✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!

7. Sınıf Fiillerin anlam özellikleri Test Çöz

SORU 1

İş (kılış) fiilleri, öznenin iradesiyle gerçekleşen ve bir nesneyi etkileyen fiillerdir. Bu fiiller "neyi, kimi?" sorularına cevap verebilir ve başına "onu" kelimesi getirilebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iş (kılış) fiili kullanılmıştır?

A) Kardeşim bugün çok geç uyandı.
B) Bahçedeki tüm ağaçlar çiçek açtı.
C) Ali, kütüphaneden aldığı kitabı bitirdi.
D) Yaşlı adam bankta sessizce oturuyor.

Açıklama:
"Bitirdi" fiili, "neyi bitirdi?" sorusuna "kitabı" cevabını verdiği için nesne alabilen bir iş (kılış) fiilidir. Diğer şıklardaki "uyandı", "açtı" ve "oturuyor" fiilleri nesne alamayan durum veya oluş fiilleridir.

Bu Sınavı paylaş: WhatsApp Facebook X (Twitter)

Soru Listesi 0/12

Cevaplanmış

Boş

🔄 Sınavı Sıfırla

Fiillerin Anlam Özellikleri: İş, Oluş, Durum Fiilleri

Merhaba sevgili 7. Sınıf öğrencileri! Bu dersimizde, Türkçedeki fiillerin anlam özelliklerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Fiiller, eylemleri, hareketleri veya durumları bildiren kelimelerdir. Anlamlarına göre fiilleri üçe ayırırız: İş (Kılış) Fiilleri, Durum Fiilleri ve Oluş Fiilleri. Bu ayrımı doğru anlamak, cümleleri daha iyi çözümlememizi ve dilimizi daha etkili kullanmamızı sağlar. 🚀

📌 İş (Kılış) Fiilleri

İş fiilleri, bir işin yapılmasını veya bir eylemin gerçekleşmesini anlatan fiillerdir. Bu fiiller, öznenin iradesiyle gerçekleşir ve genellikle nesne alabilirler. Bir fiilin iş (kılış) fiili olup olmadığını anlamak için fiilden önce “ne?” veya “kimi?” sorularını sorarız. Eğer bu sorulara cevap alabiliyorsak, fiil iş fiilidir.

Örnekler:
Kitabı okudu. (Neyi okudu? Kitabı.)
Kapıyı açtı. (Neyi açtı? Kapıyı.)
Çantayı taşıdı. (Neyi taşıdı? Çantayı.)
Resim yaptı. (Neyi yaptı? Resim.)

📌 Durum Fiilleri

Durum fiilleri, öznenin içinde bulunduğu belirli bir durumu veya hareketsiz bir eylemi anlatan fiillerdir. Bu fiillerde öznenin bir şeyi yapma iradesi vardır ancak bu eylem bir nesneye yönelmez. Durum fiillerinden önce “ne?” veya “kimi?” sorularını sorduğumuzda cevap alamayız. Ancak “ne hâlde?” sorusuna cevap verebilirler.

Örnekler:
Çocuk uyuyor. (Çocuk ne hâlde uyuyor? Uykuda.)
Yaşlı adam oturuyor. (Adam ne hâlde oturuyor? Oturmuş.)
Kuşlar uçuyor. (Kuşlar ne hâlde uçuyor? Havada.)
Ali gülümsedi. (Ali ne hâlde gülümsedi? Mutlu bir şekilde.)

📌 Oluş Fiilleri

Oluş fiilleri, öznenin kendi iradesi dışında, zamanla veya kendiliğinden gerçekleşen değişimleri, oluşumları veya doğal süreçleri anlatan fiillerdir. Bu fiillerde genellikle bir değişim söz konusudur ve özne bu değişimin pasif bir parçasıdır.

Örnekler:
Saçları uzadı. (Kendi iradesi dışında, zamanla uzamış.)
Çocuk büyüdü. (Zamanla kendiliğinden gerçekleşen bir değişim.)
Hava karardı. (Doğal bir süreç, kendiliğinden gerçekleşti.)
Meyveler olgunlaştı. (Zamanla gerçekleşen bir değişim.)

💡 Özet Tablo

Fiil Türü	Anlamı	Nesne Alabilir mi?	Sorular
İş (Kılış)	Eylem, hareket, yapılan bir şey	Evet	Neyi? Kimi?
Durum	Öznenin durumu, hareketsiz eylem	Hayır	Ne hâlde?
Oluş	Kendiliğinden değişim, doğal süreç	Hayır	(Genellikle sorulmaz, değişim vurgulanır)

✍️ Çözümlü Örnek Sorular

Örnek 1:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iş (kılış) fiili kullanılmıştır?

A) Çocuklar bahçede koşuyor.

B) Yarın bize gelecek.

C) Masadaki kitabı aldı.

D) Hava aniden soğudu.

Çözüm:

İş fiillerini bulmak için “ne?” veya “kimi?” sorularını sorarız. C şıkkındaki “aldı” fiiline “Neyi aldı? Kitabı.” sorusunu sorduğumuzda cevap alabiliyoruz. Bu nedenle “aldı” iş fiilidir. Diğer seçeneklerde durum veya oluş fiilleri vardır.

Cevap: C

Örnek 2:

“Bebek ağlıyor.” cümlesindeki fiilin anlam özelliği nedir?

