7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Notları
📌 Kuvvet ve Hareket
💡 Kuvvet Formülü
Kuvvet, Newton birimiyle ölçülen ve cisimleri hareket ettirebilen, durdurabilen veya şeklini değiştirebilen fiziksel etkidir. Kuvvetin temel formülü Newton'un İkinci Hareket Yasası ile ifade edilir:
$ \(F = m \times a\) \(
- F: Kuvvet (Newton, N)
- m: Kütle (kilogram, kg)
- a: İvme (metre/saniye², m/s²)
Bu formül, bir cisme uygulanan net kuvvetin, cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşit olduğunu belirtir. Eğer cismin kütlesi artarsa, aynı ivmeyi kazandırmak için daha büyük bir kuvvete ihtiyaç duyulur. Benzer şekilde, uygulanan kuvvet sabitken kütle artarsa, ivme azalır.
✅ Elektrik Devreleri
Elektrik devreleri, elektrik akımının aktığı kapalı yollardır. Temel bileşenleri şunlardır:
- Kaynak: Elektrik enerjisi sağlar (örn. pil, batarya).
- İletken: Akımın aktığı yoldur (örn. kablo).
- Anahtar: Devreyi açıp kapatmaya yarar.
- Direnç: Akıma karşı gösterilen zorluktur (örn. lamba, ısıtıcı).
Devrelerde akım, voltaj (potansiyel farkı) ve direnç arasındaki ilişki Ohm Yasası ile açıklanır:
\) \(V = I \times R\) \(
- V: Voltaj (Volt, V)
- I: Akım (Amper, A)
- R: Direnç (Ohm, Ω)
Devreler seri ve paralel olmak üzere ikiye ayrılır. Seri bağlı devrelerde akım tek bir yoldan akar, dirençler toplanır (\) \(R_{toplam} = R_1 + R_2 + ...\) \(). Paralel bağlı devrelerde ise akım kollara ayrılır, toplam direnç ise azalan bir değer alır (\) \(\frac{1}{R_{toplam}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + ...\) \().
🚀 Eşeysiz Üreme
Eşeysiz üreme, tek bir ana canlının genetik olarak aynı kalıtsal özelliklere sahip yeni canlılar oluşturduğu üreme şeklidir. Mitoz bölünme ile gerçekleşir ve çeşitlilik sağlamaz.
- Bölünerek Üreme: Tek hücreli canlılarda görülür (örn. amip, bakteri).
- Tomurcuklanma: Ana canlı üzerinde oluşan çıkıntının gelişmesiyle olur (örn. maya, hidra).
- Vejetatif Üreme: Bitkilerin yaprak, kök, dal gibi kısımlarıyla üremesidir (örn. çilek, patates).
- Sporla Üreme: Özel üreme hücreleri (sporlar) ile olur (örn. mantarlar, eğrelti otları).
🔭 Mercekler
Mercekler, ışığı kıran saydam ortamlardır. İki ana türü vardır:
- Yakınsak Mercek (Tümsek Mercek): Paralel gelen ışınları bir noktada toplar. Görüntüyü gerçek veya sanal oluşturabilir. İnce kenarlı mercek olarak da bilinir.
- Iraksak Mercek (Çukur Mercek): Paralel gelen ışınları dağıtır. Her zaman sanal, düz ve küçük görüntü oluşturur. Kalın kenarlı mercek olarak da bilinir.
Merceklerin özellikleri, odak uzaklığı (\) \(f\) \() ve optik merkeze olan uzaklığa bağlıdır. Görüntü oluşumu, ışınların izlediği yollarla belirlenir.
🧍 İnsanda Büyüme ve Gelişme
İnsanda büyüme, hücre sayısının ve boyutunun artmasıyla vücut kütlesinin ve boyutlarının artmasıdır. Gelişme ise döllenmiş yumurtadan başlayarak organizmanın yaşamı boyunca geçirdiği yapısal ve fonksiyonel değişikliklerdir.
- Büyüme: Hücre bölünmesi (mitoz) ve hücre büyümesi ile gerçekleşir. Büyüme hormonu önemli rol oynar.
- Gelişme: Fiziksel (boy, kilo), zihinsel, duygusal ve sosyal alanlarda gerçekleşir. Ergenlik dönemi önemli bir gelişme evresidir.
Büyüme ve gelişmeyi etkileyen faktörler şunlardır:
- Genetik Faktörler: Aileden gelen kalıtsal özellikler.
- Çevresel Faktörler: Beslenme, uyku, egzersiz, iklim, sosyoekonomik durum, sağlık hizmetleri.
Önemli Not: Büyüme genellikle ergenlik sonuna kadar devam ederken, gelişme yaşam boyu sürer.
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek Soru 1: Kuvvet ve Hareket
Kütlesi \) 10 \( kg olan bir cisme \) 20 \( N'luk bir kuvvet uygulandığında, cismin ivmesi kaç m/s² olur?
Çözüm:
Kuvvet formülünü kullanırız: \) \(F = m \times a\) \(
Verilenler: \) F \(= 20\) \( N, \) m \(= 10\) \( kg
İstenen: \) a \(
Formülde yerine koyarsak: \) \(20 = 10 \times\) a \(
Her iki tarafı \) 10 \('a bölersek: \) a \(= \frac{20}{10} = 2\) \( m/s²
Cevap: Cismin ivmesi \) 2 \( m/s² olur.
