Sıfatlar (Ön Adlar) Konu Anlatımı ve Çalışma Notları
Sıfat Nedir?
Sıfatlar (ön adlar), isimlerin önüne gelerek onları renk, durum, biçim, sıra, nicelik gibi çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten kelimelerdir. Sıfatlar, isimlere anlam katar ve onları daha somut hale getirir. 📌 Sıfatlar tek başlarına kullanılamazlar, mutlaka bir isimle birlikte bulunurlar.
Sıfat Çeşitleri
Niteleme Sıfatları
Varlıkları nasıl olduklarını sorusuna cevap vererek belirten sıfatlardır. Varlığın rengini, durumunu, biçimini, hareketini vb. bildirirler. 💡 Niteleme sıfatlarını bulmak için isimlere “nasıl?” sorusu sorulur.
- Örnekler:
- Kırmızı elbise (Nasıl elbise? Kırmızı.)
- Soğuk hava (Nasıl hava? Soğuk.)
- Yuvarlak masa (Nasıl masa? Yuvarlak.)
- Koşan adam (Nasıl adam? Koşan.)
Belirtme Sıfatları
Varlıkları işaret yoluyla, sayı yoluyla, belirsizlik yoluyla veya soru yoluyla belirten sıfatlardır. Belirtme sıfatları kendi içinde dörde ayrılır:
- 1. Sayı Sıfatları: Varlıkların sayısını, sırasını, ölçüsünü veya kesrini belirten sıfatlardır.
- Asıl Sayı Sıfatları: üç elma, on beş öğrenci
- Sıra Sayı Sıfatları: ikinci kişi, beşinci kat
- Üleştirme Sayı Sıfatları: ikişerli gruplar, üçer elma
- Kesir Sayı Sıfatları: yarım ekmek, çeyrek altın
- 2. Belgisiz Sıfatlar: Varlıkları tam olarak belirtmeden, aşağı yukarı, belli belirsiz bildiren sıfatlardır.
- Bir adam (Herhangi bir adam anlamında)
- Bazı insanlar
- Her gün
- Çeşitli renkler
- Birkaç kitap
- 3. İşaret Sıfatları: Varlıkları işaret ederek belirten sıfatlardır.
- Bu ev
- Şu araba
- O çocuk
- Öteki sokak
- Beriki ev
- 4. Soru Sıfatları: Varlıklarla ilgili bilgi almak için sorulan sorularda kullanılan sıfatlardır.
- Nasıl bir ev?
- Kaç kişi geldi?
- Hangi takım kazandı?
- Kaçar tane istiyorsun?
Sıfat Tamlaması
Sıfatın bir isimle öbekleşerek oluşturduğu yapıya sıfat tamlaması denir. Sıfat tamlamasında sıfat (niteleyen veya belirten) ve isim (nitelediği veya belirttiği) bulunur. ✅ Sıfat tamlamalarında tamlayan (sıfat) ek almaz, tamlanan (isim) ise kendi eklerini alır.
Unutma: Sıfatlar isimlerden önce gelir ve onları niteler ya da belirtir. Eğer bir kelime isimden sonra gelip onu nitelemiyorsa veya belirtmiyorsa sıfat değildir.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?
A) Üç elma yedim.
B) Bu ev çok güzel.
C) Eski püskü bir evde yaşıyordu.
D) Kaç kişi geldi?
Çözüm 1:
A şıkkında 'üç' sayı sıfatıdır (belirtme sıfatı).
B şıkkında 'bu' işaret sıfatıdır (belirtme sıfatı).
D şıkkında 'kaç' soru sıfatıdır (belirtme sıfatı).
C şıkkında 'eski püskü' kelimesi 'ev' ismini durum yönünden nitelemiştir. Bu nedenle niteleme sıfatıdır. 🚀
Soru 2:
Aşağıdaki kelime gruplarından hangisi belirtme sıfatı tamlaması oluşturmaz?
A) Her gün
B) Üçüncü sıra
C) Yuvarlak masa
D) Bazı öğrenciler
Çözüm 2:
A, B ve D şıklarındaki kelime grupları belirtme sıfatlarıyla kurulmuş tamlamalardır ('her' belgisiz sıfat, 'üçüncü' sıra sayısı sıfatı, 'bazı' belgisiz sıfat).
C şıkkında 'yuvarlak' kelimesi 'masa' ismini durum yönünden nitelediği için niteleme sıfatı tamlamasıdır.
"Yarın nasıl bir hava bizi bekliyor?" cümlesindeki altı çizili kelime, aşağıdaki sıfat türlerinden hangisine örnektir?
