Dikdörtgenin Alanı ve Çevresi, Kesirler ve Ondalık Gösterimler - 5. Sınıf Matematik
Dikdörtgenin Alanı ve Çevresi
Dikdörtgen, karşılıklı kenarları birbirine eşit ve paralel olan dörtgendir. Köşeleri dik açıdır. Dikdörtgenin alanını ve çevresini hesaplamak oldukça basittir.
Alan Hesaplama
Dikdörtgenin alanı, kısa kenar ile uzun kenarının çarpımına eşittir.
Formül: Alan \(=\) Kısa Kenar \(\times\) Uzun Kenar
Örnek: Kenar uzunlukları \(8\) cm ve \(5\) cm olan bir dikdörtgenin alanı \(8 \times 5 = 40\) cm \(^2\) 'dir.
Çevre Hesaplama
Dikdörtgenin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamına eşittir. Alternatif olarak, kısa kenar ile uzun kenarının toplamının \(2\) ile çarpılmasıyla da bulunabilir.
Formül: Çevre \(=\) \(2 \times (\) Kısa Kenar \(+\) Uzun Kenar \()\)
Örnek: Kenar uzunlukları \(8\) cm ve \(5\) cm olan bir dikdörtgenin çevresi \(2 \times (8 + 5) = 2 \times 13 = 26\) cm'dir.
Kesirler
Kesirler, bir bütünün eş parçalarını ifade eder. Pay, bütünü oluşturan parça sayısını; Payda, bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü gösterir. Ortadaki çizgi ise bölme işlemini temsil eder.
Kesir Çeşitleri
- Basit Kesir: Payı paydasından küçük olan kesirlerdir. (Örn: \(\frac{3}{4}\), \(\frac{1}{2}\))
- Bileşik Kesir: Payı paydasına eşit veya büyük olan kesirlerdir. (Örn: \(\frac{5}{5}\), \(\frac{7}{3}\))
- Tam Sayılı Kesir: Bir tam sayı ile bir basit kesrin birleşimidir. (Örn: \(1\frac{1}{2}\))
Kesirlerde İşlemler
Kesirlerle toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemleri yapılabilir. Paydaların eşit olması toplama ve çıkarma işlemlerinde önemlidir. Çarpma işleminde paylar kendi arasında, paydalar kendi arasında çarpılır. Bölme işleminde ise birinci kesir aynen kalır, ikinci kesir ters çevrilerek çarpılır.
Ondalık Gösterimler
Ondalık gösterimler, paydası \(10\), \(100\), \(1000\) gibi \(10\) 'un kuvvetleri olan kesirlerin farklı bir yazım biçimidir. Virgül kullanılarak tam kısım ile kesir kısmı ayrılır.
Kesirleri Ondalık Gösterime Çevirme
Paydası \(10\) 'un kuvvetleri olan kesirler kolayca ondalık gösterime çevrilebilir. Örneğin, \(\frac{7}{10}\) kesri \(0,7\) olarak yazılır.
Ondalık Gösterimleri Kesirlere Çevirme
Ondalık gösterimlerdeki basamak sayısı, kesrin paydasının kaç tane sıfır alacağını belirler. Örneğin, \(1,25\) sayısı, virgülden sonra \(2\) basamak olduğu için \(\frac{125}{100}\) kesrine eşittir.
Ondalık Sayılarla İşlemler
Ondalık sayılarla toplama ve çıkarma yaparken virgüller alt alta gelecek şekilde hizalanır. Çarpma işleminde ise normal çarpma işlemi yapılır ve sonuçta virgülden sonraki basamak sayısı kadar basamak sayılır. Bölme işleminde ise bölen tam sayı olana kadar virgül kaydırılır.
💡 Önemli Not: Matematikte doğruyu bulmanın tek yolu işlem yapmaktır. Anlamadığınız yerleri tekrar tekrar gözden geçirin ve bol bol soru çözün! 🚀
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Uzun kenarı \(12\) cm ve kısa kenarı \(7\) cm olan bir dikdörtgenin alanı ve çevresi nedir?
Çözüm 1:
Alan: Kısa Kenar \(\times\) Uzun Kenar \(= 7 \text{ cm} \times 12 \text{ cm} = 84 \text{ cm}^2\)
Çevre: \(2 \times (\) Kısa Kenar \(+\) Uzun Kenar \() = 2 \times (7 \text{ cm} + 12 \text{ cm}) = 2 \times 19 \text{ cm} = 38 \text{ cm}\)
Soru 2:
\(\,\frac{3}{5}\) kesrini ondalık gösterimle ifade ediniz ve \(0,45\) ondalık gösterimini kesir olarak yazınız.