Örnek Soru 2: Elektrik Devreleri
Birbirine seri bağlı \) R_ \(1 = 5\) \( Ω ve \) R_ \(2 = 15\) \( Ω'luk iki direncin olduğu devrede toplam direnç kaç Ohm'dur?
Çözüm:
Seri bağlı dirençlerde toplam direnç, dirençlerin toplamına eşittir: \) \(R_{toplam} = R_1 + R_2\) \(
Verilenler: \) R_ \(1 = 5\) \( Ω, \) R_ \(2 = 15\) \( Ω
Formülde yerine koyarsak: \) R_{toplam} \(= 5 \text{ Ω} + 15 \text{ Ω}\) \(
\) R_{toplam} \(= 20\) \( Ω
Cevap: Devredeki toplam direnç \) 20$ Ohm'dur.
Bir elektrik devresinde pilin uçları arasındaki gerilim \( 24 \) Volt olarak ölçülmüştür. Devrede kullanılan direncin değeri \( 6 \Omega \) olduğuna göre, bu devreden geçen akım şiddeti kaç Amperdir?
\[ V \(=\) I \(\cdot\) R \]
B) \( 4 \)
C) \( 18 \)
D) \( 144 \)
Bir iletkenin üzerinden geçen akım şiddeti \( 5 \) Amper, iletkenin direnci ise \( 3 \Omega \) olarak ölçülmüştür. Buna göre, bu iletkenin uçları arasındaki gerilim kaç Volt'tur?
\[ V \(=\) I \(\cdot\) R \]
B) \( 8 \)
C) \( 15 \)
D) \( 45 \)
Özdeş iki ampulün önce seri, sonra paralel bağlanmasıyla oluşan devrelerdeki eşdeğer dirençlerin birbirine oranı kaçtır?
\[\(\frac\) {R_{seri}}{R_{paralel}} \]
B) \( 2 \)
C) \( 3 \)
D) \( 4 \)
Bir elektrik devresinde devre elemanlarının üzerinden geçen akımı ve uçları arasındaki gerilimi ölçmek için kullanılan araçların bağlanma biçimleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Ampermetre seri, Voltmetre paralelB) Ampermetre paralel, Voltmetre seri
C) Her ikisi de seri
D) Her ikisi de paralel
Bir öğrenci fen bilimleri laboratuvarında mikroskopla yaptığı incelemede, bira mayası hücresinin kenarında küçük bir çıkıntı oluştuğunu ve bu çıkıntının zamanla gelişerek ana canlıdan bağımsız yeni bir birey oluşturduğunu gözlemlemiştir.
Bu öğrencinin gözlemlediği eşeysiz üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tomurcuklanma ile üreme
C) Rejenerasyon ile üreme
D) Vejetatif üreme
Eşeysiz üreme ile ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir:
1. Temeli mitoz bölünmeye dayanır.
2. Tek bir ata canlıdan yeni bireyler oluşur.
3. Oluşan yavrular ana canlı ile farklı kalıtsal özelliklere sahiptir.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
B) \( 1 \) ve \( 2 \)
C) \( 2 \) ve \( 3 \)
D) \( 1, 2 \) ve \( 3 \)
İnce kenarlı mercekler, üzerlerine gelen ışık ışınlarını bir noktada toplayacak şekilde kırarlar. Bu mercek türü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Yakınsak mercek olarak da adlandırılırlar.B) Hipermetrop göz kusurunun giderilmesinde kullanılırlar.
C) Kenarları ortasına göre daha kalındır.
D) Büyüteç yapımında kullanılırlar.
Kalın kenarlı bir merceğe asal eksene paralel olarak gönderilen ışık ışını, mercekte kırıldıktan sonra izleyeceği yol aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?
A) Kırılan ışının kendisi odak noktasından geçer.B) Kırılan ışın, optik merkezden geçecek şekilde doğrultu değiştirir.
C) Kırılan ışının uzantısı odak noktasından geçecek şekilde dağılır.
D) Işın hiç kırılmadan yoluna devam eder.
İnsanda üreme hücrelerinin birleşmesinden sonra meydana gelen gelişim süreciyle ilgili temel kavramların doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
\[\(\text{I. Embriyo} \quad \text{II. Zigot} \quad \text{III. Bebek} \quad \text{IV. Fetüs}\) \]
B) I - II - IV - III
C) II - IV - I - III
D) IV - II - I - III
Embriyonun sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi için anne adayının hamilelik sürecinde dikkat etmesi gereken bazı durumlar vardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi embriyonun gelişimini olumsuz etkileyecek bir davranıştır?
A) Doktor kontrolünde düzenli egzersiz yapmak.B) Mevsimine uygun, taze ve doğal besinler tüketmek.
C) Hastalandığında doktora danışmadan ağrı kesici ilaç kullanmak.
D) Radyasyon yayan cihazların bulunduğu ortamlardan uzak durmak.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5919-7-sinif-vir-formulu-test-coz-9jcr