A) Niteleme SıfatıB) İşaret Sıfatı
C) Sayı Sıfatı
D) Soru Sıfatı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "sıfat tamlaması" vardır?
A) Çocuklar parkta oynuyor.B) Kitabı masaya bıraktım.
C) Eski ev yıkıldı.
D) Kalemim kayboldu.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "nasıl?" sorusuna cevap veren bir sözcük, ismin özelliğini belirtmiştir?
A) Annem hızlı yemek yapar.B) Yeşil kalemimi kaybettim.
C) O, çok kitap okur.
D) Yarın erken kalkacağım.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'işaret sıfatı' kullanılmıştır?
A) Bu geldi.B) Şu çocuk çok yaramaz.
C) Onu orada gördüm.
D) Bunu bana ver.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'sayı sıfatı' vardır?
A) Bir gün beni anlarsın.B) Sınavdan yüz aldım.
C) Üçüncü katta oturuyorlar.
D) Birkaç kişi beni aradı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'belgisiz sıfat' kullanılmıştır?
A) Her sabah koşarım.B) Hangi kitabı okuyorsun?
C) İki kalemim var.
D) Şu ev çok güzel.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soru sıfatı" kullanılmıştır?
A) Nereye gidiyorsun?B) Kim geldi?
C) Kaç kişi geldi?
D) Ne yapıyorsun?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "niteleme sıfatı" kullanılmıştır?
A) İki çocuk bahçede oynuyordu.B) Bu kalem benim değil.
C) Tatlı kurabiyeler çok lezzetliydi.
D) Hangi kitabı okudun?
"Sınıfta beş öğrenci sessizce ders dinliyordu." cümlesindeki altı çizili kelime, aşağıdaki sıfat türlerinden hangisine örnektir?
A) Niteleme SıfatıB) İşaret Sıfatı
C) Sayı Sıfatı
D) Soru Sıfatı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "işaret sıfatı" kullanılmıştır?
A) Kırmızı araba çok hızlıydı.B) O çocuk çok yaramaz.
C) Birkaç elma aldım.
D) Kaç kişi geldi?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat (ön ad) kullanılmıştır?
A) Çocuklar parkta neşeyle oynuyordu.B) Annem lezzetli bir yemek hazırladı.
C) Kitaplar rafta düzenli duruyordu.
D) Kuşlar gökyüzünde özgürce uçuyordu.
"Küçük çocuk, kırmızı topuyla bahçede oynuyordu." cümlesinde hangi kelime sıfattır?
A) oynuyorduB) bahçede
C) kırmızı
D) çocuk
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı (varlığın rengini, durumunu, biçimini bildiren sıfat) yoktur?
A) Eski ev, anılarla doluydu.B) Tatlı elmalar kasada duruyordu.
C) Çalışkan öğrenci, sınavı kazandı.
D) Herkes sessizce öğretmeni dinliyordu.
"Bazı insanlar, soğuk havayı sever." cümlesindeki "bazı" kelimesinin türü nedir?
A) Niteleme SıfatıB) İşaret Sıfatı
C) Sayı Sıfatı
D) Belgisiz Sıfat
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "şu" kelimesi işaret sıfatı olarak kullanılmıştır?
A) Şu, benim en sevdiğim kitaptır.B) Şu kalemi bana uzatır mısın?
C) Şunu alıp yanıma gel.
D) Şu an ne düşündüğümü merak ediyorum.
"Kırmızı araba hızla ilerliyordu."
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelime hangi tür sıfattır?
B) İşaret sıfatı
C) Niteleme sıfatı
D) Belgisiz sıfat
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı sıfatı kullanılmıştır?
A) Büyük ev çok güzeldi.B) Bu kalem benim.
C) İki öğrenci bahçede oynuyordu.
D) Bazı insanlar erken kalkar.
"Şu ağaçta kuşlar ötüyor."
Yukarıdaki cümlede hangi kelime işaret sıfatıdır?
B) kuşlar
C) ötüyor
D) Şu
"Birkaç öğrenci sınavdan yüksek not aldı."
Bu cümlede kullanılan "birkaç" kelimesi hangi tür sıfattır?
B) Sayı sıfatı
C) İşaret sıfatı
D) Belgisiz sıfat
"Sıfatlar, cümlede isimlerden önce gelerek isimleri niteleyen veya belirten kelimelerdir."
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime bir sıfat değildir?
B) Hızlı koşucu yarışı kazandı.
C) Kitap okumayı çok severim.
D) Üçüncü sıra boştu.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/4703-5-sinif-sifatlar-test-coz-z3jz