Matematik Dersi 5. Sınıf - Çarpma İşleminin Özellikleri
📌 Birleşme (İçerme) Özelliği
Çarpma işleminde, çarpılan sayıların birleşme özelliği vardır. Bu özellik sayesinde, üç veya daha fazla sayıyı çarpmak istediğimizde, hangi iki sayıyı önce çarptığımız sonucu değiştirmez. Yani, sayıları istediğimiz gibi gruplandırabiliriz.
Genel Gösterim:
\((a \times b) \times c = a \times (b \times c)\)
Örnek:
\((2 \times 3) \times 4 = 6 \times 4 = 24\)
\(2 \times (3 \times 4) = 2 \times 12 = 24\)
Gördüğünüz gibi, sonuç her zaman aynıdır. 💡
💡 Değişme Özelliği
Çarpma işleminde, çarpanların değişme özelliği de vardır. Bu, çarpma işlemindeki sayıların yerlerini değiştirdiğimizde sonucun değişmeyeceği anlamına gelir.
Genel Gösterim:
\(a \times b = b \times a\)
Örnek:
\(5 \times 7 = 35\)
\(7 \times 5 = 35\)
Yerleri değişse de sonuç değişmez! ✅
🚀 Çarpmanın Dağılma Özelliği
Çarpma işleminin toplama veya çıkarma işlemi üzerine dağılma özelliği, bir sayının bir toplama veya çıkarma işleminin sonucuna dağıtılmasını ifade eder. Bu özellik, büyük sayıların çarpımını kolaylaştırmak için çok kullanışlıdır.
Toplama İşlemi Üzerine Dağılma:
Bir sayıyı, iki sayının toplamıyla çarpmak, o sayıyı toplamdaki her bir sayıyla ayrı ayrı çarpıp sonuçları toplamakla aynıdır.
Genel Gösterim:
\(a \times (b + c) = (a \times b) + (a \times c)\)
Örnek:
\(3 \times (4 + 5) = 3 \times 9 = 27\)
Dağılma özelliğini kullanarak:
\((3 \times 4) + (3 \times 5) = 12 + 15 = 27\)
Çıkarma İşlemi Üzerine Dağılma:
Bir sayıyı, iki sayının farkıyla çarpmak, o sayıyı farktaki her bir sayıyla ayrı ayrı çarpıp sonuçları çıkarmakla aynıdır.
Genel Gösterim:
\(a \times (b - c) = (a \times b) - (a \times c)\)
Örnek:
\(6 imes (10 - 2) = 6 imes 8 = 48\)
Dağılma özelliğini kullanarak:
\((6 imes 10) - (6 imes 2) = 60 - 12 = 48\)
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek 1:
Soru: \(5 \times (12 + 3)\) işleminin sonucunu, çarpmanın toplama işlemi üzerine dağılma özelliğini kullanarak bulunuz.
Çözüm:
Dağılma özelliğini uygulayalım: \(a \times (b + c) = (a \times b) + (a \times c)\)
Burada \(a = 5\), \(b = 12\) ve \(c = 3\) 'tür.
\((5 \times 12) + (5 \times 3) = 60 + 15 = 75\)
Sonuç: \(75\)
Örnek 2:
Soru: \((4 \times 6) \times 2\) işleminin sonucunu, birleşme özelliğini kullanarak bulunuz.
Çözüm:
Birleşme özelliğini kullanalım: \((a \times b) \times c = a \times (b \times c)\)
Önce ilk iki sayıyı çarpabiliriz: \((4 \times 6) \times 2 = 24 \times 2 = 48\)
Ya da ikinci ve üçüncü sayıları önce çarpabiliriz: \(4 \times (6 \times 2) = 4 \times 12 = 48\)
Sonuç: \(48\)
Aşağıdaki işlemde çarpma işleminin toplama işlemi üzerine dağılma özelliği kullanılmıştır. Buna göre kare (\( \square \)) sembolü yerine hangi sayı gelmelidir?
\[\(12 \times\) (15 + 8) \(=\) (\(12 \times \square\)) + (\(12 \times 8\)) \]
B) 12
C) 15
D) 23
Aşağıdaki eşitlikte çarpma işleminin birleşme özelliği uygulanmıştır. Buna göre üçgen (\( \triangle \)) sembolü yerine yazılması gereken sayı kaçtır?
\[ (\(25 \times 4\)) \(\times 17 = 25 \times\) (\(\triangle \times 17\)) \]
B) 17
C) 25
D) 100
Bir öğrenci \( 18 \times 97 \) işleminin sonucunu, çarpma işleminin çıkarma işlemi üzerine dağılma özelliğini kullanarak zihinden bulmak istiyor. Buna göre öğrencinin aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması en uygundur?
