Kesme İşareti (')
Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencileri! Bugün Türkçe dersinde çok önemli bir konuyu, kesme işaretini (') öğreneceğiz. Kesme işareti, dilimizde bazı durumlarda kelimeleri ayırmak için kullandığımız minik ama güçlü bir noktalama işaretidir. 📌
Kesme İşaretinin Kullanım Alanları
Kesme işaretinin nerelerde kullanıldığını adım adım öğrenelim:
- Özel Adlara Getirilen Ekleri Ayırmak İçin: Kişi adları, soyadları, il adları, ilçe adları, ülke adları, dil adları, din ve mezhep adları gibi özel adlara gelen çekim eklerini (iyelik, durum, çoğul ekleri) ve sonra bunlara gelen diğer ekleri ayırmak için kullanılır.
- Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Ekleri Ayırmak İçin: Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne, Türk Dil Kurumu'ndan gibi.
- Belirli Bir Tarihe Yapılan Vurgular: 23 Nisan 1920'de gibi.
- Sayılara Getirilen Ekleri Ayırmak İçin: Saat ve ölçü belirtirken, belirli bir tarihe yapılan vurgularda kullanılır. Örneğin, saat \(10\) 'da, \(2\). (ikinci) kat, \(1985\) 'ten.
- Kısaltmalara Gelen Ekleri Ayırmak İçin: TBMM'nin, TDK'nin gibi.
Kesme İşaretinin Kullanılmadığı Yerler
Dikkat! Kesme işaretini kullanmamız gereken yerler olduğu gibi, kullanmamamız gereken yerler de var. 💡
- Genel Adlara Gelen Eklerde: Okula, eve, sınıfa gibi.
- Deyimlerde ve Atasözlerinde: Gözünün üstünde kaşı var gibi ifadelerde kesme işareti kullanılmaz.
- Sayıların Yazılışında (Bazı Durumlar): Eğer sayılar okunuşlarıyla yazılmışsa kesme işareti kullanılmaz. Örneğin, ikibinbeşyüz.
Önemli Notlar
Kesme işareti, eklerin kelimenin asıl anlamını değiştirmemesi durumunda kullanılır. Eğer ek, kelimenin anlamını değiştiriyorsa kesme işareti kullanılmaz. Örneğin, Türkçe (dil adı) ve Türkçe (bir dersin adı). Bu ayrımı iyi yapmak gerekir.
Unutmayın: Kesme işareti, kelimeyi ekten ayırarak okunuşu kolaylaştırır ve anlam karışıklıklarını önler. ✅
Kesme İşareti ile İlgili Bilgiler Tablosu
| Kullanım Yeri | Örnek |
|---|---|
| Özel Adlara Gelen Ekler | Ayşe'nin, Ankara'ya, Türkler'in |
| Kurum Adlarına Gelen Ekler | MEB'e, PTT'den |
| Tarihler | \(10\) Mart'ta, \(29\) Ekim \(1923\) 'te |
| Saatler | \(14.30\) 'da |
| Kısaltmalar | TÜBİTAK'ın |
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
A) Yarın İstanbul'a gideceğim.
B) Bu projeyi TDK'nin desteğiyle tamamladık.
C) Saat \(15.00\) 'te toplantımız var.
D) Bizim köyün yolu çok güzel.
Çözüm 1:
Doğru cevap D şıkkıdır. Çünkü 'köy' kelimesi bir özel ad değildir, yani genel bir addır. Genel adlara gelen eklerde kesme işareti kullanılmaz. Diğer şıklarda kesme işareti doğru kullanılmıştır. 🚀
Soru 2:
Aşağıdaki kelimelerden hangisine gelen ek kesme işaretiyle ayrılır?
A) Ev
B) Okul
C) Ali
D) Masa
Çözüm 2:
Doğru cevap C şıkkıdır. Çünkü 'Ali' bir özel isimdir ve özel isimlere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır. 'Ev', 'okul' ve 'masa' genel isimlerdir. Örneğin, 'Ali'nin', 'eve', 'okula', 'masaya'. 💡
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) İstanbul'un tarihi mekânlarını gezmeyi çok seviyorum.B) Bu akşam Ahmet'ler bize yemeğe gelecekler.
C) Yarın 15.00'te okulun bahçesinde buluşacağız.
D) TDK'nin internet sitesinden kelimelerin yazımına bakabilirsin.
Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
B) Kardeşim bu yıl 5'inci sınıfa geçti.
C) Sınav saat 10.30'da başlayacakmış.
D) Kitabın 2.'nci sayfasındaki etkinliği yapalım.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı yanlıştır?
A) Türkçenin zengin bir dil olduğunu biliyoruz.B) 29 Mayıs 1453'te İstanbul fethedildi.
C) Dr. Mehmet Bey'in odası koridorun sonunda.
D) THY'nin uçağı rötarlı kalkış yaptı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (\( ' \)) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) İstanbul'un trafiği her geçen gün daha da karmaşık hale geliyor.B) Kardeşim, yarın akşam Ahmet'in doğum günü partisine gidecek.
C) Bu akşam televizyonda Türkler'in tarihini anlatan bir belgesel var.
D) Okullar bu yıl 16 Haziran'da tatile girecek.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
A) TRT'nin yeni belgeselini ailecek çok beğendik.B) İngilizce'den dönem ödevi almak için öğretmenimle konuştum.
C) Okulumuzun töreni sabah tam 09.00'da başlayacak.
D) Ayşe Hanım'ın çantası toplantı salonunda kalmış.
Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.
Bu kurala göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?
B) Bizim sınavımız 15 Mayıs'ta yapılacakmış.
C) Her yıl Eylül'ün ikinci haftası okullar açılır.
D) 2024'ün ilk yarısında çok kitap okumayı hedefliyorum.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (\( ' \)) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Yarın \( 14.30 \) 'da okulun bahçesinde buluşacağız.B) Ankara'dan gelen misafirlerimizi terminalde karşıladık.
C) Türk Dil Kurumu'nun yeni yayınlarını incelediniz mi?
D) Karabaş'ın mamasını vermeyi sakın unutma.
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu kurala göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
B) Ahmetler bu akşam bize yemeğe gelecekler.
C) Bursalı bir arkadaşımla kütüphanede karşılaştım.
D) Müslümanlık, hoşgörü ve barış dinidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti doğru kullanılmıştır?
A) \( 2023 \) 'te okulumuzdan mezun olacağız.B) Yarın Ayşe'ler bize ders çalışmaya gelecek.
C) Konyalı'lar bu duruma çok sevindiler.
D) \( 5 \).'inci sınıfa giden kardeşim çok çalışkandır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu yaz tatilde Ankara'nın tarihi yerlerini gezeceğiz.B) Türk Dil Kurumu'nun internet sitesinden kelimelerin anlamına bakabilirsin.
C) Okulumuzdaki tören \( 29 \) Ekim'de gerçekleştirilecek.
D) TBMM'nin açılışı her yıl büyük bir coşkuyla kutlanır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5184-5-sinif-kesme-isareti-test-coz-issa