7. Sınıf Matematik Ders Notları: Yüzdeler, Oran-Orantı, Denklemler ve Ölçek
📌 Yüzdeler: Bir Çokluğun Yüzdesi Olarak Hesaplama
Bir çokluğun yüzdesi, o çokluğun 100 eşit parçaya bölünmüş halinin belirli bir oranıdır. Bir sayının yüzdesini hesaplamak için o sayıyı yüzdelik ifade ile çarparız.
- Yüzde Hesaplama Formülü: (Sayı) \(\times\) (Yüzdelik İfade)
- Örneğin, \(200\) 'ün \(\frac{30}{100}\) 'ü (veya \(\%30\) 'u) nedir?
Hesaplama: \(200 \times \frac{30}{100} = 200 \times 0.30 = 60\). Demek ki \(200\) 'ün \(\%30\) 'u \(60\) 'dır.
💡 Oran ve Orantı
Oran, iki çokluğun birbirine bölünmesiyle elde edilen karşılaştırmadır. Orantı ise iki oranın eşitliğidir.
- Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa bu iki çokluk doğru orantılıdır.
- Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa bu iki çokluk ters orantılıdır.
Örnek: \(5\) kg elma \(15\) TL ise, \(8\) kg elma kaç TL'dir? (Doğru orantı)
\(\frac{5}{15} = \frac{8}{x} \implies 5x = 8 \times 15 \implies 5x = 120 \implies x = 24\) TL.
✅ Eşitlik ve Denklem
Denklem, bilinmeyen içeren bir eşitliktir. Amacımız bilinmeyeni (genellikle \(x\) harfiyle gösterilir) yalnız bırakarak değerini bulmaktır.
- Denklem çözerken eşitliğin her iki tarafına aynı işlem uygulanır.
- Toplama işleminin tersi çıkarma, çarpma işleminin tersi bölme işlemidir.
Örnek: \(3x + 5 = 20\) denklemini çözelim.
1. Eşitliğin her iki tarafından \(5\) çıkarılır: \(3x + 5 - 5 = 20 - 5 \implies 3x = 15\).
2. Eşitliğin her iki tarafı \(3\) 'e bölünür: \(\frac{3x}{3} = \frac{15}{3} \implies x = 5\).
🚀 Harita Ölçeği
Harita ölçeği, harita üzerindeki bir uzunluğun gerçekteki uzunluğa oranını gösterir. Genellikle \(1 : k\) şeklinde ifade edilir.
- Bu, haritada \(1\) birimlik mesafenin gerçekte \(k\) birimlik mesafeye karşılık geldiği anlamına gelir.
- Ölçek \(1 : 100.000\) ise, haritada \(1\) cm olan bir uzaklık, gerçekte \(100.000\) cm'dir.
Gerçek Uzunluk Hesaplama: Harita Uzunluğu \(\times\) Ölçek Paydası
Harita Uzunluğu Hesaplama: Gerçek Uzunluk / Ölçek Paydası
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Bir mağaza, tüm ürünlerinde \(\%20\) indirim yapmıştır. İndirimden önce fiyatı \(150\) TL olan bir gömleğin indirimli fiyatı kaç TL olur?
Çözüm:
Önce indirimin miktarını bulalım: \(150 \times \frac{20}{100} = 150 \times 0.20 = 30\) TL.
Şimdi indirimli fiyatı bulalım: \(150 - 30 = 120\) TL.
Veya doğrudan indirimli oranı ile çarpabiliriz: \(150 \times (1 - \frac{20}{100}) = 150 \times \frac{80}{100} = 150 \times 0.80 = 120\) TL.
Soru 2:
Haritada \(4\) cm ile gösterilen iki şehir arasındaki gerçek uzaklık \(200\) km'dir. Bu haritanın ölçeği nedir?
Çözüm:
Öncelikle birimleri eşitlememiz gerekiyor. \(200\) km'yi cm'ye çevirelim: \(200 \text{ km} = 200 \times 100.000 \text{ cm} = 20.000.000\) cm.
Harita üzerindeki \(4\) cm, gerçekte \(20.000.000\) cm'ye karşılık geliyor.
