7. Sınıf Türkçe Dersi Tekrar Notları
Bağlamdan Hareketle Bilinmeyen Kelime ve Kelime Gruplarını Tahmin Etme 📌
Bir metni okurken anlamını bilmediğimiz kelimelerle karşılaşabiliriz. Bu kelimelerin anlamlarını tahmin etmek için metnin genelinden, cümlenin gidişatından ve kelimenin geçtiği yerdeki ipuçlarından yararlanırız. Bu sürece bağlamdan yararlanma denir.
- İpuçları Nelerdir?
- Cümledeki diğer kelimeler
- Paragrafın ana fikri
- Eş anlamlı veya zıt anlamlı kelimeler
- Açıklayıcı ifadeler
💡 Örnek: 'Bahçedeki rengarenk çiçekler herkesi büyülemişti.' cümlesinde 'rengarenk' kelimesinin anlamını bilmesek de, 'çiçekler' ve 'büyülemişti' kelimelerinden yola çıkarak bu kelimenin çok çeşitli renklere sahip olmak anlamına geldiğini tahmin edebiliriz.
Metindeki Söz Sanatlarını Tespit Etme ✅
Söz sanatları, anlatımı daha etkili, canlı ve kalıcı hale getirmek için kullanılan dilsel ögelerdir. 7. sınıfta en çok karşımıza çıkan söz sanatları şunlardır:
- Benzetme (Teşbih): Bir varlığı, başka bir varlığın özelliklerinden yararlanarak anlatma sanatıdır. (Örnek: Aslan gibi cesur.)
- Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insani özellikler verme sanatıdır. (Örnek: Bulutlar ağlıyordu.)
- Deyim: Gerçek anlamlarından farklı bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbekleridir. (Örnek: Etekleri zil çalmak.)
- Abartma (Mübalağa): Bir olayı veya durumu olduğundan daha fazla veya az gösterme sanatıdır. (Örnek: Dünyaları verseler gitmem.)
Metinle İlgili Soruları Cevaplama 🚀
Metni dikkatli okuyarak ana fikrini, yardımcı fikirlerini, yazarın niyetini ve metindeki detayları anlayabiliriz. Sorular genellikle bu unsurlara odaklanır.
- Ana Fikir: Metnin genelinde verilmek istenen mesajdır.
- Yardımcı Fikirler: Ana fikri destekleyen alt konulardır.
- Detay Soruları: Metindeki özel bilgileri sorgular.
Metin Türlerini Ayırt Etme 📖
Metinler, amaçlarına ve içeriklerine göre farklı türlere ayrılır. Başlıca metin türleri şunlardır:
- Bilgilendirici Metinler: Olay, olgu veya bilgileri aktarmayı amaçlar. (Makale, haber, deneme vb.)
- Göndergesel (İşlevsel) Metinler: Bir amaca ulaşmayı hedefler. (Reklam, talimat, dilekçe vb.)
- Sanatsal Metinler: Duygu ve düşünceleri estetik bir dille anlatır. (Şiir, öykü, roman vb.)
✍️ Çözümlü Örnek Sorular
Örnek 1: Kelime Tahmini
Metin: 'Ormanın derinliklerinde, kimsenin bilmediği gizemli bir mağara vardı. İçeriden gelen uğultular, buranın tehlikeli olabileceğini düşündürüyordu.'
Soru: Metinde geçen 'uğultu' kelimesinin anlamı ne olabilir?
Çözüm: Metinde 'uğultu' kelimesi, 'gizemli' ve 'tehlikeli' kelimeleriyle birlikte kullanılmıştır. Ayrıca mağaranın içinden geldiği belirtilmiştir. Bu ipuçlarından yola çıkarak 'uğultu'nun, alçak, sürekli ve hoş olmayan bir ses anlamına gelebileceğini tahmin edebiliriz.
Örnek 2: Söz Sanatı Tespiti
Metin: 'Rüzgar, yaprakları nazikçe okşayarak dans ediyordu.'
Soru: Bu cümledeki söz sanatını bulunuz.
Çözüm: Cümlede, insan dışı bir varlık olan rüzgara 'nazikçe okşamak' ve 'dans etmek' gibi insani özellikler verilmiştir. Bu nedenle bu cümlede kişileştirme (teşhis) söz sanatı kullanılmıştır.
Aşağıdaki cümlede geçen koyu harflerle belirtilmiş kelimenin anlamı, cümlenin bağlamından hareketle aşağıdakilerden hangisidir?
"Yıllardır bu mahallede yaşayan yaşlı amca, her zaman mütevazı bir hayat sürmüş; gösterişten kaçınmış, elindekilerle yetinmeyi bilmişti."
