📌 Dikdörtgenin Çevresi ve Alanı
Dikdörtgenin Çevresi Nedir?
Bir dikdörtgenin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır. Dikdörtgenin karşılıklı kenarları birbirine eşittir. Bir dikdörtgenin kısa kenarına 'kısa kenar' (veya genişlik), uzun kenarına ise 'uzun kenar' (veya uzunluk) deriz.
Eğer bir dikdörtgenin kısa kenar uzunluğu \(a\) ve uzun kenar uzunluğu \(b\) ise, çevresi şu şekilde hesaplanır:
Çevre \(=\) \(a + a + b + b\)
Bu formülü daha kısa yazabiliriz:
Çevre \(=\) \(2 \times (a + b)\)
Veya
Çevre \(=\) \((2 \times a) + (2 \times b)\)
Dikdörtgenin Alanı Nedir?
Bir dikdörtgenin alanı, o şeklin kapladığı yüzey miktarıdır. Dikdörtgenin alanını hesaplamak için kısa kenar uzunluğu ile uzun kenar uzunluğunu çarparız.
Eğer bir dikdörtgenin kısa kenar uzunluğu \(a\) ve uzun kenar uzunluğu \(b\) ise, alanı şu şekilde hesaplanır:
Alan \(=\) \(a \times b\)
Çevre ve Alan İlişkisi
💡 Bir dikdörtgenin çevresi verildiğinde, alanı hakkında kesin bir şey söyleyemeyiz. Farklı kenar uzunluklarına sahip dikdörtgenlerin çevreleri aynı olabilir ama alanları farklı olabilir.
💡 Tersine, bir dikdörtgenin alanı verildiğinde de çevresi hakkında kesin bir şey söyleyemeyiz. Yine farklı kenar uzunluklarına sahip dikdörtgenlerin alanları aynı olabilir ama çevreleri farklı olabilir.
✅ Kenar uzunlukları \(1\) cm ve \(12\) cm olan bir dikdörtgenin çevresi \(2 \times (1 + 12) = 2 \times 13 = 26\) cm'dir. Alanı ise \(1 \times 12 = 12\) cm²'dir.
✅ Kenar uzunlukları \(2\) cm ve \(6\) cm olan bir dikdörtgenin çevresi \(2 \times (2 + 6) = 2 \times 8 = 16\) cm'dir. Alanı ise \(2 \times 6 = 12\) cm²'dir.
🚀 Gördüğünüz gibi, her iki dikdörtgenin de alanı \(12\) cm² olmasına rağmen çevreleri farklıdır (\(26\) cm ve \(16\) cm).
Önemli Notlar
- Kenar uzunlukları doğal sayı olmalıdır.
- Çevre ve alan hesaplamalarında birimlere dikkat etmeliyiz. Çevre için cm, m gibi uzunluk birimleri; alan için ise cm², m² gibi birimlerin karesi kullanılır.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1
Kenar uzunlukları \(8\) cm ve \(5\) cm olan bir dikdörtgenin çevresi ve alanı kaç cm'dir?
Çözüm:Dikdörtgenin kısa kenarı \(a = 5\) cm ve uzun kenarı \(b = 8\) cm olsun.
Çevre \(=\) \(2 \times (a + b) = 2 \times (5 + 8) = 2 \times 13 = 26\) cm.
Alan \(=\) \(a \times b = 5 \times 8 = 40\) cm².
Cevap: Çevresi \(26\) cm, alanı \(40\) cm²'dir.
Soru 2
Çevresi \(30\) cm olan bir dikdörtgenin kısa kenarı \(6\) cm ise, uzun kenarı ve alanı kaç cm'dir?
Çözüm:Çevre formülünü biliyoruz: Çevre \(=\) \(2 \times (a + b)\).
Verilenler: Çevre \(=\) \(30\) cm, kısa kenar \(a = 6\) cm.
\(30 = 2 \times (6 + b)\)
Her iki tarafı \(2\) 'ye bölelim: \(15 = 6 + b\).
Uzun kenarı bulmak için \(6\) 'yı karşıya atarız: \(b = 15 - 6 = 9\) cm.
Şimdi alanı hesaplayabiliriz: Alan \(=\) \(a \times b = 6 \times 9 = 54\) cm².
Cevap: Uzun kenarı \(9\) cm, alanı \(54\) cm²'dir.
| Kavram | Formül | Birim |
|---|---|---|
| Dikdörtgen Çevresi | \(2 \times (kısa \ kenar + uzun \ kenar)\) | Uzunluk Birimi (cm, m, ...) |
| Dikdörtgen Alanı | \(kısa \ kenar \times uzun \ kenar\) | Uzunluk Biriminin Karesi (cm², m², ...) |
Kenar uzunlukları birer doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı şu şekildedir:
\[\(\text{Alan} = 24 \text{ cm}\) ^2 \] Buna göre bu dikdörtgenin çevre uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olamaz?
B) \( 22 \)
C) \( 24 \)
D) \( 28 \)
Çevre uzunluğu verilen bir dikdörtgenin kenar uzunlukları birer doğal sayıdır:
\[\(\text{Çevre} = 18 \text{ cm}\) \] Buna göre bu dikdörtgenin alanı en fazla kaç santimetrekare olabilir?
