası Yükselmesi Formülü

Kaynama noktası yükselmesi ($\Delta T_b$), çözünen maddenin molal derişimi ($m$) ve molal kaynama noktası yükselmesi sabiti ($K_b$) ile ilişkilidir:

$ $ \Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m $ \(

\) $\Delta$ T_b \(: Kaynama noktası yükselmesi (°C)
\) i $: Van't Hoff faktörü (iyonik bileşikler için iyon sayısı, iyonik olmayanlar için $ 1 \()
\) K_b $: Molal kaynama noktası yükselmesi sabiti (çözücüye özgüdür, örneğin su için yaklaşık $ 0.52 \( °C/m)
\) m \(: Molal derişim (mol çözünen / kg çözücü)

Van't Hoff Faktörü (\) i \()

Van't Hoff faktörü, bir maddenin suda çözündüğünde kaç parçacığa (iyon veya molekül) ayrıştığını gösterir.

İyonik olmayan maddeler (örn. şeker, üre): \) i $= 1$ \(
İyonik maddeler (örn. NaCl, MgSO₄): İyon sayısı kadardır.

\) NaCl $\rightarrow$ Na^+ + Cl^- $ ($ i $=2$ \()
\) MgSO_ $4 \rightarrow$ Mg^{2+} + SO_4^{2-} $ ($ i $=2$ \()
\) AlCl_ $3 \rightarrow$ Al^{3+} + 3Cl^- $ ($ i $=4$ \()

Kaynama Noktasının Hesaplanması

Çözeltinin yeni kaynama noktası (\) T_{b, çözelti} $), saf çözücünün kaynama noktası ($ T_{b, saf çözücü} \() ile kaynama noktası yükselmesinin toplamına eşittir:

\) $ T_{b, çözelti} = T_{b, saf çözücü} + \Delta T_b $ \(

Önemli Noktalar

📌 Koligatif özellikler, çözünenin derişimine bağlıdır, doğasına değil.
💡 Kaynama noktası yükselmesi, uçucu olmayan çözünenler için geçerlidir.
✅ Derişim arttıkça kaynama noktası yükselmesi de artar.
🚀 Kışın yollara tuz atılması, donma noktasını düşürerek buzun erimesini sağlar. Benzer şekilde, antifrizler de donma noktasını düşürür.

Özetle: Çözücüye eklenen her bir çözünen taneciği, çözücünün buharlaşma isteğini azaltır ve dolayısıyla kaynama noktasını yükseltir. Bu etki, eklenen tanecik sayısıyla doğru orantılıdır.

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek 1: İyonik Olmayan Madde

Saf suyun kaynama noktası \) 100 $ °C'dir. $ K_b $ değeri $ 0.52 $ °C/m olan bir çözücüde, $ 0.2 \( molal derişimde şeker (iyonik olmayan madde) içeren bir çözeltinin kaynama noktası kaç °C olur?

Çözüm:

Şeker iyonik olmayan bir madde olduğu için \) i $= 1$ \('dir.

\) $ \Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m $ \(

\) $ \Delta T_b = 1 \cdot 0.52 \text{ °C/m} \cdot 0.2 \text{ m} $ \(

\) $ \Delta T_b = 0.104 \text{ °C} $ \(

Çözeltinin kaynama noktası:

\) $ T_{b, çözelti} = T_{b, saf su} + \Delta T_b $ \(

\) $ T_{b, çözelti} = 100 \text{ °C} + 0.104 \text{ °C} $ \(

\) $ T_{b, çözelti} = 100.104 \text{ °C} $ \(

Örnek 2: İyonik Madde

Saf suyun kaynama noktası \) 100 $ °C'dir. $ K_b $ değeri $ 0.52 $ °C/m olan bir çözücüde, $ 0.1 $ molal derişimde $ NaCl $ içeren bir çözeltinin kaynama noktası kaç °C olur? ($ NaCl \( suda tamamen iyonlaşmaktadır.)

Çözüm:

\) NaCl $ suda $ Na^+ $ ve $ Cl^- $ iyonlarına ayrıştığı için $ i $= 2$ \('dir.