B) \( 18 \times (90 + 7) \)
C) \( 18 \times (100 - 3) \)
D) \( 18 \times (90 - 3) \)
Aşağıdaki eşitlikte çarpma işleminin toplama işlemi üzerine dağılma özelliği uygulanmıştır. Buna göre \( A \) yerine gelmesi gereken sayı kaçtır?
\[\(12 \times\) (15 + 8) \(= 12 \times\) A \(+ 12 \times 8\) \]
B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 23 \)
Çarpma işleminin birleşme özelliği kullanılarak verilen aşağıdaki eşitlikte \( B \) yerine hangi sayı yazılmalıdır?
\[ (\(25 \times 4\)) \(\times 17 = 25 \times\) (B \(\times 17\)) \]
B) \( 17 \)
C) \( 25 \)
D) \( 100 \)
Bir öğrenci \( 18 \times 97 \) işleminin sonucunu, çarpma işleminin çıkarma işlemi üzerine dağılma özelliğini kullanarak zihinden hesaplamak istiyor.
\[\(18 \times 97 = 18 \times\) (100 - 3) \(= 18 \times 100 - 18 \times\) C \] Buna göre \( C \) yerine gelmesi gereken sayı kaçtır?
B) \( 100 \)
C) \( 97 \)
D) \( 3 \)
Yukarıdaki eşitlikte çarpma işleminin toplama işlemi üzerine dağılma özelliği kullanılmıştır. Buna göre \( \triangle \) yerine gelmesi gereken sayı kaçtır?
\[\(12 \times\) (15 + 8) \(=\) (\(12 \times \triangle\)) + (\(12 \times 8\)) \]
B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 23 \)
Çarpma işleminin birleşme özelliği kullanılarak verilen aşağıdaki eşitlikte \( \square \) yerine hangi sayı yazılmalıdır?
\[ (\(25 \times 4\)) \(\times 17 = 25 \times\) (\(\square \times 17\)) \]
B) \( 17 \)
C) \( 25 \)
D) \( 100 \)
Bir öğrenci \( 18 \times 97 \) işleminin sonucunu, çarpma işleminin çıkarma işlemi üzerine dağılma özelliğini kullanarak zihinden hesaplamak istiyor. Buna göre bu öğrencinin yapacağı işlem aşağıdakilerden hangisi olabilir?
\[\(18 \times 97\) \]
B) \( 18 \times (100 - 3) \)
C) \( (10 + 8) \times 97 \)
D) \( 18 \times (100 - 7) \)
Aşağıdaki eşitlikte verilmeyen \( \triangle \) sembolünün değeri kaçtır?
\[\(12 \times\) (15 + 8) \(=\) (\(12 \times \triangle\)) + (\(12 \times 8\)) \]
B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 23 \)
Çarpma işleminin birleşme özelliği kullanılarak verilen aşağıdaki eşitlikte \( \square \) yerine hangi sayı gelmelidir?
\[ (\(25 \times 4\)) \(\times 17 = 25 \times\) (\(\square \times 17\)) \]
B) \( 17 \)
C) \( 25 \)
D) \( 100 \)
Bir öğrenci \( 9 \times 98 \) işlemini, çarpma işleminin çıkarma işlemi üzerine dağılma özelliğinden yararlanarak zihinden yapmak istiyor. Buna göre öğrencinin yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
\[\(9 \times\) (100 - 2) \]
B) \( 9 \times 100 - 9 \times 2 \)
C) \( 9 \times 90 - 8 \)
D) \( 100 \times 9 - 100 \times 2 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5099-5-sinif-birlesme-ozelligi-dagilma-ozelligi-carpmanin-dagilma-ozelligi-test-coz-ubgb