TÜRKÇE DERSİ 6. SINIF SINAV ÇALIŞMA NOTLARI
1. Öyküleyici Metinlerde Hikaye Unsurları 📌
Öyküleyici metinler, olay anlatan metinlerdir. Bu metinlerde yer ve zaman, kişi ve olay örgüsü gibi temel hikaye unsurları bulunur. Bu unsurları belirleyerek metni daha iyi anlayabiliriz.
- Olay: Metinde gerçekleşen veya anlatılan temel durumdur.
- Kişiler: Olayın kahramanlarıdır. Başkişi, yardımcı kişiler olabilir.
- Yer (Mekân): Olayın geçtiği yerdir. (Ev, okul, orman vb.)
- Zaman: Olayın gerçekleştiği zamandır. (Sabah, akşam, dün, yarın, belirli bir tarih vb.)
- Olay Örgüsü: Olayların başlangıcı, gelişmesi ve sonucu şeklinde sıralanışıdır.
2. Metindeki Söz Sanatları 💡
Söz sanatları, anlatımı daha etkili, renkli ve zengin hale getirmek için kullanılan dil özellikleridir. Başlıca söz sanatları şunlardır:
- Benzetme (Teşbih): Bir varlığı veya kavramı, başka bir güçlü varlık veya kavrama benzetmektir. (Örnek: Aslan gibi cesur.)
- Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana özgü özellikler yüklemektir. (Örnek: Ağlayan bulutlar.)
- Deyim: Gerçek anlamından farklı, kalıplaşmış söz öbekleridir. (Örnek: Etekleri zil çalmak.)
- Abartma (Mübalağa): Bir olayı veya durumu olduğundan daha büyük veya küçük göstermektir. (Örnek: Dünyalar kadar işim var.)
3. Okuduğunu Değerlendirme ve Eleştirme ✅
Bir metni okuduktan sonra onu değerlendirmek ve eleştirmek, anlama becerimizin bir göstergesidir. Metnin ana fikrini, yazarın amacını, anlatım biçimini sorgulayabiliriz.
- Metnin ana fikri nedir?
- Yazar okuyucuya ne anlatmak istiyor?
- Metindeki bilgiler doğru ve güvenilir mi?
- Anlatım akıcı ve anlaşılır mı?
- Metnin güçlü ve zayıf yönleri nelerdir?
4. Geçiş ve Bağlantı İfadeleri 🚀
Metinlerde düşünceleri birbirine bağlamak, akıcılığı sağlamak için geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanılır. Bu ifadeler, cümlenin veya paragrafın anlamını güçlendirir.
- Açıklama/Örnekleme: Örneğin, mesela, bunun gibi...
- Karşılaştırma: Buna karşılık, oysa, ama, fakat, ancak...
- Sonuç Bildirme: Bu nedenle, sonuç olarak, böylece, dolayısıyla...
- Sıralama: İlk olarak, daha sonra, ardından, son olarak...
5. Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri
Doğru yazım ve noktalama, metnin anlaşılırlığı için çok önemlidir. Aşağıdaki kurallara dikkat edelim:
- Büyük harflerin kullanımı
- Soru, ünlem, nokta, virgül, kesme işareti gibi noktalama işaretlerinin doğru yerlerde kullanılması
- Kelime yapısı ve eklerin yazımı
- Kısaltmaların yazımı
Önemli Not: Yazım kuralları ve noktalama işaretleri konusunda bol bol pratik yapmak, metinleri dikkatli okumak ve örnekleri incelemek faydalıdır.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlede hangi hikaye unsuru eksiktir?
"Ormanın derinliklerinde, yaşlı bir kulübede yaşayan sincap, her sabah erkenden kalkıp...
Çözüm: Bu cümlede olay ve yer belirtilmiş ancak olayın kahramanları (kişi) ve olayın ne olduğu (olay örgüsü) tam olarak belli değildir. En belirgin eksiklik kişiler unsurudur.
Soru 2:
Aşağıdaki cümlede hangi söz sanatı kullanılmıştır?
"Güneş, yorgun argın batmaya hazırlanıyordu."
Çözüm: Bu cümlede cansız bir varlık olan güneşe, insana özgü olan 'yorgun argın' olma özelliği verilmiştir. Bu nedenle cümlede kişileştirme (teşhis) sanatı kullanılmıştır.
"Küçük Ali, köyün dar sokaklarında koştururken aniden durdu. Eski çeşmenin başında bekleyen yaşlı kadına selam verdi. Güneş dağların arkasına saklanmak üzereydi."
Bu metindeki "köyün dar sokakları" ifadesi hikaye unsurlarından hangisini temsil etmektedir?
B) Olay
C) Yer (Mekân)
D) Şahıs Kadrosu
"Kış mevsiminin en soğuk günlerinden biriydi. Ayşe, pencerenin önünde oturmuş, lapa lapa yağan karı izliyordu. İçeride yanan sobanın sıcaklığı odayı ısıtıyordu."
Bu metnin "zaman" unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
B) Karın yağması
C) Kış mevsimi
D) Sobanın sıcaklığı
"Ömer, elindeki eski haritayı masaya serdi. Arkadaşı Kerem ile birlikte gizemli adanın yolunu bulmaya çalışıyorlardı. Dışarıda fırtına uğulduyordu ama onlar kararlıydı."
Bu metindeki "şahıs kadrosu" aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
B) Gizemli ada
C) Eski harita
D) Fırtına
"Yorgun akşamlar çökerken şehrin üzerine, sokak lambaları dertli dertli iç çekiyordu."
