7. Sınıf Matematik Deneme Sınavı Hazırlık Notları
Sevgili öğrenciler, bu notlar sizlerin dereceden bir bilinmeyenli denklemler, oran-orantı ve yüzde problemleri konularında eksiklerinizi gidermenize ve deneme sınavına en iyi şekilde hazırlanmanıza yardımcı olacaktır. 🚀
1. Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler
1.1. Denklem Kurma
Bir problemi veya durumu matematiksel bir ifadeye dönüştürme işlemidir. Genellikle bilinmeyen bir niceliği bir değişken (örneğin \(x\)) ile temsil ederek denklemi oluştururuz.
- Adımlar:
- Problemi dikkatlice okuyun.
- Bilinmeyen niceliği bir değişkenle (\(x, y, k\) vb.) ifade edin.
- Verilen bilgileri kullanarak değişken cinsinden bir eşitlik (denklem) kurun.
📌 Örnek Senaryo: Bir sayının 3 katının 5 fazlası 20'ye eşittir. Bu sayıyı bulunuz.
Bu durumu denklemle ifade edelim: Sayımız \(x\) olsun. Sayının 3 katı \(3x\) 'tir. 5 fazlası ise \(3x + 5\) 'tir. Bu ifade 20'ye eşit olduğundan, denklemimiz \(3x + 5 = 20\) olur.
1.2. Denklem Çözme
Kurduğumuz denklemi, bilinmeyenin değerini bulmak için çözme işlemidir. Amacımız değişkeni yalnız bırakmaktır.
- Temel Yöntemler:
- Denklemin her iki tarafına aynı sayı eklenebilir veya çıkarılabilir.
- Denklemin her iki tarafı aynı sıfırdan farklı sayı ile çarpılabilir veya bölünebilir.
💡 Örnek Çözüm: \(3x + 5 = 20\) denklemini çözelim.
- Eşitliğin her iki tarafından \(5\) çıkaralım: \(3x + 5 - 5 = 20 - 5 \implies 3x = 15\).
- Eşitliğin her iki tarafını \(3\) 'e bölelim: \(\frac{3x}{3} = \frac{15}{3} \implies x = 5\).
Demek ki, aradığımız sayı \(5\) 'tir.
2. Oran ve Orantı
2.1. Oran
İki çokluğun birbirine bölünmesiyle elde edilen karşılaştırmadır. Örneğin, \(a\) sayısının \(b\) sayısına oranı \(\frac{a}{b}\) şeklinde gösterilir.
2.2. Orantı
İki oranın eşitliğidir. \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d}\) bir orantıdır. Burada \(a, c\) paylar, \(b, d\) ise paydalardır. İçler dışlar çarpımı yaparak \(a \times d = b \times c\) eşitliğini elde ederiz.
2.3. Orantı Sabiti
Bir orantıda, oranların her birinin eşit olduğu değere orantı sabiti denir ve genellikle \(k\) harfi ile gösterilir. \(\frac{a}{b} = k\)
2.4. Denklem Problemleri
Oran ve orantı bilgisi kullanılarak kurulan ve çözülen problemlerdir. Genellikle verilmeyen bir miktarı bulmak için kullanılır.
3. Yüzde Problemleri
Bir bütünün belirli bir oranının (yüzde olarak ifade edilen) hesaplandığı problemlerdir. Yüzdeler kesir veya ondalık olarak ifade edilebilir.
- Yüzde Alma: Bir sayının %A'sını bulmak için sayıyı \(\frac{A}{100}\) ile çarparız. Örneğin, \(x\) sayısının %20'si \(x \times \frac{20}{100}\) veya \(0.20x\)'tir.
- Artırma/Azaltma: Bir sayıyı %A artırmak, o sayının %100 + %A'sını almak demektir. %A azaltmak ise %100 - %A'sını almak demektir.
✅ Önemli Not: Problemdeki verileri dikkatlice analiz edip doğru değişken ve denklemi kurmak, çözümün yarısıdır!
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek 1: Denklem Kurma ve Çözme
Soru: Hangi sayının 4 katının 7 eksiği, aynı sayının 2 katının 9 fazlasına eşittir?
Çözüm:
- Bilinmeyen sayımıza \(x\) diyelim.