B) \( 14 \)
C) \( 18 \)
D) \( 20 \)
Bir dikdörtgenin alanı ve bir kenar uzunluğu aşağıda verilmiştir:
\[\(\text{Alan} = 40 \text{ cm}\) ^2, \(\text{ Kısa Kenar} = 5 \text{ cm}\) \] Buna göre bu dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç santimetredir?
B) \( 26 \)
C) \( 30 \)
D) \( 45 \)
Çevre uzunluğu \( 22 \text{ cm} \) olan bir dikdörtgenin bir kenar uzunluğu \( 4 \text{ cm} \) olarak ölçülmüştür. Bu dikdörtgenin alanı kaç santimetrekaredir?
\[\(\text{Çevre} = 22 \text{ cm}\) \]
B) \( 32 \)
C) \( 44 \)
D) \( 88 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı ve alanı \( 12 \text{ cm}^2 \) olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu en fazla kaç santimetre olabilir?
\[\(\text{Alan} = 12 \text{ cm}\) ^2 \]
B) \( 16 \)
C) \( 24 \)
D) \( 26 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı \( 24 \text{ cm}^2 \) olarak verilmiştir. Bu dikdörtgenin çevre uzunluğu en az kaç santimetre olabilir?
A) \( 20 \)B) \( 22 \)
C) \( 28 \)
D) \( 50 \)
Çevre uzunluğu \( 20 \text{ cm} \) olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı en fazla kaç santimetrekare olabilir?
A) \( 9 \)B) \( 16 \)
C) \( 24 \)
D) \( 25 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı ve alanı \( 36 \text{ cm}^2 \) olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu en fazla kaç santimetre olabilir?
A) \( 24 \)B) \( 30 \)
C) \( 40 \)
D) \( 74 \)
Çevre uzunluğu \( 16 \text{ cm} \) olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) \( 7 \)B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 18 \)
Alanı \( 18 \text{ cm}^2 \) olan bir dikdörtgenin kısa kenar uzunluğu \( 3 \text{ cm} \) olarak belirlenmiştir. Bu dikdörtgenin çevre uzunluğu kaç santimetredir?
A) \( 9 \)B) \( 12 \)
C) \( 18 \)
D) \( 21 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı ve alanı \( 24 \) cm² olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu en az kaç cm olabilir?
A) \( 20 \)B) \( 22 \)
C) \( 28 \)
D) \( 50 \)
Çevre uzunluğu \( 30 \) cm olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı en fazla kaç cm² olabilir?
A) \( 50 \)B) \( 54 \)
C) \( 56 \)
D) \( 60 \)
Alanı \( 12 \) cm² olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olamaz?
A) \( 14 \)B) \( 16 \)
C) \( 20 \)
D) \( 26 \)
Çevre uzunluğu \( 16 \) cm olan ve kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı en az kaç cm² olabilir?
A) \( 7 \)B) \( 12 \)
C) \( 15 \)
D) \( 16 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı ve alanı \( 36 \) cm² olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu en fazla kaç cm'dir?
A) \( 24 \)B) \( 30 \)
C) \( 40 \)
D) \( 74 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı aşağıda verilmiştir.
\[\(\text{Alan} = 24 \text{ cm}\) ^2 \] Bu dikdörtgenin çevre uzunluğu en az kaç cm olabilir?
B) \( 22 \)
C) \( 28 \)
D) \( 50 \)
Çevre uzunluğu verilen bir dikdörtgenin kenar uzunlukları birer doğal sayıdır.
\[\(\text{Çevre} = 14 \text{ cm}\) \] Bu dikdörtgenin alanı en fazla kaç \( \text{cm}^2 \) olabilir?
B) \( 10 \)
C) \( 12 \)
D) \( 14 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı aşağıda belirtilmiştir.
\[\(\text{Alan} = 18 \text{ cm}\) ^2 \] Bu dikdörtgenin çevre uzunluğu aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) \( 18 \)
C) \( 20 \)
D) \( 24 \)
Kenar uzunlukları birer doğal sayı olan bir dikdörtgenin çevre uzunluğu aşağıda verilmiştir.
\[\(\text{Çevre} = 22 \text{ cm}\) \] Bu dikdörtgenin alanı en az kaç \( \text{cm}^2 \) olabilir?
B) \( 18 \)
C) \( 24 \)
D) \( 30 \)
Kenar uzunlukları doğal sayı olan bir dikdörtgenin alanı aşağıda verilmiştir.
\[\(\text{Alan} = 30 \text{ cm}\) ^2 \] Bu dikdörtgenin çevre uzunluğunun alabileceği en büyük değer ile en küçük değer arasındaki fark kaçtır?
B) \( 36 \)
C) \( 40 \)
D) \( 44 \)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5165-5-sinif-geometrik-nicelikler-dikdortgenin-cevre-uzunlugu-ve-anlami-kenar-uzunluklari-dogal-sayi-olan-bir-dikdortgenin-alanini-olcusu-verildigine-cevre-uzunlugunu-cevre-uzunlugu-verildigini-alani-yorumlayabilme-goruyor-musun-test-coz-zof6