\) $ \Delta T_b = i \cdot K_b \cdot m $ \(

\) $ \Delta T_b = 2 \cdot 0.52 \text{ °C/m} \cdot 0.1 \text{ m} $ \(

\) $ \Delta T_b = 0.104 \cdot 2 \text{ °C} $ \(

\) $ \Delta T_b = 0.208 \text{ °C} $ \(

Çözeltinin kaynama noktası:

\) $ T_{b, çözelti} = T_{b, saf su} + \Delta T_b $ \(

\) $ T_{b, çözelti} = 100 \text{ °C} + 0.208 \text{ °C} $ \(

\) $ T_{b, çözelti} = 100.208 \text{ °C} $ $

Saf suyun kaynama noktası $ 100^\circ C $ iken, $ 0.5 $ molal bir $ NaCl $ çözeltisinin kaynama noktası kaç $ ^\circ C $ olur? (Kaynamayı yükseltme sabiti $ K_b = 0.512 ^\circ C/m $)

A) $ 100.512 $
B) $ 101.024 $
C) $ 100.256 $

Saf suyun kaynama noktası 100 °C'dir. Dış basıncın artması, suyun kaynama noktasını nasıl etkiler?

A) Kaynama noktası düşer.
B) Kaynama noktası değişmez.
C) Kaynama noktası yükselir.

Aşağıdaki maddelerden hangisinin kaynama noktası, diğerlerine göre daha düşüktür? (Tüm maddeler aynı dış basınç altındadır.)

A) CH₃OH (Metanol)
B) C₂H₅OH (Etanol)
C) H₂O (Su)

Bir miktar tuz (NaCl) saf suya eklendiğinde, suyun kaynama noktası nasıl değişir?

A) Kaynama noktası yükselir.
B) Kaynama noktası düşer.
C) Kaynama noktası değişmez.

Saf suyun donma noktası $ 0^\circ C $ dir. İçine $ 0.1 $ molal etilen glikol eklenen sulu çözeltinin donma noktası kaç $ ^\circ C $ olur? (KDONMA $ = 1.86 \frac{^\circ C}{molal} $)

A) $ -0.186^\circ C $
B) $ -0.372^\circ C $
C) $ -0.093^\circ C $

$ 200 $ gram suda $ 18 $ gram glikoz $ (C_6H_{12}O_6) $ çözünmesiyle hazırlanan çözeltinin molalitesi kaçtır? (Glikozun mol kütlesi $ = 180 \frac{g}{mol} $)

A) $ 0.1 $ molal
B) $ 0.5 $ molal
C) $ 0.2 $ molal

Bir miktar $ NaCl $ tuzunun $ 500 $ gram suda çözülmesiyle hazırlanan $ 0.2 $ molal sulu çözeltinin kaynama noktası yükselmesi $ \Delta T_{kaynama} $ kaç $ ^\circ C $ olur? (Kkaynama $ = 0.52 \frac{^\circ C}{molal} $, $ NaCl $ için iyon sayısı $ i=2 $)

A) $ 0.104^\circ C $
B) $ 0.208^\circ C $
C) $ 0.416^\circ C $

Saf bir maddenin kaynama noktası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Basınç arttıkça kaynama noktası düşer.
B) Kaynama süresince sıcaklık değişir.
C) Kaynama noktası, maddenin tanecikleri arasındaki çekim kuvveti arttıkça artar.

Molalığı $ 0.5 $ mol/kg olan bir sulu çözeltide, çözünen maddenin mol sayısı $ 2 $ mol ise, çözücünün kütlesi kaç kg'dır?

A) [TEXT] $ 0.5 $ kg
B) [TEXT] $ 1 $ kg
C) [TEXT] $ 2 $ kg
D) [TEXT] $ 4 $ kg
E) [TEXT] $ 5 $ kg

10)

Kaynama noktası yükselmesi ($ \Delta T_b $) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) [TEXT] Çözünen maddenin derişimi arttıkça kaynama noktası yükselmesi artar.
B) [TEXT] Uçucu olmayan bir çözünen madde için her zaman pozitif bir değerdir.
C) [TEXT] Çözücü türüne bağlı değildir.
D) [TEXT] İyonlu bileşiklerin ayrışmasıyla oluşan iyon sayısı dikkate alınır.
E) [TEXT] Kaynama noktası yükselmesi, molalite ile doğru orantılıdır.

11)

Donma noktası alçalması ($ \Delta T_f $) $ 3.72 \ ^\circ\text{C} $ olan bir sulu çözeltinin molalitesi $ 0.2 $ mol/kg'dır. Bu çözeltideki çözücü suyun molal donma noktası alçalması sabiti ($ K_f $) kaç $ ^\circ\text{C} \cdot \text{kg/mol} $ olur?