- "Hangi sayının 4 katının 7 eksiği": \(4x - 7\)
- "Aynı sayının 2 katının 9 fazlası": \(2x + 9\)
- Bu iki ifade birbirine eşit olduğundan denklemimiz: \(4x - 7 = 2x + 9\)
- Denklemi çözelim:
- \(4x - 2x = 9 + 7\)
- \(2x = 16\)
- \(x = \frac{16}{2}\)
- \(x = 8\)
Örnek 2: Yüzde Problemi
Soru: Bir kitabın fiyatı önce %20 artırılmış, sonra artırılmış fiyat üzerinden %10 indirim yapılmıştır. Son durumda kitabın fiyatı ilk fiyatına göre yüzde kaç değişmiştir?
Çözüm:
- Kitabın ilk fiyatına \(100\) TL diyelim (hesaplamayı kolaylaştırmak için).
- Fiyat %20 artırılırsa: \(100 + (100 \times \frac{20}{100}) = 100 + 20 = 120\) TL olur.
- Artırılmış fiyat (\(120\) TL) üzerinden %10 indirim yapılırsa: \(120 - (120 \times \frac{10}{100}) = 120 - 12 = 108\) TL olur.
- Son fiyat (\(108\) TL) ile ilk fiyat (\(100\) TL) arasındaki fark: \(108 - 100 = 8\) TL.
- Yani fiyat ilk duruma göre \(8\) TL artmıştır. Bu da \(8\%\) artış demektir.
Bir sayının 3 katının 5 fazlası, aynı sayının 2 katının 10 fazlasına eşittir. Bu sayıyı bulmak için bir denklem kurunuz ve bu sayının kaç olduğunu bulunuz.
Denklem: \( 3x + 5 = 2x + 10 \)
B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 5 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 3(x - 2) \(+ 5 = 2\) x + 7 \]
B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
Bir sayının 4 katının 5 eksiği, aynı sayının 2 katının 3 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
Denklem: \( 4x - 5 = 2x + 3 \)
B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
Bir çiftçi tarlasındaki buğday üretiminin \( \frac{2}{5} \) 'ini pazarda satmış, kalan buğdayın ise \( \frac{1}{3} \) 'ü hayvan yemi olarak kullanılmıştır. Geriye kalan buğdayın miktarı 240 kg olduğuna göre, çiftçinin tarlasındaki buğdayın toplam kaç kg olduğunu bulunuz.
B) \( 720 \) kg
C) \( 900 \) kg
D) \( 450 \) kg
Bir manav elindeki elmaların çeyreğini sattıktan sonra geriye 36 elma kalıyor. Manavın başlangıçta kaç elması vardı?
A) \( 48 \)B) \( 45 \)
C) \( 54 \)
D) \( 46 \)
Bir çiftçi tarlasının önce \( \frac{1}{3} \) 'ünü, sonra da kalan kısmın \( \frac{1}{2} \) 'sini sürüyor. Tarlanın sürülmeyen kısmı 20 dönüm olduğuna göre, tarlanın tamamı kaç dönümdür?
A) \( 60 \)B) \( 50 \)
C) \( 70 \)
D) \( 80 \)
Bir mağaza, etiket fiyatı üzerinden önce %20 indirim yapıyor, ardından indirimli fiyat üzerinden %10 ek indirim daha uyguluyor. Bir ürünün başlangıçtaki etiket fiyatı 200 TL olduğuna göre, son satış fiyatı kaç TL'dir?
A) 144 TLB) 152 TL
C) 160 TL
D) 168 TL
Bir sınıftaki öğrencilerin %60'ı kızdır. Sınıfta 12 erkek öğrenci olduğuna göre, sınıftaki toplam öğrenci sayısı kaçtır?