Bu cümlede kullanılan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kişileştirme
C) Konuşturma
D) Karşıtlık
"Kutu gibi küçücük bir evde, huzur içinde yaşıyorlardı."
Bu cümlede yer alan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kişileştirme
C) Benzetme
D) Konuşturma
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde abartma (mübalağa) sanatına başvurulmuştur?
A) Gökyüzü bugün masmavi bir deniz gibiydi.B) Bir ah çeksem karşıki dağlar yıkılır.
C) Papatyalar rüzgârda neşeyle dans ediyordu.
D) Kitap, en sadık dostudur insanın.
Mimar Sinan'ın eserleri sadece taş ve kireçten ibaret değildir. O, her bir taşına ruhunu katmış, yüzyıllar sonrasına mesajlar bırakmıştır. Selimiye Camii'nin minarelerindeki zarafet, Süleymaniye'nin heybeti onun dehasının kanıtıdır. Bu yapılar, sadece birer bina değil, bir dönemin sanat anlayışını günümüze taşıyan canlı şahitlerdir. Bu metne göre Mimar Sinan'ın eserleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Sadece büyük şehirlerde inşa edildikleriB) Yapımında çok fazla işçi çalıştırıldığı
C) Sanatçının duygularını ve ustalığını yansıttığı
D) Günümüzde bakımsız kaldıkları
Kitap okumak, hiç gitmediğimiz diyarlara yolculuk yapmak gibidir. Bir sayfa çevirdiğinizde kendinizi bir ormanda, bir sonraki sayfada ise uzayın derinliklerinde bulabilirsiniz. Kitaplar, insanın hayal gücünü besleyen ve ona yeni bakış açıları kazandıran en değerli hazinelerdir. Okuyan bir insan, dünyayı sadece kendi gözleriyle değil, binlerce yazarın gözüyle de görür. Bu metnin ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kitap okumak insanın hayal dünyasını ve bakış açısını zenginleştirir.B) Her kitapta mutlaka farklı bir macera anlatılmalıdır.
C) Uzay hakkında yazılan kitaplar diğerlerinden daha ilgi çekicidir.
D) Kütüphaneler dünyanın en sessiz ve huzurlu yerleridir.
Anadolu'nun her köşesinde ayrı bir güzellik gizlidir. Ege'nin zeytinlikleri, Karadeniz'in hırçın dalgaları ve İç Anadolu'nun uçsuz bucaksız bozkırları... Bu topraklar, üzerinde yaşayan herkese kucak açan bereketli bir anne gibidir. Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu coğrafya, her adımda size farklı bir hikâye anlatır. Metinde Anadolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A) Farklı bölgelerinde farklı doğal özellikler bulunduğunaB) Nüfus miktarının her geçen yıl hızla arttığına
C) Bereketli topraklara sahip olduğuna
D) Birçok medeniyete ev sahipliği yaptığına
(1) Kitap okumak, insanın hayal dünyasını zenginleştiren en önemli etkinliklerden biridir. (2) Okuduğumuz her sayfa bizi farklı dünyalara götürür ve bakış açımızı genişletir. (3) Ancak günümüzde televizyon izlemek, kitap okumaktan çok daha faydalı bir eylemdir. (4) Bu yüzden her yaştan insanın düzenli olarak kitap okuma alışkanlığı kazanması gerekir.
Yukarıdaki metinde numaralanmış cümlelerden hangisi, metnin genelindeki düşünce bütünlüğüyle çeliştiği için eleştirilebilir?
B) 2
C) 3
D) 4
"Dünyanın en güzel şehri hiç şüphesiz İstanbul'dur. Herkes bu şehirde yaşamalıdır çünkü İstanbul'dan daha huzurlu bir yer bulmak imkansızdır."
Bu metne yönelik yapılabilecek en temel eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
B) Nesnel olması gereken bir konuda tamamen kişisel ve kanıtlanamaz yargılara yer verilmesi.
C) İstanbul'un tarihi mekanlarından bahsedilmemesi.
D) Metinde yabancı kelimelere çok fazla yer verilmesi.
Bir yazar, hazırladığı bilimsel makalede küresel ısınmanın zararlarını anlatırken şu cümleyi kurmuştur: "Bu gidişle hepimiz naneyi yiyeceğiz, dünya resmen elden gidiyor kanka!"
Bu yazarın üslubuyla ilgili yapılacak en doğru eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
B) Bilimsel bir konuda sokak ağzı ve ciddiyetten uzak bir dil kullanmıştır.
C) Anlatımı çok sıkıcı ve kurallara aşırı bağlıdır.
D) Küresel ısınmanın sonuçlarını yeterince açıklamamıştır.
"Dışarıda lapa lapa kar yağıyordu ( ) hava pek soğuk değildi."
Bu cümlede boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdaki geçiş ve bağlantı ifadelerinden hangisi getirilmelidir?
B) ancak
C) bu yüzden
D) hatta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da" bağlacının veya ekinin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Kitabımı okulda unutmuşum.B) Sen de bizimle sinemaya gelecek misin?
C) Bugün sokak da çok az insan vardı.
D) Yarın akşam bizde toplanacağız.
Pazardan şunları aldım ( ) elma ( ) armut ve muz ( )
Bu cümlede yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
B) (:) (,) (.)
C) (:) (;) (...)
D) (.) (,) (!)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5676-6-sinif-oykuleyici-metindeki-hikaye-unsurlarini-belirleye-belirlemeye-yonelik-cozumleme-yapabilme-test-coz-xr5h