A) [TEXT] $ 1.86 $
B) [TEXT] $ 3.72 $
C) [TEXT] $ 7.44 $
D) [TEXT] $ 18.6 $
E) [TEXT] $ 37.2 $

12)

Saf bir X maddesinin kaynama noktası $ 78^\circ C $ olarak ölçülmüştür. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) X maddesi $ 78^\circ C $ sıcaklıkta hem sıvı hem de gaz halinde bulunabilir.
B) X maddesinin moleküller arası çekim kuvvetleri, suyun moleküller arası çekim kuvvetlerinden daha zayıftır.
C) X maddesinin buhar basıncı, $ 78^\circ C $ sıcaklıkta dış basınca eşittir.
D) X maddesinin kaynama noktası, dış basınç artarsa yükselir.
E) X maddesi $ 100^\circ C $ sıcaklıkta kesinlikle gaz halindedir.

13)

Aşağıdaki maddelerden hangisinin kaynama noktası en yüksektir?

A) $ CH_3OH $ (Metanol)
B) $ C_2H_5OH $ (Etanol)
C) $ H_2O $ (Su)
D) $ CH_3CH_2CH_2OH $ (Propanol)
E) $ CH_3COCH_3 $ (Aseton)

14)

Bir miktar saf suyun kaynama noktasını düşürmek için aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılmalıdır?

A) Kabın içine bir miktar tuz eklenmelidir.
B) Kabın ağzı sıkıca kapatılarak dış basınç artırılmalıdır.
C) Kabın içine bir miktar şeker eklenmelidir.
D) Kabın içine bir miktar alkol eklenmelidir.
E) Kabın içine bir miktar saf su eklenmelidir.

15)

Saf suyun kaynama noktası $ 100^\circ C $ dir. $ 200 $ gram suda $ 18 $ gram glikoz ( $ C_6H_{12}O_6 $ ) çözündüğünde oluşan çözeltinin kaynama noktası kaç $ ^\circ C $ olur? ( $ K_k(\text{su}) = 0.512 \frac{^\circ C \cdot kg}{mol} $, $ M(\text{glikoz}) = 180 \frac{g}{mol} $ )

A) $ 100.512 $
B) $ 101.024 $
C) $ 100.256 $
D) $ 101.536 $
E) $ 100.768 $

16)

Bir miktar X tuzunun $ 500 $ gram suda çözünmesiyle hazırlanan $ 0.2 $ molal sulu çözeltinin donma noktası alçalması $ 1.86 ^\circ C $ dir. Bu X tuzunun molal donma noktası düşme sabiti $ K_d = 1.86 \frac{^\circ C \cdot kg}{mol} $ olduğuna göre, X tuzunun iyon sayısı kaçtır?

A) $ 1 $
B) $ 2 $
C) $ 3 $
D) $ 4 $
E) $ 5 $

17)

$ 50 $ gram üre ( $ CH_4N_2O $ ) $ 250 $ gram suda çözülerek bir çözelti hazırlanıyor. Bu çözeltinin ozmotik basıncı $ 25 ^\circ C $ sıcaklıkta kaç atm olur? ( $ R = 0.0821 \frac{L \cdot atm}{mol \cdot K} $, $ M(\text{üre}) = 60 \frac{g}{mol} $ )

A) $ 1.64 $
B) $ 2.46 $
C) $ 3.28 $
D) $ 4.10 $
E) $ 4.92 $

18)

Saf bir X maddesinin kaynama noktası, basınç ile nasıl değişir?

A) Basınç arttıkça kaynama noktası artar.
B) Basınç azaldıkça kaynama noktası artar.
C) Basınçla kaynama noktası arasında doğrusal bir ilişki vardır.
D) Basınç değişimleri kaynama noktasını etkilemez.
E) Basınç arttıkça kaynama noktası azalır.

19)

Aşağıdaki maddelerden hangisinin kaynama noktası, aynı basınç altında diğerlerinden daha düşüktür?

A) Metanol ($ CH_3OH $)
B) Etanol ($ C_2H_5OH $)
C) Su ($ H_2O $)
D) Propanol ($ C_3H_7OH $)
E) Gliserin ($ C_3H_8O_3 $)

20)

Bir çözeltinin kaynama noktası, saf çözücüye göre nasıl değişir ve bu olaya ne ad verilir?

A) Yükselir, kaynama noktası yükselmesi
B) Düşer, kaynama noktası düşmesi
C) Değişmez, izotoniklik
D) Yükselir, donma noktası alçalması
E) Düşer, buhar basıncı düşmesi

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/4220-11-sinif-koligatif-ozellikler-ve-kaynama-noktasi-test-coz-pojm