A) 20B) 25
C) 30
D) 35
Bir sayının 3 katının 5 fazlası, aynı sayının 2 katının 8 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 3(x - 2) \(+ 5 = 2\) x + 7 \]
B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Bir sayının 3 katının 5 fazlası, aynı sayının 2 katının 8 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
B) \( 3 \)
C) \( 4 \)
D) \( 5 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 5x \(- 7 = 18\) \]
B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
Bir sayının 3 katının 5 eksiği 16'dır. Bu sayı kaçtır?
\[ 3x \(- 5 = 16\) \]
B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
Bir çiftçi, 120 dönümlük tarlasının bir kısmını buğday, bir kısmını arpa ve kalan kısmını da mısır ekmek için kullanacaktır. Çiftçi, tarlasının \( \frac{1}{3} \) 'üne buğday, \( \frac{1}{4} \) 'üne arpa ekmiştir. Buna göre çiftçinin mısır ekmek için ayırdığı alan kaç dönümdür?
B) \( 50 \)
C) \( 60 \)
D) \( 70 \)
Bir kitabın sayfa sayısının 3 eksiğinin 4 katı, kitabın sayfa sayısının 5 fazlasına eşittir. Bu kitabın sayfa sayısı kaçtır?
A) \( 15 \)B) \( 16 \)
C) \( 17 \)
D) \( 18 \)
Ali'nin yaşının 3 katı, Ayşe'nin yaşının 2 katından 4 fazladır. Ali 16 yaşında olduğuna göre, Ayşe kaç yaşındadır?
A) \( 10 \)B) \( 11 \)
C) \( 12 \)
D) \( 13 \)
Bir mağaza, etiket fiyatı üzerinden önce %20 indirim yapıyor, ardından indirimli fiyat üzerinden %10 daha indirim uyguluyor. Bir ürünün etiket fiyatı 250 TL olduğuna göre, bu ürünün son satış fiyatı kaç TL'dir?
A) 180B) 190
C) 200
D) 210
Bir manav elindeki limonların %40'ını sattığında geriye 36 kg limon kalıyor. Manav başlangıçta kaç kg limona sahipti?
A) 50B) 60
C) 70
D) 80
Bir sayının 3 katının 5 fazlası 23'e eşittir. Bu sayının tamamını temsil eden denklemi kurunuz.
B) \( 3x + 5 = 23 \)
C) \( 5x + 3 = 23 \)
D) \( 3(x+5) = 23 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 3(x - 2) \(+ 5 = 2\) x + 7 \]
B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
Bir sayının 3 katının 5 eksiği, aynı sayının 2 katının 4 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
Denklem: \( 3x - 5 = 2x + 4 \)
B) \( 8 \)
C) \( 9 \)
D) \( 10 \)
Bir çiftlikte bulunan koyun ve tavukların toplam sayısı 45'tir. Çiftlikteki toplam ayak sayısı 130 olduğuna göre, bu çiftlikte kaç tane tavuk vardır?
B) \( 20 \)
C) \( 25 \)
D) \( 30 \)
Bir manav, elindeki limonların önce \( \frac{1}{3} \) 'ünü, sonra da kalanın \( \frac{1}{4} \) 'ünü satıyor. Geriye 30 limon kaldığına göre, manav başlangıçta kaç limon ile işe başlamıştır?
A) \( 40 \)B) \( 45 \)
C) \( 50 \)
D) \( 60 \)
Bir çiftçi, tarlasının önce \( \frac{2}{5} \) 'ini sürüyor. Geriye kalan kısmın ise \( \frac{3}{4} \) 'ünü ekip biçiyor. Eğer çiftçi toplamda 120 dönüm tarlayı ekip biçmişse, tarlanın tamamı kaç dönümdür?
A) \( 200 \)B) \( 220 \)
C) \( 240 \)
D) \( 250 \)
Bir mağaza, etiket fiyatı üzerinden önce %20 indirim yapıyor, ardından indirimli fiyat üzerinden %10 ek vergi uyguluyor. Bir ürünün etiket fiyatı 500 TL olduğuna göre, son satış fiyatı kaç TL olur?
A) 440 TLB) 450 TL
C) 460 TL
D) 470 TL
Bir çiftçi, tarlasının %40'ına buğday, kalan alanın ise %60'ına arpa ekmiştir. Çiftçinin toplam 240 dönüm tarlası olduğuna göre, arpa ekilen alan kaç dönümdür?
A) 72B) 96
C) 144
D) 168
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4515-7-sinif-1-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklem-kurma-ve-cozme-oran-oranti-denklem-ve-yuzde-problemleri-test-coz-yv8n