Çözüm 2:
Kesri Ondalık Gösterime Çevirme: \(\frac{3}{5}\) kesrini ondalık göstermek için paydasını \(10\) yapmalıyız. Pay ve paydayı \(2\) ile çarparız: \(\frac{3 \times 2}{5 \times 2} = \frac{6}{10} = 0,6\)
Ondalık Gösterimi Kesre Çevirme: \(0,45\) sayısında virgülden sonra \(2\) basamak olduğu için payda \(100\) olmalıdır: \(0,45 = \frac{45}{100}\) (Bu kesir sadeleştirilebilir: \(\frac{9}{20}\))
| 📌 Konu | Açıklama |
| Dikdörtgen Alan | Kısa Kenar \(\times\) Uzun Kenar |
| Dikdörtgen Çevre | \(2 \times (\) Kısa Kenar \(+\) Uzun Kenar \()\) |
| Kesir | Bütünün Eş Parçaları (\(\,\frac{\text{Pay}}{\text{Payda}}\)) |
| Ondalık Gösterim | Paydası \(10\) 'un Kuvvetleri Olan Kesirlerin Yazımı (\(0,x\)) |
Bir dikdörtgenin uzun kenarı \( 12 \) cm ve kısa kenarı \( 5 \) cm'dir. Bu dikdörtgenin çevresi kaç cm'dir?
A) \( 24 \) cmB) \( 34 \) cm
C) \( 60 \) cm
D) \( 70 \) cm
Alanı \( 72 \) cm \(^2\) olan bir dikdörtgenin uzun kenarı \( 9 \) cm'dir. Bu dikdörtgenin kısa kenarı kaç cm'dir?
A) \( 6 \) cmB) \( 8 \) cm
C) \( 10 \) cm
D) \( 12 \) cm
Kenar uzunlukları \( 8 \) metre ve \( 6 \) metre olan bir dikdörtgen bahçenin çevresi kaç metredir?
A) \( 14 \) mB) \( 28 \) m
C) \( 48 \) m
D) \( 56 \) m
Bir dikdörtgenin kısa kenarı \( 7 \) cm ve çevresi \( 30 \) cm'dir. Bu dikdörtgenin uzun kenarı kaç cm'dir?
A) \( 7 \) cmB) \( 8 \) cm
C) \( 15 \) cm
D) \( 23 \) cm
Uzun kenarı \( 15 \) cm ve kısa kenarı \( 6 \) cm olan bir dikdörtgenin alanı kaç cm \(^2\) 'dir?
A) \( 21 \) cm \(^2\)B) \( 42 \) cm \(^2\)
C) \( 90 \) cm \(^2\)
D) \( 180 \) cm \(^2\)
Ayşe, bir pastanın \( \frac{1}{4} \) 'ünü yemiştir. Geriye pastanın kaçta kaçı kalmıştır?
A) \( \frac{1}{4} \)B) \( \frac{2}{4} \)
C) \( \frac{3}{4} \)
D) \( \frac{1}{3} \)
Bir kitabın \( \frac{2}{5} \) 'si okunmuştur. Kitabın okunmayan kısmı kaçta kaçıdır?
A) \( \frac{2}{5} \)B) \( \frac{3}{5} \)
C) \( \frac{1}{5} \)
D) \( \frac{4}{5} \)
Aşağıdaki kesirlerden hangisi \( \frac{1}{2} \) kesrine denk değildir?
A) \( \frac{2}{4} \)B) \( \frac{3}{6} \)
C) \( \frac{5}{10} \)
D) \( \frac{3}{5} \)
Bir manav elindeki portakalların \( \frac{3}{7} \) 'sini satmıştır. Manavda kalan portakalların oranı kaçtır?
A) \( \frac{3}{7} \)B) \( \frac{4}{7} \)
C) \( \frac{1}{7} \)
D) \( \frac{5}{7} \)
3 tam \( \frac{1}{5} \) kesrinin bileşik kesir olarak yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( \frac{15}{5} \)B) \( \frac{16}{5} \)
C) \( \frac{11}{5} \)
D) \( \frac{13}{5} \)
Aşağıdaki ondalık gösterimlerden hangisi \( \frac{3}{4} \) kesrine eşittir?
A) \( 0,25 \)B) \( 0,50 \)
C) \( 0,75 \)
D) \( 1,25 \)
\( 5,72 \) ondalık gösteriminde, 7 rakamının basamak değeri kaçtır?
A) \( 7 \)B) \( 0,7 \)
C) \( 0,07 \)
D) \( 70 \)
Aşağıdaki toplama işleminin sonucu kaçtır?
\[ 2,35 + 1,47 \]
B) \( 3,82 \)
C) \( 4,72 \)
D) \( 4,82 \)
\( 8,05 \) ondalık gösterimi, hangi kesre eşittir?
A) \( \frac{805}{10} \)B) \( \frac{85}{100} \)
C) \( \frac{805}{100} \)
D) \( \frac{805}{1000} \)
Bir markette 1 kilogram elma \( 4,50 \) TL'ye satılmaktadır. Buna göre, \( 2,5 \) kilogram elma kaç TL'ye satılır?
A) \( 10,25 \) TLB) \( 11,25 \) TL
C) \( 12,25 \) TL
D) \( 13,25 \) TL
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4455-5-sinif-dikdortgenin-alani-ve-cevresi-kesir-ve-ondalik-gosterim-test-coz-dfyp