A) İş (Kılış) Fiili

B) Durum Fiili

C) Oluş Fiili

D) Birden fazla anlam özelliği

Çözüm:

“Ağlıyor” fiili, bebeğin içinde bulunduğu bir durumu ifade eder. “Neyi ağlıyor?” sorusuna cevap alamayız. Ancak “Bebek ne hâlde ağlıyor?” sorusuna cevap verebiliriz (üzgün bir şekilde vb.). Bu nedenle bu bir durum fiilidir.

Cevap: B

Başarılar dilerim! ✅

A) Kardeşim bugün çok geç uyandı.
B) Bahçedeki tüm ağaçlar çiçek açtı.
C) Ali, kütüphaneden aldığı kitabı bitirdi.
D) Yaşlı adam bankta sessizce oturuyor.

Durum fiilleri, öznenin içinde bulunduğu durumu anlatan, nesne alamayan ve "neyi, kimi?" sorularına cevap veremeyen fiillerdir.

Aşağıdaki fiillerden hangisi anlam özelliğine göre "durum fiili" kategorisine girer?

A) Yazmak
B) Ağlamak
C) Çürümek
D) Taşımak

Oluş fiilleri, öznenin iradesi dışında kendiliğinden gerçekleşen ve bir durumdan başka bir duruma geçişi (değişimi) bildiren fiillerdir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil "oluş" bildirmektedir?

A) Akşam yemeği için güzel bir salata yaptı.
B) Sınav sonuçlarını dikkatle inceledi.
C) Güneşte kalan ekmekler kısa sürede bayatlamış.
D) Çocuklar okulun bahçesinde neşeyle top oynuyor.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan fiil, nesne alabilen bir "iş (kılış)" fiilidir?

A) Kardeşim dün akşam erkenden uyudu.
B) Bahçedeki ağaçların yaprakları sararmış.
C) Babam, kütüphanedeki kitapları özenle dizdi.
D) Yaşlı adam parktaki bankta oturuyor.

Aşağıdaki tabloda bazı fiiller ve bu fiillerin anlam özellikleri verilmiştir:

I. Paslanmak - Oluş
II. Ağlamak - Durum
III. Taşımak - İş
IV. Yaşlanmak - Durum

Numaralanmış eşleştirmelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

A) I
B) II
C) III
D) IV

"Oluş fiilleri; öznenin kendi iradesi dışında gerçekleşen, öznedeki değişimi bildiren ve zamana bağlı olarak meydana gelen fiillerdir."

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "oluş" fiili kullanılmıştır?

A) Annem akşam yemeği için harika bir pasta pişirdi.
B) Balkondaki demirler yağmurun etkisiyle paslanmış.
C) Sınavdan yüksek not alınca hepimiz çok sevindik.
D) Öğretmenimiz tahtadaki soruları tek tek çözdü.

Nesne alabilen, yani başına "onu" kelimesi getirildiğinde anlamlı olan fiillere "iş (kılış) fiili" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iş fiili kullanılmıştır?

A) Kardeşim bugün çok erken uyandı.
B) Bahçedeki ağaçların boyu iyice uzadı.
C) Annem pazardan taze meyveler almış.
D) Misafirler salonda sessizce oturuyor.

"Oluş fiilleri, öznenin kendi iradesi dışında gerçekleşen, bir durumdan başka bir duruma geçişi ve zaman içindeki değişimi bildiren fiillerdir."

Bu tanıma göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "oluş" fiili bulunmaktadır?

A) Mutfaktaki ekmekler iki günde bayatlamış.
B) Ali, ödevlerini bitirmek için odasına çıktı.
C) Televizyondaki komik filme hepimiz güldük.
D) Kırtasiyeden yeni bir kalemlik satın aldım.

Fiillerin anlam özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Kırmak \( \rightarrow \) İş (Kılış)
B) Ağlamak \( \rightarrow \) Durum
C) Sararmak \( \rightarrow \) Oluş
D) Oturmak \( \rightarrow \) İş (Kılış)

10)

"İş (kılış) fiilleri, öznenin kendi isteğiyle gerçekleşen ve bir nesneyi etkilediği fiillerdir. Bu fiillerin başına 'onu' kelimesi getirildiğinde anlamlı bir bütün oluşur."

Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iş (kılış) fiili kullanılmıştır?

A) Kardeşim dün gece erkenden uyudu.
B) Bahçedeki fidanlar kısa sürede büyüdü.
C) Öğrenci, kütüphaneden aldığı kitabı okudu.
D) Yaşlı adam parktaki bankta oturuyor.

11)

"Oluş fiilleri; öznenin iradesi dışında, kendiliğinden gerçekleşen ve bir varlıktaki değişimi bildiren fiillerdir."

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "oluş" bildiren bir fiil vardır?

A) Annem akşam yemeği için patatesleri soydu.
B) Dışarıda unutulan demirler nemden paslanmış.
C) Arkadaşım bu fıkraya çok güldü.
D) Çantamı masanın üzerine bıraktım.

12)

Durum fiilleri, öznenin içinde bulunduğu bir hâli anlatır ve nesne alamazlar.

Aşağıdaki tabloda fiiller ve anlam özellikleri eşleştirilmiştir:

I. Kırmak - İş (Kılış)
II. Uzamak - Oluş
III. Ağlamak - Durum
IV. Taşımak - Durum

Numaralanmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) I
B) II
C) III
D) IV

Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun

https://yazili.eokultv.com/test/5856-7-sinif-fiillerin-anlam-ozellikleri-test-coz-8ota