Ölçek, harita uzunluğunun gerçek uzunluğa oranıdır: \(\frac{4 \text{ cm}}{20.000.000 \text{ cm}} = \frac{1}{5.000.000}\).
Bu haritanın ölçeği \(1 : 5.000.000\) 'dir.
Bir sınıfta 20 kız öğrenci ve 5 erkek öğrenci bulunmaktadır. Erkek öğrencilerin sayısı, tüm sınıfın yüzde kaçıdır?
A) \( %15 \)B) \( %20 \)
C) \( %25 \)
D) \( %30 \)
Bir araç \( 100 \) km yolda \( 8 \) litre benzin tüketmektedir. Bu araç \( 250 \) km yolda kaç litre benzin tüketir?
A) \( 16 \)B) \( 18 \)
C) \( 20 \)
D) \( 22 \)
Bir işi \( 6 \) işçi \( 10 \) günde bitirebilmektedir. Aynı işi \( 4 \) işçi kaç günde bitirir? (İşçilerin çalışma hızı aynıdır.)
A) \( 12 \)B) \( 15 \)
C) \( 18 \)
D) \( 20 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 4(x-3) \(+ 7 = 2\) x + 11 \]
B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
Bir sayının 5 katının 8 eksiği, aynı sayının 3 katının 12 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
A) \( 8 \)B) \( 10 \)
C) \( 12 \)
D) \( 14 \)
Bir haritada A ve B şehirleri arasındaki uzaklık \( 4 \) cm olarak gösterilmiştir. Bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık \( 120 \) km olduğuna göre, haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( 1:300.000 \)B) \( 1:1.200.000 \)
C) \( 1:3.000.000 \)
D) \( 1:12.000.000 \)
Ölçeği \( 1:5.000.000 \) olan bir haritada iki şehir arasındaki gerçek uzaklık \( 350 \) km'dir. Bu iki şehir arasındaki harita üzerindeki uzaklık kaç cm'dir?
A) \( 7 \)B) \( 10 \)
C) \( 14 \)
D) \( 17.5 \)
Bir sınıfta 25 öğrenci bulunmaktadır. Bu öğrencilerden 15'i kız öğrencidir. Buna göre, kız öğrencilerin sayısı tüm sınıfın yüzde kaçıdır?
A) \( %40 \)B) \( %50 \)
C) \( %60 \)
D) \( %75 \)
Bir sınıftaki kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı \( 3:4 \) 'tür. Sınıfta toplam \( 35 \) öğrenci olduğuna göre, kız öğrenci sayısı kaçtır?
A) \( 12 \)B) \( 15 \)
C) \( 20 \)
D) \( 21 \)
Bir işi \( 6 \) işçi \( 8 \) günde bitirebilmektedir. İşçi sayısı \( 4 \) 'e düşerse, aynı iş kaç günde biter? (İşçilerin çalışma hızları aynıdır.)
A) \( 10 \)B) \( 12 \)
C) \( 14 \)
D) \( 16 \)
Aşağıdaki denklemi sağlayan \( x \) değeri kaçtır?
\[ 5x \(- 8 = 2\) x + 10 \]
B) \( 5 \)
C) \( 6 \)
D) \( 7 \)
Bir sayının 2 katının 7 eksiği, aynı sayının 3 fazlasına eşittir. Bu sayı kaçtır?
A) \( 8 \)B) \( 9 \)
C) \( 10 \)
D) \( 11 \)
Bir haritada iki şehir arası uzaklık \( 5 \) cm olarak gösterilmiştir. Haritanın ölçeği \( 1:200.000 \) olduğuna göre, bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç kilometredir?
A) \( 5 \)B) \( 10 \)
C) \( 20 \)
D) \( 50 \)
Gerçekte \( 45 \) km olan iki yer arasındaki uzaklık, bir haritada \( 9 \) cm olarak gösterilmiştir. Buna göre bu haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?
A) \( 1:250.000 \)B) \( 1:300.000 \)
C) \( 1:450.000 \)
D) \( 1:500.000 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4606-7-sinif-bir-coklugunun-yuzdesi-olarak-hesaplama-test-coz-idj1