İsimleri Niteleyen ve Belirten Sözcükler 🚀
İsim Nedir? 🤔
Varlıkların, kavramların, duygu ve düşüncelerin adlarına isim (ad) denir. İsimler, cümle içinde temel öğelerden birini oluşturur.
İsimleri Niteleyen Sözcükler: Sıfatlar 🎨
İsimlerin önüne gelerek onları renk, durum, biçim, sayı gibi çeşitli yönlerden niteleyen sözcüklere sıfat (ön ad) denir.
Niteleme Sıfatları
- İsimlere nasıl? sorusu sorulduğunda cevap verirler.
- Örnek:
- Kırmızı araba (Nasıl araba? Kırmızı)
- Büyük ev (Nasıl ev? Büyük)
- Soğuk hava (Nasıl hava? Soğuk)
Belirtme Sıfatları
İsimleri işaret yoluyla, sayı yoluyla, belirsizlik yoluyla veya soru yoluyla belirten sıfatlardır.
- İşaret Sıfatları: Varlıkları işaret ederek belirtirler. (Bu, şu, o, öteki, beriki...)
- Örnek: Şu çocuk, o ev.
- Sayı Sıfatları: Varlıkların sayısını, sırasını, ölçüsünü belirtirler.
- Asıl Sayılar: \(bir\), \(iki\), \(üç\)... (Üç elma)
- Sıra Sayıları: \(birinci\), \(ikinci\)... (İkinci sıra)
- Kesir Sayıları: \(yarım\), \(çeyrek\)... (\(Yarım\) ekmek)
- Üleştirme Sayıları: \(birer\), \(ikişer\)... (\(İkişer\) kalem)
- Belgisiz Sıfatlar: Varlıkları hem belirsiz hem de eksik olarak belirtirler. (Bir, her, kimi, bazı, birçok, birkaç, hiçbir...)
- Örnek: Bir öğrenci, bazı günler.
- Soru Sıfatları: Varlıklarla ilgili soru sorarak onları belirtirler.
- Örnek: Hangi çocuk? (Hangi sorusu ismi belirtmiş.)
- Kaç kişi? (\(Kaç\) sorusu ismi belirtmiş.)
- Nasıl bir ev? (Nasıl sorusu ismi belirtmiş.)
Özet Tablo 📊
| Sıfat Türü | Özelliği | Örnek |
|---|---|---|
| Niteleme Sıfatı | İsme nasıl? sorusu sorulur. | Çalışkan öğrenci |
| Belirtme Sıfatı | İşaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla belirtir. | Bu kitap, \(on\) elma, her insan, hangi ev |
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?
A) Şu elmayı yedim.
B) Masada \(iki\) kitap var.
C) Kırmızı şapkalı çocuk gülüyordu.
D) Her gün spor yapmalısın.
Çözüm:
A seçeneğinde 'şu' işaret sıfatıdır. B seçeneğinde 'iki' sayı sıfatıdır. D seçeneğinde 'her' belgisiz sıfattır. C seçeneğinde 'kırmızı' kelimesi 'şapkalı' ismini niteleyerek niteleme sıfatı görevindedir. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir. ✅
Soru 2:
Aşağıdaki sözcük gruplarından hangisi belirtme sıfatı almamıştır?
A) Üçüncü sıra
B) Bazı öğrenciler
C) Güzel manzara
D) O araba
Çözüm:
A seçeneğinde 'üçüncü' sıra sayısı sıfatıdır. B seçeneğinde 'bazı' belgisiz sıfattır. D seçeneğinde 'o' işaret sıfatıdır. Hepsi belirtme sıfatıdır. C seçeneğinde 'güzel' kelimesi 'manzara' ismini niteleyerek niteleme sıfatı olmuştur. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir. 💡
"Küçük çocuk, elindeki kırmızı balonu havaya bıraktı." cümlesinde ismi niteleyen (niteleme sıfatı) kaç tane sözcük kullanılmıştır?