B) Alçak gönüllü, gösterişsiz
C) Herkese karşı sert ve kaba davranan
D) Sürekli şikayet eden ve mutsuz olan
Aşağıdaki dizelerde kullanılan en belirgin söz sanatı hangisidir?
"Rüzgâr, fısıldar ismini kulaklarıma;
Dağlar, selam durur senin geçtiğin yollara."
B) Kişileştirme
C) Abartma
D) Tezat
Kitap okumak, insanın hayal dünyasını zenginleştiren en önemli etkinliklerden biridir. Bir kitabı eline alan kişi, hiç gitmediği diyarlara yolculuk yapabilir, farklı insanların hayatlarına misafir olabilir. Bu sayede empati yeteneği gelişir ve olaylara farklı pencerelerden bakmayı öğrenir. Bilgi birikimi artarken kelime hazinesi de genişler.
Bu metne göre kitap okumanın bireye sağladığı faydalar arasında aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
B) Empati kurma becerisini artırmasına
C) Kelime dağarcığını geliştirmesine
D) Sadece sınav başarısını artırmasına
Aşağıdaki metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
"Kitap okumak, insanın kendi iç dünyasına yaptığı en keyifli yolculuktur. Bazıları sadece vakit geçirmek için okur, bazıları ise yeni dünyalar keşfetmek için. Ben her zaman ikinci grupta yer aldım. Peki, siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Sizin için kitap bir kaçış mı yoksa bir buluşma noktası mı?"
B) Söyleşi
C) Biyografi
D) Fabl
Aşağıdaki cümlede kullanılan söz sanatları hangisinde birlikte verilmiştir?
"Güneş, altın bir tepsi gibi parlıyor; bulutlar ise gökyüzünde neşeyle dans ediyordu."
B) Abartma - Konuşturma
C) Tezat - Benzetme
D) Kişileştirme - Tezat
Kitaplar, insanın en sadık dostlarıdır. Hiçbir zaman bizi yarı yolda bırakmazlar. Bir kitabın kapağını açtığımızda, bambaşka dünyaların kapıları aralanır. Bazen bir deniz kenarında martıların sesini duyarız, bazen de tarihin tozlu sayfalarında bir kahramanla omuz omuza çarpışırız. Okumak, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda ruhu dinlendirmektir.
Bu metne göre kitap okumanın insana sağladığı faydalardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
B) İnsanı gerçek dünyadan tamamen koparması
C) Ruhu dinlendirmesi ve farklı dünyalar sunması
D) Yalnızca tarihi olayları öğretmesi
Aşağıdaki metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
"Güneşli bir nisan sabahıydı. Dedemle beraber bahçedeki zeytin ağaçlarının altındaki otları temizliyorduk. O gün dedem bana doğayı sevmenin insanı sevmekle başladığını söylemişti. Aradan yıllar geçmesine rağmen o nasihati hala kulağımdadır."
B) Biyografi
C) Anı
D) Masal
"Güneşin batışıyla birlikte ortalığa çöken kasvet, insanın içini sebepsiz bir hüzünle dolduruyordu."
Bu cümledeki "kasvet" kelimesinin anlamı, bağlamdan hareketle aşağıdakilerden hangisi olabilir?
B) Neşe ve coşku
C) Sıkıntı, iç karartıcı durum
D) Hareketlilik ve canlılık
"Derinden derine ırmaklar ağlar,
Uzaktan uzağa çoban çeşmesi."
Bu dizelerde başvurulan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Kişileştirme
C) Abartma
D) Konuşturma
Kitaplar, insan ruhunun en sadık dostlarıdır. Bir kitabın kapağını açtığınızda, hiç bilmediğiniz diyarlara yolculuk yaparsınız. Orada bazen bir kahramanın cesaretine ortak olur, bazen de bir bilginin ışığında aydınlanırsınız. Kitap okumak, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda empati kurma yeteneğimizi de geliştirir.
Bu metne göre kitap okumanın faydaları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
B) Başkalarının duygularını anlama yetisini güçlendirdiği
C) İnsanı gerçek hayattan tamamen uzaklaştırdığı
D) Yalnızca boş vakitleri değerlendirmek için kullanıldığı
"Güneydoğu Anadolu'nun incisi Mardin, taş evleri ve dar sokaklarıyla bizi karşıladı. Mezopotamya ovasına tepeden bakan bu şehirde adeta zaman durmuş gibiydi. Eski çarşıda dolaşırken bakırcıların çekiç sesleri sokaklarda yankılanıyordu."
Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
B) Gezi Yazısı
C) Fabl
D) Deneme
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://yazili.eokultv.com/test/5924-7-sinif-baglamdan-hareketle-bilmedigi-kelime-ve-kelime-gruplarini-tahmin-edebilme-test-coz-sfuy