8. Sınıf Türkçe LGS Hazırlık Notları
Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden yapım ekleriyle türetilen, fiil anlamlarını yitirmeyen ancak cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir. Üç ana gruba ayrılırlar:
1. İsim-Fiiller (Mastar)
Fiillere -ma, -ış, -mek, -tik, -u(y)ş, -tu(y)k, -ma(k), -me(k) eklerinden biri getirilerek yapılır. Cümle içinde isim gibi kullanılırlar.
- Ekler: -ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş, -tik, -tik, -tuk, -tük, -acak, -ecek, -dık, -dik, -duk, -dük, -an, -en
- Örnek: Okumak insana haz verir. (İsim görevinde)
- Örnek: Onun gelmesi beni sevindirdi. (İsim görevinde)
2. Sıfat-Fiiller (Ortaç)
Fiillere -an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş eklerinden biri getirilerek yapılır. Fiilden türediği halde cümle içinde sıfat görevinde kullanılırlar ve niteledikleri ismi (genellikle isim düşer) belirtirler.
- Ekler: -an, -en, -ası, -esi, -maz, -mez, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -acak, -ecek, -mış, -miş, -muş, -müş
- Örnek: Akşam gülen yüzler soldu. (Sıfat görevinde)
- Örnek: Gelmiş geçmiş en büyük şairlerden biri. (Sıfat görevinde)
3. Zarf-Fiiller (Ulaç)
Fiillere -ıp, -ip, -arak, -erek, -madan, -meden, -maksızın, -meksizin, -dıkça, -dikçe, -tıkça, -tikçe, -ınca, -ince, -alı, -eli, -a... -a, -e... -e, -r... -mez eklerinden biri getirilerek yapılır. Fiilden türediği halde cümle içinde zarf görevinde kullanılırlar ve eylemin zamanını veya durumunu bildirirler.
- Ekler: -ıp, -ip, -arak, -erek, -madan, -meden, -maksızın, -meksizin, -dıkça, -dikçe, -tıkça, -tikçe, -ınca, -ince, -alı, -eli, -a... -a, -e... -e, -r... -mez
- Örnek: Çocuk kapıyı açıp içeri girdi. (Zarf görevinde - Durum)
- Örnek: Seni görünce çok sevindim. (Zarf görevinde - Zaman)
💡 Önemli Not: Fiilimsiler çekimli fiil gibi şahıs eklerini alamazlar. Ancak isim-fiiller ve sıfat-fiiller isim çekim eklerini (iyelik, hal ekleri vb.) alabilirler. Zarf-fiiller ise zaman ve durum bildiren ekler dışında ek almazlar.
Fiilimsilerle İlgili Püf Noktaları
- 📌 Fiilimsileri bulmak için fiil kök veya gövdelerine gelen ekleri dikkatlice inceleyin.
- 📌 Fiilimsiler, fiil gibi yargı bildirmezler ancak cümleye anlam katarlar.
- 📌 Bir sözcüğün fiilimsi olup olmadığını anlamak için onu cümleden çıkarıp yerine başka bir fiil koymayı deneyebilirsiniz.
- 📌 Unutmayın, fiilimsiler türedikleri fiilin anlamını taşır ama cümledeki görevleri farklıdır.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır?
A) Yarınki gezi çok eğlenceli olacak.
B) Onun bu konudaki tartışması bitmek bilmiyor.
C) Pencereden bakan çocuk meraklı gözlerle etrafı izliyordu.
D) Kapıyı kapatarak sessizce odadan çıktı.
Çözüm 1:
Cevap: B
A şıkkında 'gezi' sözcüğü isim görevindedir ancak yapım eki almamıştır.
B şıkkında 'tartışması' sözcüğü '-ma' ekini alarak isim-fiil olmuştur.
C şıkkında 'bakan' sözcüğü sıfat-fiildir.
D şıkkında 'kapatarak' sözcüğü zarf-fiildir.
Soru 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil yoktur?
A) Koşarak yanıma geldi.
B) Kitabı okuyunca bana ver.
C) Bu işi bitirmeden uyumam.
D) Onunla konuşmak çok keyifliydi.
Çözüm 2:
Cevap: D
A şıkkında 'koşarak' zarf-fiildir.
B şıkkında 'okuyunca' zarf-fiildir.
C şıkkında 'bitirmeden' zarf-fiildir.
D şıkkında 'konuşmak' sözcüğü isim-fiildir ve cümlenin öge dizilişinde temel öge görevindedir, zarf-fiil bulunmamaktadır.
🚀 Başarılar dilerim!
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde diğerlerinden farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
A) Koşan atlar, toz bulutu kaldırarak uzaklaştı.B) Dondurma yemek, yazın en keyifli anlarından biridir.
C) Kırılmış camları dikkatlice toplayıp çöpe attı.
D) Gelecek günler için umutlu olmalıyız.
"Sabah erkenden kalkıp kahvaltısını yaptı. Okuluna gitmek için hazırlanırken pencereden dışarı baktı. Gördüğü kar taneleri onu çok sevindirmişti. Hava soğuk olmasına rağmen dışarı çıkıp kar oynamak istiyordu."
Yukarıdaki metinde kaç adet fiilimsi kullanılmıştır?
B) \( 6 \)
C) \( 7 \)
D) \( 8 \)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ma/-me" eki alan sözcük, bir eylemin adı değil, kalıcı bir ad olmuştur?
A) Danışma bölümü, binanın giriş katındaydı.B) Kitap okuma alışkanlığı edinmeliyiz.
C) Sorunları konuşma yoluyla çözmeliyiz.
D) Bu konuyu tartışma, artık kapandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki "-ma/-me" eki diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Bu konuyu ona danışma gereği duymadım.B) Onunla bir daha konuşma kararı aldım.
C) Bana sakın bir daha yalan söyleme!
D) Yemek yapma işini çok severim.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil, cümleye durum anlamı katmıştır?
A) Ders çalışırken uyuyakalmış.B) Gülerek içeri girdi.
C) Eve gelince beni ara.
D) Film bitmeden dışarı çıkmayın.
"Onun bu soğuk davranışları beni çok üzdü." cümlesindeki "soğuk" kelimesi, aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
A) Kışın dondurucu soğuklar kapımızı çalmıştı.B) Soğuk bir bakış fırlattıktan sonra odadan çıktı.
C) Misafirleri soğuk bir tavırla karşıladı.
D) Arkadaşlarıma karşı soğuk durmaya çalışıyorum.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "perde" kelimesi terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Güneş ışınlarını engellemek için pencereye yeni bir perde astık.B) Tiyatro oyununun üçüncü perdesi az önce başladı.
C) Gözümdeki perde kalkınca her şeyi daha net gördüm.
D) Olayın üzerindeki perdeyi kaldırmak için çok uğraştık.
"Bu zorlu görevi başarıyla tamamlamak için azimle çalışmalısın." cümlesindeki altı çizili kelimenin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) CesaretB) Gayret
C) Yetenek
D) Kararlılık
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zıt anlamlı kelimeler bir arada kullanılmıştır?
A) Sabah erken kalkıp geç yatmak, onun en büyük alışkanlığıydı.B) Küçük bir çocuk, büyük bir sevinçle annesine koştu.
C) Eski defterlerini karıştırırken yeni fikirler buldu.
D) Soğuk havada sıcak bir çorba içmek içini ısıttı.
"Gözden düşmek" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çok sevilmek ve değer görmekB) Birinin beğenisini veya güvenini kaybetmek
C) Bir şeyi çok merak etmek
D) Büyük bir başarı elde etmek
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4632-8-sinif-lgs-1-test-coz-oemj