A) 1B) 2
C) 3
D) 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi işaret yoluyla belirten bir sözcük (işaret sıfatı) kullanılmıştır?
A) Eski evleri çok seviyorum.B) Bu kitapları çantana yerleştir.
C) Sıcak çay içmek iyi geldi.
D) İki arkadaş bahçede oynuyor.
Bir sınıftaki öğrenci sayısı şu şekilde ifade edilmiştir:
\[ 24 \] öğrenci.
Bu ifadede ismi belirten "yirmi dört" sayısı hangi sıfat türüne girer?
B) Belgisiz sıfat
C) Sayı sıfatı
D) Soru sıfatı
"Bazı insanlar kitap okumayı çok sever." cümlesindeki "bazı" sözcüğünün türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Belgisiz sıfatB) Niteleme sıfatı
C) İşaret sıfatı
D) Soru sıfatı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi soru yoluyla belirten bir sözcük (soru sıfatı) vardır?
A) Kim geldi?B) Kaçıncı katta oturuyorsunuz?
C) Orayı beğendin mi?
D) Güzel bir gün geçirdik.
"Yorgun yolcu, gölgeli bir ağacın altında dinlendi." cümlesinde ismi niteleyen (durumunu belirten) sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
A) YolcuB) Yorgun
C) Bir
D) Altında
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi sayı yoluyla belirten bir sözcük kullanılmıştır?
A) Sıcak süt içince rahatladı.B) Bu kalemi bana arkadaşım verdi.
C) Masanın üzerinde üç elma duruyor.
D) Bazı insanlar kitap okumayı çok sever.
"Şu ağaç, bahçemizin en yaşlı ağacıdır." cümlesindeki "şu" sözcüğünün türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Niteleme sıfatıB) İşaret sıfatı
C) Sayı sıfatı
D) Belgisiz sıfat
Aşağıdaki tamlamaların hangisinde ismi niteleyen bir sözcük (niteleme sıfatı) vardır?
A) Beşinci katB) Hangi çocuk
C) Kırık masa
D) O defter
"Birkaç öğrenci bahçede top oynuyor." cümlesinde ismi belirsizlik yoluyla etkileyen sözcük hangisidir?
A) BirkaçB) Öğrenci
C) Bahçede
D) Oynuyor
"Mavi önlüğünü giyip erkenden okula gitti." cümlesinde ismi niteleyen sözcük (niteleme sıfatı) aşağıdakilerden hangisidir?
A) OkulaB) Erken
C) Mavi
D) Gitti
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi işaret yoluyla belirten bir sözcük (işaret sıfatı) kullanılmıştır?
A) Güzel günler bizi bekliyor.B) Bu kitabı kütüphaneden aldım.
C) Annem pazardan taze meyve almış.
D) Sınıfta toplam yirmi öğrenci var.
"Küçük kedi, soğuk havada bahçede bekliyordu." cümlesindeki niteleme sıfatları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
A) Küçük - soğukB) Kedi - hava
C) Bahçede - kedi
D) Küçük - bahçede
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi sayı yoluyla belirten bir sözcük (sayı sıfatı) kullanılmıştır?
A) Bazı insanlar çok anlayışlıdır.B) Hangi yoldan gitmeliyiz?
C) Masanın üzerinde üç kalem duruyor.
D) Eski elbiselerini dolaba kaldırdı.
"Sıfatlar; isimlerin rengini, şeklini, durumunu bildiren veya onları işaret, sayı, soru ve belgisizlik yönünden belirten sözcüklerdir."
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
B) Sıcak çay
C) Kırık oyuncak
D) Şu çocuk
"Küçük çocuk, bahçedeki yaşlı çınarın altında kitap okuyordu." cümlesinde ismi niteleyen (niteleme sıfatı) kaç tane sözcük vardır?
A) 1B) 2
C) 3
D) 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi işaret yoluyla belirten bir sözcük (işaret sıfatı) kullanılmıştır?
A) Kırmızı kalemimi evde unutmuşum.B) Bazı öğrenciler kütüphaneye gitti.
C) Şu ağacın gölgesinde biraz dinlenelim.
D) Sınavda toplam yirmi soru soruldu.
"Pazardan üç kilo taze fasulye aldık." cümlesinde ismi belirten ve niteleyen sözcükler sırasıyla hangileridir?
A) Üç - TazeB) Pazardan - Üç
C) Taze - Fasulye
D) Üç - Fasulye
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi belirsiz şekilde belirten bir sözcük (belgisiz sıfat) vardır?
A) Bu yolu takip etmelisin.B) Birkaç kişi kapıda seni bekliyor.
C) İkinci sıradaki öğrenci ayağa kalktı.
D) Mavi gökyüzü insana huzur veriyor.
"Kaçıncı katta oturduğunuzu henüz öğrenemedim." cümlesinde ismi soru yoluyla belirten sözcük hangisidir?
A) HenüzB) Kat
C) Kaçıncı
D) Öğrenemedim
"Küçük kedi, soğuk havada bahçede titriyordu." cümlesinde altı çizili olan "küçük" ve "soğuk" sözcükleri, önlerindeki isimlerin hangi özelliğini belirtmektedir?
A) İsmin miktarınıB) İsmin yerini işaret yoluyla
C) İsmin niteliğini (durumunu)
D) İsmin belirsizliğini
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ismi "işaret yoluyla" belirten bir sözcük kullanılmıştır?
A) Annem bize lezzetli yemekler hazırladı.B) Bu kitabı dün kütüphaneden ödünç aldım.
C) Sınıfımızda toplam \( 25 \) öğrenci bulunuyor.
D) Bazı günler erkenden uyanırım.
"Pazardan beş elma, iki kilo taze fasulye aldık." cümlesinde geçen "beş" ve "iki" sözcüklerinin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Niteleme sıfatıB) Belgisiz sıfat
C) Soru sıfatı
D) Sayı sıfatı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismin miktarını "belirsiz bir şekilde" ifade eden bir sözcük (belgisiz sıfat) kullanılmıştır?
A) Kırmızı kalemimi okulda unutmuşum.B) Birkaç öğrenci bahçede top oynuyor.
C) Şu ağacın gölgesinde biraz dinlenelim.
D) Üçüncü katta oturan komşumuz taşındı.
"Hangi yoldan gitmemiz gerektiğini biliyor musun?" cümlesinde ismi soru yoluyla belirten sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
A) HangiB) Yol
C) Gerektiğini
D) Biliyor
Aşağıdaki cümlede ismi niteleyen (niteleme sıfatı) kaç tane sözcük kullanılmıştır?
"Küçük çocuk, elindeki sarı balonu gökyüzüne bıraktı."
B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "o" sözcüğü bir ismi işaret yoluyla belirten sözcük (işaret sıfatı) olarak kullanılmıştır?
A) O, bugün çok yorgun görünüyor.B) Onu masanın üzerine bırakabilirsin.
C) O çocuk her zaman dürüst davranır.
D) Yarın o da bizimle sinemaya gelecek.
Aşağıdaki cümlede yer alan sıfatın türü hangisidir?
"Bahçedeki birkaç ağaç susuzluktan kurumuştu."
B) İşaret sıfatı
C) Belgisiz sıfat
D) Soru sıfatı
"Sıcak süt" tamlamasındaki "sıcak" sözcüğü, ismin hangi özelliğini nitelemektedir?
A) RenginiB) Biçimini
C) Durumunu
D) Sayısını
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ismi belirten bir sayı sıfatı kullanılmıştır?
A) İkinci katta oturuyoruz.B) Mavi gömlek sana çok yakışmış.
C) Bu ev oldukça eskiymiş.
D) Bazı günler kütüphaneye giderim.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5036-5-sinif-35-soru-isminiteleyen-ve-belirten-sozcukler-test-coz-t9hv